Introductie Sulfasalazine

Sulfasalazine behoort tot de 5-ASA-medicijnen. In de darm wordt sulfasalazine gesplitst in mesalazine en sulfapyridine. Mesalazine werkt ontstekingsremmend op de darmwand. Sulfapyridine werkt vooral ontstekingsremmend bij gewrichtsklachten.

Artsen schrijven sulfasalazine voor bij de chronische darmontsteking colitis ulcerosa, zoals proctitis ulcerosa, bij gewrichtsontstekingen, zoals reumatoïde artritis en de ziekte van Bechterew en bij huidaandoeningen, zoals lupus erythematodes:

Handelsinformatie

Sulfasalazine is sinds 1944 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in zetpillen, tabletten en drank. Het is op de markt onder de merknaam Salazopyrine en als het merkloze Sulfasalazine en Sulfasalazine suspensie FNA.

Hoe moet ik Sulfasalazine gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Maagsapresistente tabletten (msr): de tablet heel doorslikken zonder te kauwen met een half glas water. Door de tablet niet te kauwen of te breken blijft de beschermende laag intact. Deze beschermende laag mag pas in de darmen oplossen, zodat de werkzame stof daar vrijkomt en niet al in de maag.
• Drank: de drank elke keer voor het innemen goed schudden.
• Zetpillen: zorg ervoor dat uw endeldarm leeg is voordat u de zetpil inbrengt. Dus ga vooraf naar het toilet. Breng de zetpil in de anus. Het maakt daarbij niet zoveel uit of u de zetpil met de punt naar voren of met de stompe kant naar voren inbrengt. Als u zetpil met een beetje water bevochtigt, kunt u hem wat makkelijker inbrengen. Als u de zetpil binnen tien minuten verliest, omdat u naar het toilet moet, kunt u een nieuwe inbrengen.

Wanneer?

• Tabletten en drank: neem deze verdeeld over de dag in, maar wel tijdens een maaltijd of direct erna.
• Zetpillen: breng deze verdeeld over de dag in. Probeer in elk geval een zetpil voor de nacht in te brengen. Hij kan dan lang in de darm blijven en op die manier langer doorwerken.

Hoe lang?

• Darmontstekingen: als dit medicijn wordt gebruikt om aanvallen van de darmontsteking te voorkomen, duurt de behandeling meestal drie tot zes maanden.
• Gewrichtsontstekingen: het effect treedt nooit meteen in, maar laat vaak enkele maanden op zich wachten. Als na zes maanden nog geen effect is opgetreden zal de arts overstappen op een ander medicijn. Als er gedurende een half jaar geen opleving van de klachten is geweest zal de arts overwegen het gebruik af te bouwen.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

• Misselijkheid en maagklachten. Door innemen tijdens of net na het eten heeft u hier minder last van.
• Bij zetpillen: een prikkelend gevoel in de anus.

Soms

• Hoofdpijn en duizeligheid. Raadpleeg uw arts als u hier last van blijft houden.

Zelden

• Maagdarmklachten, zoals diarree, braken, een verminderde eetlust en buikklachten. Door de dosering langzaam op te bouwen kunt u dit meestal voorkomen. In zeldzame gevallen kan er ernstige diarree optreden, of kunnen bestaande diarreeklachten verergeren. Als deze klachten gepaard gaan met kramp, plotselinge buikpijn, bloederige diarree en soms koorts, hoofdpijn en huiduitslag kan sprake zijn van een ernstige overgevoeligheid. Neem dan direct contact op met uw arts. U mag sulfasalazine en soortgelijke medicijnen dan niet meer gebruiken.
• Oorsuizen, hoesten, gewrichtspijn en smaakstoornissen. Raadpleeg uw arts als u hier last van blijft houden.

Zeer zelden

• Stemmingsveranderingen, zoals neerslachtigheid, irritatie en nervositeit kunnen ontstaan of verergeren. Neem bij deze bijwerkingen contact op met uw arts of apotheker.
• Ontsteking van de alvleesklier of van de lever en bloedafwijkingen. Bij plotselinge hevige pijn in bovenbuik, geelzucht, onverklaarbare blauwe plekken, extreme vermoeidheid of keelpijn met koorts en blaren in de keel moet u direct een arts waarschuwen. De arts zal uw leverfunctie en uw bloed voorafgaand aan de het gebruik en tijdens het gebruik van dit medicijn regelmatig controleren.
• Beschadiging van de nieren die blijvend kan zijn. Uw arts zal de werking van de nieren daarom voorafgaand aan het gebruik en tijdens het gebruik van dit medicijn regelmatig controleren.
• Ontsteking van de dikke darm. U heeft dan last van veelvuldige, waterdunne diarree met buikpijn, krampen en soms koorts. Neem dan direct contact op met uw arts.
• Overgevoeligheid, te merken aan huiduitslag, jeuk, benauwdheid, een pijnlijke tong of koorts. In zeer zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Stop dan het gebruik en raadpleeg uw arts. U mag dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor sulfasalazine. Het apotheekteam kan er op letten dat u het medicijn niet opnieuw krijgt. Kreeg u ooit eerder een allergische reactie van mesalazine, olsalazine of sulfasalazine, of van een medicijn uit de groep salicylaten, zoals acetylsalicylzuur? Begin dan niet direct met dit medicijn maar raadpleeg eerst uw arts of apotheker. Het kan zijn dat u vanwege overgevoeligheid een ander medicijn moet gebruiken. Meld de overgevoeligheid altijd in de apotheek!
• Haaruitval. Als u stopt met dit medicijn gaan deze klachten weer over.
• Epileptische aanvallen. Waarschuw in dat geval uw arts.
• Zenuwproblemen. Heeft u last van een tintelend of doof gevoel in de ledematen? Stop dan met het gebruik en waarschuw meteen een arts. Meestal gaan deze verschijnselen weer weg, een enkele keer zijn ze blijvend.
• Zuurstofgebrek. Dit merkt u in eerste instantie aan blauwe lippen en een blauwe verkleuring van de huid. Neem dan onmiddellijk contact op met een arts.
• Hartkloppingen, een heel enkele keer ontsteking van de hartspier of het hartzakje. Neem bij hartklachten of benauwdheid contact op met uw arts heeft.
• Dit medicijn kan de huid gevoeliger maken voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Blootstelling aan zonlicht, zelfs voor korte perioden, kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding door de zon geven. Begint u net met dit geneesmiddel? Blijf dan uit direct zonlicht, met name tussen 10.00 en 15.00 uur, draag beschermende kleding, waaronder hoed en zonnebril, smeer een zonnebrandmiddel op een met sun-block van minimaal factor 15, gebruik lippenbalsem met minstens factor 15, ga niet onder de zonnebank.
  Als u een ernstige reactie op de zon krijgt, staak dan meteen het gebruik en neem contact op met uw arts. U moet dan zo snel mogelijk overstappen op een ander medicijn.
• Tijdelijke onvruchtbaarheid bij mannen door een tekort aan zaadcellen. Dit herstelt zich binnen twee tot drie maanden na stoppen met de behandeling.
• Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen krijgt: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.
• Bent u van negroïde afkomst of komt u uit het Middellandse-Zeegebied, dan kán het zijn (maar dat hoeft niet) dat u een aangeboren enzymgebrek heeft (G6PD-deficiëntie). Dit medicijn kan dan bij u een ernstige bloedafwijking veroorzaken. Stop meteen met het gebruik bij klachten als vermoeidheid of duizeligheid. Neem contact op met uw arts. Meld het enzymgebrek ook altijd in uw apotheek.
• Bij tabletten en drank: dit medicijn kan de urine en stoelgang een gele of oranje kleur geven. Dit is verder onschuldig.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Sulfasalazine wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met een andere medicijn. In de tekst hieronder staat alleen de werkzame stof van dit medicijn, dus niet de merknaam. Of uw medicijn die werkzame stof bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

• Digoxine, een middel tegen hartritmestoornissen. Wanneer u al digoxine gebruikt en u start met sulfasalazine, dan kan de hoeveelheid digoxine in uw bloed minder worden. Als u weer stopt met het gebruik van sulfasalazine, dan stijgt de hoeveelheid digoxine in het bloed weer. Vermeld daarom altijd aan uw arts als u digoxine gebruikt en met het gebruik van sulfasalazine gaat beginnen of juist gaat stoppen. Uw arts zal dan de concentratie digoxine in uw bloed controleren.

Twijfelt u eraan of bovenstaande wisselwerking voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Sulfasalazine gebruik, mag ik dan...

autorijden en alcohol drinken?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alles eten?
U kunt alles eten wat uw darmen verdragen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Tabletten, drank of zetpillen

• Als u dit medicijn twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal gebruikt? Neem de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla hem dan over.
• Als u dit medicijn drie keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal gebruikt? Neem de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla hem dan over.
• Als u dit medicijn vier keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan één uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan een uur? Sla hem dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Sulfasalazine?

Heeft u dit medicijn gedurende langere tijd gebruikt dan kunt u meestal in één keer stoppen. De klachten kunnen dan wel terugkomen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.