Introductie Acitretine

Acitretine behoort tot de retinoïden. Dit zijn stoffen die lijken op vitamine A.

Artsen schrijven het voor bij psoriasis en andere huidaandoeningen, zoals schubziekte (ichtyosis), ziekte van Darier en pityriasis rubra pilaris. Ze schrijven het soms voor aan mensen die veel kans hebben op een bepaalde vorm van huidkanker (plaveiselcelcarcinoom).

Handelsinformatie

Acitretine is sinds 1989 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in capsules onder de merknaam Neotigason en als het merkloze Acitretine.

Hoe moet ik Acitretine gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
Neem dit medicijn in tijdens de maaltijd of met wat voedsel. Dan neemt het lichaam acitretine beter op. Kies hiervoor een vast tijdstip, bijvoorbeeld bij het ontbijt. U vergeet dan minder snel een dosis.

Hoelang?
Psoriasis: u gebruikt dit medicijn meestal 2 tot 3 maanden. Dan zijn de meeste plekken voor het grootste deel verdwenen. Soms schrijft uw arts u langer een lage onderhoudsdosis voor om te voorkomen dat de plekken weer terugkomen.

Andere huidziekten: u krijgt enkele weken een hogere dosis. Zodra het effect merkbaar is, zal uw arts de onderhoudsdosering zo laag mogelijk instellen. Deze kunt u dan langdurig gebruiken.

Voorkomen van huidkanker: u kunt dit medicijn langdurig gebruiken.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

• Tijdens zwangerschap en borstvoeding mag u dit medicijn NIET gebruiken. Acitretine is schadelijk voor de baby. Ook als u probeert zwanger te worden, mag u dit medicijn niet gebruiken.
  Vrouwen moeten daarom vanaf een maand voor de behandeling, tijdens de behandeling en tot 3 jaar na stoppen met het gebruik, goede anticonceptie gebruiken. Meer informatie en regels over het gebruik tijdens zwangerschap, kunt u lezen onder het kopje 'Zwangerschap'.
  U mag in deze periode ook geen bloeddonor zijn. Anders bestaat de kans dat een zwangere uw bloed met dit medicijn ontvangt.

Regelmatig

• Droge huid en slijmvliezen. Dit merkt u onder meer aan de volgende verschijnselen. Ze gaan over als u stopt met dit medicijn. Gebruik voor de huid een vochtinbrengende crème en voor de lippen een vette lippenbalsem. Bij een droge mond kan kauwgom helpen of een speciale spray met kunstspeeksel. Bij droge ogen verzachtende oogdruppels (kunsttranen):
  • Droge lippen, ontsteking van de lippen, pijnlijke mondhoeken. Zelden kloven in de lippen.
  • Droge mond. Zelden ontsteking van het slijmvlies van de mond, tandvleesontsteking. Zeer zelden smaakstoornissen.
  • Droge neus, ontsteking van het neusslijmvlies, bloedneuzen.
  • Droge ogen, rode en ontstoken ogen, pijnlijke of jeukende ogen. De meeste mensen kunnen geen contactlenzen verdragen, draag dan een bril.
  • Vervellen van handpalmen en voetzolen.
  • Afschilferen van de huid, jeuk, rode huid, huid die branderig of plakkerig aanvoelt. Zelden kloven in de huid.
• Haarverlies, van hoofdhaar, maar ook van wimpers en wenkbrauwen. Als u stopt met dit medicijn, begint het haar binnen een aantal weken tot maanden weer te groeien.
• Ontsteking van de nagelriemen, broze nagels.

Soms

• Dorst.
• Kouwelijkheid, het snel koud hebben.
• Schimmelinfectie van de vagina. Raadpleeg uw arts bij afscheiding of jeuk aan de vagina.

Zelden

• Wazig zien en slechter zien in het donker. Rijd geen auto als u hier last van heeft.
• Verandering van de kleur van huid en haren, verandering in de structuur en de groeisnelheid van het haar.
• Gevoeligheid van de huid voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Blootstelling aan zonlicht kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding door de zon geven. Blijf uit direct zonlicht, met name tussen 10.00 en 15.00 uur, draag beschermende kleding, waaronder hoed en zonnebril, smeer zonnebrandmiddel op met een hoge beschermingsfactor, ga niet onder de zonnebank.

Zeer zelden

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, buikpijn, diarree, maagpijn, opgeblazen gevoel, brandend maagzuur.
• Hoofdpijn, duizeligheid. In zeldzame gevallen kan een verhoogde druk in de hersenen ontstaan. U merkt dit aan ernstige hoofdpijn, licht gevoel in het hoofd, misselijkheid, duizeligheid. Waarschuw dan direct een arts. Na stoppen verdwijnen deze verschijnselen weer.
• Gevoel van warmte.
• Doof of tintelend gevoel in handen of voeten. Raadpleeg dan uw arts.
• Vasthouden van vocht, zwelling van enkels en voeten (oedeem).
• Leveraandoeningen. Uw arts zal tijdens de behandeling uw lever regelmatig controleren. Een leveraandoening kunt u merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan uw arts.
• Verhoogd cholesterol- en/of vetgehalte. Zelf merkt u hier niets van, uw arts zal daarom uw bloed regelmatig controleren. Als u al een te hoog cholesterol en/of vetgehalte in uw bloed heeft, zal uw arts u daar extra op controleren.
• Spierpijn, pijn in de gewrichten, botpijn. Als u dit medicijn langer dan 1 jaar gebruikt zal uw arts elk jaar uw botten onderzoeken op botafwijkingen.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en jeuk. Raadpleeg dan uw arts.
  In zeldzame gevallen kunnen er blaren op de huid ontstaan. Waarschuw dan direct een arts.
  Bent u overgevoelig? Geeft dit dan aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn, of medicijnen die hierop lijken, niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Acitretine wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• De tetracycline-antibiotica demeclocycline, doxycycline, minocycline en tetracycline. Door de combinatie met acitretine kunnen ernstige bijwerkingen ontstaan. Neem contact op met uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.

Twijfelt u eraan of de bovenstaande wisselwerking voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Acitretine gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Wazig zien en slechter zien in het donker komen voor bij dit medicijn. Rijd geen auto, als u hier last van heeft.

alcohol drinken?
Vrouwen in de vruchtbare leeftijd mogen geen alcohol drinken tijdens het gebruik van acitretine en tot en met 2 maanden na stoppen met acitretine. Gebruik ook geen voedsel of medicijnen met alcohol.
De reden hiervoor is dat door alcohol het medicijn na stoppen nog langer in het lichaam aanwezig blijft. Hierdoor is de kans op aangeboren afwijkingen bij een volgende zwangerschap langer aanwezig.
Voor vrouwen en mannen geldt, dat alcohol de kans op leveraandoeningen door acitretine vergroot. Drink het daarom niet.

alles eten?
Vrouwen in de vruchtbare leeftijd mogen geen voedsel gebruiken waar alcohol in zit. Verder zijn er geen beperkingen voor dit medicijn.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Acitretine?

U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit medicijn stoppen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.