Introductie Adalimumab

Adalimumab onderdrukt afweerreacties van het lichaam. Het behoort tot de groep van TNF-alfa remmers.

Artsen schrijven het voor bij reumatoïde artritis, de ziekte van Bechterew, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, oogontstekingen binnenin het oog (uveïtis), bij psoriasis en overige huidaandoeningen.

Handelsinformatie

Adalimumab is sinds 2003 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Humira in injectievloeistof.

Hoe moet ik Adalimumab gebruiken?

Dit medicijn kan alleen onder medisch toezicht in een ziekenhuis worden gebruikt.

Hoe?
In het algemeen worden de injecties in het ziekenhuis, de polikliniek of door de wijkverpleegkundige toegediend. Mogelijk heeft u geleerd uzelf te injecteren. Lees dan de uitgebreide instructie in de verpakking. De injectie moet elke keer op een andere plaats worden gegeven. De mogelijke plaatsen zijn in de bil, buik, dij of bovenarm.

Bewaar de injectiespuiten in de koelkast (niet in het vriesvak).

Wanneer?
Meestal gebruikt men 1 keer per 2 weken een injectie. In sommige gevallen, zoals bij acne inversa, gebruikt men 1 keer per week een injectie. Soms zal de arts in het begin tijdelijk een hogere dosering voorschrijven, bijvoorbeeld in de eerste week 4 injecties, de tweede week 2 injecties en daarna een injectie per 2 weken. Het beste kunt u een vaste dag kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.

Hoe lang?
Binnen een aantal weken moet duidelijk merkbaar zijn dat het medicijn werkt. Meestal wordt hiervoor twaalf tot zestien weken aangehouden. In sommige gevallen, zoals bij colitis ulcerosa, wordt eerder bekeken of het middel werkt. Indien het niet werkt, heeft verdere toediening geen zin. Als het medicijn wel werkt, kan het langdurig worden gebruikt.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Roodheid, jeuk, pijn en zwelling op de plaats van injectie. Deze verschijnselen duren meestal enkele dagen en gaan vanzelf over.
• Buikklachten, zoals misselijkheid, braken en buikpijn. Zelden ook een opgeblazen gevoel, brandend maagzuur en oprispingen.
• Afwijkingen in het bloed. Deze kunnen na enkele weken tot maanden ontstaan. De arts zal uw bloed daarom regelmatig laten controleren. Als u keelpijn, koorts en blaren in de mond krijgt of als u snel blauwe plekken krijgt, waarschuw dan uw arts. Dit kan een aanwijzing zijn voor een mogelijke bloedafwijking.
• Hoofdpijn en spierpijn. Meestal is de spierpijn onschuldig, maar in zeer zeldzame gevallen kan er een ernstige bijwerking op de spieren ontstaan. De verschijnselen van deze ernstige bijwerking zijn spierpijn, spierzwakte, algemeen ziek voelen, koorts, misselijkheid en braken. De spierpijn zit meestal in de kuiten of onderrug, maar ook het hele lichaam kan zeer doen. Als u last krijgt van deze verschijnselen, moet u zo snel mogelijk uw arts raadplegen.
• Toename van de hoeveelheid vetten in het bloed.
• Huiduitslag. Zelden jeuk, galbulten, ontsteking van de huid en breken van de nagels.
• Infecties van de luchtwegen (griep, verkoudheid). Dit komt omdat de lichaamseigen afweer is verminderd. Krijgt u koorts of moet u aanhoudend hoesten? Raadpleeg dan uw arts.

Zelden

• Infecties, zoals schimmelinfecties, huidinfecties, gewrichtsinfecties of urinewegen (blaasontsteking). Zelden treedt een ernstige infectie in het bloed op. Ook tuberculose kan, zeer zelden, ontstaan. Dit komt omdat de lichaamseigen afweer is verminderd. Krijgt u last van koorts of een infectie of moet u aanhoudend hoesten, raadpleeg dan altijd uw arts. Voor, tijdens en tot zes maanden na het laatste infuus zal de arts uw longen laten controleren op onder andere tuberculose.
• Psychische verschijnselen, zoals angst, neerslachtigheid, stemmingswisselingen en slapeloosheid.
• Zenuwafwijkingen. U kunt dit merken aan duizeligheid, hoofdpijn, oorsuizen, tintelingen of een doof gevoel in de ledematen. Bij mensen met bestaande oogzenuwafwijkingen kunnen de klachten verergeren.
• Oogirritatie en ooginfectie. Ook kan het gezichtsvermogen verminderen. Waarschuw dan uw arts.
• Droge slijmvliezen. Dit merkt u vooral aan droge ogen, droge mond en een droge huid.
• Blozen, zweten en duizeligheid. Deze bijwerkingen zijn het gevolg van het wijder worden van de bloedvaten.
• Verhoogde bloeddruk, versnelde hartslag, pijn op de borst en hartkloppingen. Zeer zelden kan een hartaanval of een beroerte ontstaan. Daarom zal de arts de bloeddruk regelmatig controleren.
• Overgevoeligheid. Dit kunt u merken aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Zeer zelden ontstaat een ernstige overgevoeligheidsreactie met rode vlekken en blaren op de huid. Als een overgevoeligheidsreactie ontstaat, moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-hulpdienst gaan. U mag dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor adalimumab. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden

• Mensen met hartfalen kunnen meer last krijgen van hun klachten. Bij toename van vocht vasthouden (dikke enkels) of kortademigheid moet u de arts waarschuwen.
• Koorts, nachtzweten, gewichtsverlies en een vergrote lever. Als u één of meer van deze bijwerkingen merkt, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts. Het kan gaan om een ernstige bijwerking op de lever en de milt.
• Andere leveraandoeningen. Dit merkt u aan een gele verkleuring van de huid en oogwit (geelzucht). Als u dit heeft, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts. Zeer zelden kan de leveraandoening het gevolg zijn van het opvlammen van een hepatitis-B-virusinfectie.
• Longaandoeningen. U kunt dit merken aan kortademigheid, hoesten of koorts. In sommige gevallen kan een ernstige longonsteking ontstaan. Raadpleeg uw arts bij het optreden van deze klachten.
• Verhoogde kans op infecties door virussen, bacteriën of schimmels. Neem altijd contact op met uw arts bij klachten als koorts, gewichtsverlies, zweten, hoesten en kortademigheid.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Adalimumab wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Vaccins. Dit medicijn kan de werkzaamheid van sommige soorten vaccins verminderen en de kans op bijwerkingen door de vaccins vergroten. Overleg met uw apotheker of arts als u gevaccineerd moet worden.
• Abatacept en anakinra, middelen tegen reuma. Deze middelen verminderen de weerstand, net zoals adalimumab. Hierdoor kunt u sneller infecties oplopen. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.

Twijfelt u eraanof een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Adalimumab gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Duizeligheid en wazig zien komen heel soms voor bij dit medicijn. Neem dan geen deel aan het verkeer.

alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

U gebruikt dit medicijn meestal 1 keer per 2 weken. In sommige gevallen gebruikt u dit medicijn 1 keer per week: dien de vergeten dosis toe zodra u zich het herinnert. Neem de volgende dosis op de normale dag van het toedienschema.

Kan ik zomaar stoppen met Adalimumab?

U gebruikt dit medicijn volgens een schema. Stop niet zomaar met het gebruik. De klachten kunnen dan heviger terugkomen. Raadpleeg uw arts als u stoppen wilt.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.