Introductie Alendroninezuur (als Na-Zout-1-Water)

Alendroninezuur behoort tot de bisfosfonaten. Bisfosfonaten remmen de botafbraak en versterken de botten.

Artsen schrijven het voor bij botontkalking. Ze schrijven het soms voor bij kinderen met osteogenesis imperfecta (brozebottenziekte).

Handelsinformatie

Alendroninezuur is sinds 1993 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Fosamax en Bonasol en als het merkloze Alendroninezuur. Het is te verkrijgen in tabletten en als drank.

Alendroninezuur is ook op de markt in combinatie met colecalciferol (vitamine D) onder de merknaam Fosavance. En in combinatie met een calciumcarbonaat (kalk) en colecalciferol (vitamine D), onder de merknamen Alencalci D3, Bonendro en Vantavo.

Hoe moet ik Alendroninezuur (als Na-Zout-1-Water) gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Tablet: neem in met een vol glas kraanwater, terwijl u rechtop staat of zit. Slik de tablet zonder kauwen door.
• Drank: drink de hele fles leeg terwijl u rechtop staat of zit. Drink daarna minstens een half glas kraanwater.

Blijf na inname van de tablet of de drank nog een half uur rechtop zitten, staan of lopen. Zo voorkomt u dat de tablet of de drank aan de wand van de slokdarm blijft kleven en daardoor de slokdarm irriteert. Ga in elk geval nooit liggen als u net een tablet of de drank heeft ingenomen, maar blijf een half uur na inname rechtop.

Wanneer?
Neem de tablet of de drank 's ochtends in, direct na het opstaan, voor het ontbijt. Na een half uur kunt u ontbijten.

De tablet of de drank werkt niet als u hem samen met eten of drinken inneemt. Het wordt in combinatie met voedsel zeer slecht opgenomen. Op een volkomen lege maag komt er binnen een half uur na inname voldoende van in uw bloed. Een volkomen lege maag heeft u als u 6 uur niet gegeten heeft.

Is het voor u niet mogelijk de tablet of de drank's ochtends voor het ontbijt in te nemen? Dan kunt u het eventueel overdag innemen, maar alleen als u daarvoor én daarna minimaal 2 uur niet eet of drinkt.

Dit medicijn kan elke dag of elke week worden gebruikt. Dit hangt af van de reden waarvoor u het gebruikt en welke sterkte uw arts voorschrijft. Gebruikt u dit medicijn eens per week, doe dat dan op een vaste dag in de week.
Als u het iedere dag slikt, kies dan een vast tijdstip. U heeft dan minder kans dat u het medicijn vergeet in te nemen.

Hoelang?
Hoelang u het moet gebruiken hangt af van de reden waarvoor u het krijgt.

• Bij botontkalking. Uw arts zal elke 5 jaar bepalen of het nog zinvol is de behandeling voort te zetten. Alendroninezuur wordt meestal niet langer dan 10 jaar gebruikt.
• Om de bijwerking van corticosteroïden tegen te gaan. U moet dit medicijn meestal net zolang als het corticosteroïd gebruiken. Maar een bisfosfonaat, zoals alendroninezuur wordt meestal niet langer dan 10 jaar gebruikt.
• Bij osteogenesis imperfecta. Het is nog niet duidelijk hoe lang een behandeling met dit medicijn nodig is.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Pijn in botten, spieren en gewrichten. Heeft u hier veel last van, neem dan contact op met uw arts.
• Gevoel van zwakte.

Zelden

• Maagdarmklachten, zoals buikpijn, opgezette buik, verstopping, diarree, opkomend maagzuur, winderigheid, misselijkheid of braken. Dit komt vooral voor aan het begin van de behandeling en bij hoge doseringen (van 1 maal per week). Heeft u hier veel last van, raadpleeg dan uw arts.
• Hoofdpijn, draaierigheid en duizeligheid. Heeft u hier veel last van, neem dan contact op met uw arts.
• Haaruitval. Na enkele weken tot maanden kan het haar dunner worden. Vindt u dit een probleem, neem dan contact op met uw arts. Als u met dit medicijn stopt keert de haargroei geleidelijk weer terug.
• Jeuk. Dit is meestal onschuldig. Als u ook last krijgt van huiduitslag, kan dit wijzen op een overgevoeligheidsreactie. Waarschuw dan uw arts (zie ook onder Zeer zelden: Overgevoeligheid).
• Oedeem (te merken aan dikke benen of enkels). Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.

Zeer zelden

• Griepachtige verschijnselen en koorts. Dit komt zeer zelden voor gedurende de eerste paar dagen dat u dit medicijn gebruikt. Raadpleeg uw arts als het na een paar dagen niet overgaat of als de klachten zeer ernstig zijn.
• Geïrriteerde slokdarm. Dit kunt u voorkomen door het medicijn in te nemen met een vol glas kraanwater (géén melk!), terwijl u rechtop staat of zit. Blijf hierna nog een half uur rechtop. Zo voorkomt u dat de tablet aan de wand van de slokdarm blijft kleven of dat de drank te lang in de slokdarm verblijft. Krijgt u pijn achter het borstbeen, raadpleeg dan uw arts. Dit kan er op duiden dat uw slokdarm is aangetast. Als u een slikstoornis heeft of een aandoening aan de slokdarm, overleg dan met uw arts voor u de tabletten of de drank gaat gebruiken.
• Oogontsteking. Raadpleeg uw arts als u minder goed gaat zien, bij oogpijn of een rood oog.
• Aanhoudende pijn in de kaak, door beschadiging van het kaakgewricht. Verzorg uw gebit goed en laat uw gebit regelmatig door uw tandarts controleren. De klachten kunnen ontstaan of verergeren na een tandheelkundige ingreep in de mond, zoals het trekken van tanden en kiezen. Overleg met uw arts als een tandheelkundige ingreep noodzakelijk lijkt tijdens de behandeling met alendroninezuur.
• Oorpijn, oorontsteking of loopoor. Als u hier last van heeft raadpleeg dan uw arts. Het kan namelijk wijzen op een beschadiging van het botweefsel van het oor. De kans hierop neemt toe als u dit medicijn langdurig gebruikt.
• Pijn in uw liesstreek, dijbeen of heup. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts. Het kan namelijk wijzen op een botbreuk van het dijbeen, meestal is dit geen volledige botbreuk, maar een scheurtje in het bot. De kans hierop neemt toe als u dit medicijn meerdere jaren gebruikt.
• Smaakstoornissen
• Te weinig calcium (kalk) in het bloed. Dit kunt u merken aan braken, trillende handen, benauwdheid, hartkloppingen, spierkrampen en gevoelige handen, voeten, lippen en tong. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, jeuk, galbulten, en rode vlekken. Heeft u hier last van, neem dan contact op met uw arts.
  In zeer zeldzame gevallen ontstaat een ernstige overgevoeligheid. Dit is te merken aan verschijnselen zoals blaren op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen, koorts, opgezwollen mond, tong, keel of gezicht, ademhalingsproblemen en flauwvallen. Stop bij een of meer van deze verschijnselen het gebruik en raadpleeg meteen een arts of Eerste-Hulpdienst.
  Als u overgevoelig blijkt te zijn, mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor alendroninezuur. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
• Dit medicijn kan de huid gevoeliger maken voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Blootstelling aan zonlicht, zelfs voor korte perioden, kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding door de zon geven. Begint u net met dit medicijn? Blijf dan uit direct zonlicht, met name tussen 10.00 en 15.00 uur, draag beschermende kleding, waaronder hoed en zonnebril, smeer zonnebrand op een met sun-block van minimaal factor 15, gebruik lippenbalsem met minstens factor 15, ga niet onder de zonnebank. Als u een ernstige reactie op de zon krijgt, staak dan meteen het gebruik en neem contact op met uw arts. U moet dan zo snel mogelijk overstappen op een ander medicijn.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Alendroninezuur (als Na-Zout-1-Water) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Maagzuurbinders en andere medicijnen met calcium (kalk), magnesium of aluminium. Dit zijn Antagel, Rennies, Regla PH en vele andere medicijnen die zonder recept verkrijgbaar zijn. Deze medicijnen verminderen de opname van alendroninezuur in het lichaam. Indien deze medicijnen echt nodig zijn: neem de maagzuurbinder ten minste 2 uur na alendroninezuur in. Didanosine drank (tegen hiv-infectie) bevat ook een maagzuurbinder. Neem ook hierbij de drank ten minste 2 uur na alendroninezuur in.
• IJzerbevattende medicijnen mét vertraagde afgifte (te herkennen aan 'MGA' of 'retard'), zoals ferrosulfaat. IJzer vermindert de opname van alendroninezuur in het lichaam. Dit effect houdt de hele dag aan.
  U mag op de dag dat u alendroninezuur slikt geen ijzerbevattend medicijn met vertraagde afgifte gebruiken. Gebruikt u alendroninezuur eens in de week? Overleg dan met uw arts of u op die dag het ijzerbevattende medicijn met vertraagde afgifte kunt overslaan.
  Gebruikt u alendroninezuur dagelijks? Overleg dan met uw arts of een ijzerbevattend medicijn zónder vertraagde afgifte voor u mogelijk is. Een ijzerbevattend medicijn zónder vertraagde afgifte, zoals ferrofumaraat en ferrogluconaat kunt u veilig gebruiken. Neem het medicijn met ijzer ten minste 2 uur na alendroninezuur in.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Alendroninezuur (als Na-Zout-1-Water) gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alcohol drinken?
Alcohol irriteert de maag. Het kan de bijwerkingen op maag en slokdarm versterken. U kunt daardoor eerder last krijgen van uw maag. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u hier veel last van krijgt.

alles eten?
Voedingsmiddelen met calcium (kalk) of ijzer belemmeren de opname van alendroninezuur in het lichaam. Omdat in veel voedingsmiddelen calcium of ijzer zit, mag u vanaf 6 uur vóór tot een half uur ná inname van de tablet of de drank niets eten of drinken. Als u in deze periode dorst heeft, kunt u wel gewoon kraanwater drinken. Calcium zit namelijk niet alleen in melk, maar ook in mineraalwater en vruchtensap.

Het is echter heel belangrijk op de andere tijden van de dag juist wel veel kalkrijke voedingsmiddelen, zoals melk, te gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

• Gebruikt u de tablet 1 keer per dag? Als u nog niet heeft ontbeten kunt u de tablet alsnog innemen. Let er ook dan op dat u een half uur na inname niets eet of drinkt. Heeft u wel al ontbeten en duurt het bovendien nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in, minstens 2 uur nadat u iets heeft gegeten. Nadat u de tablet heeft ingenomen mag u vervolgens nog 2 uur niets eten of drinken. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Gebruikt u de tabletten of de drank 1 keer in de week? Neem de vergeten dosis de volgende ochtend in. Neem de volgende dosis weer op de normale dag in de week erna waarop u altijd de dosis neemt. Neem nooit een dubbele dosis op een dag in.

Kan ik zomaar stoppen met Alendroninezuur (als Na-Zout-1-Water)?

U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit medicijn stoppen. Als u stopt, neemt de kans op botbreuken echter toe. Stop daarom alleen op advies van uw arts.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.