Introductie Betamethason (als Valeraat)

Betamethason behoort tot de bijnierschorshormonen of corticosteroïden. Op de huid toegepast remmen ze ontstekingen, verminderen schilfering, werken jeukstillend en verminderen zwelling.

Bijnierschorshormonen die op de huid worden gebruikt, zijn ingedeeld naar sterkte. Betamethason behoort tot de sterk werkzame bijnierschorshormonen.
Betamethason wordt bij veel huidaandoeningen gebruikt. De belangrijkste aandoeningen waarbij artsen het voorschrijven zijn eczeem, psoriasis, jeuk en Lupus Erythematodes (LE).

Handelsinformatie

Betamethason is sinds 1961 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Betnelan en Diprosone en als het merkloze Betamethason. Het is te verkrijgen in een crème, smeersel (lotion, huidemulsie) en zalf.

Betamethason wordt op de huid ook gebruikt in combinatie met andere werkzame stoffen onder de merknamen Diprosalic, Dovobet (calcipotriol met betamethason op de huid) en Xamiol (calcipotriol met betamethason op de huid).

Hoe moet ik Betamethason (als Valeraat) gebruiken?

Uw arts heeft u waarschijnlijk een instructie gegeven hoe vaak en wanneer u dit medicijn moet aanbrengen. Het is nuttig deze instructie op te schrijven, zodat u dit later na kunt kijken. Kijk voor de juiste dosering ook altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Het is belangrijk dat u de juiste hoeveelheid bijnierschorshormoon (corticosteroïd) op uw huid smeert. Te dik smeren zorgt voor bijwerkingen. Maar te dun smeren zorgt ervoor dat het middel onvoldoende werkt. Een smeersel (lotion, huidemulsie) mag er niet afdruipen. In het plaatje kunt u zien wat de juiste hoeveelheid crème of zalf is voor welk lichaamsdeel. In dit plaatje wordt de hoeveelheid weergegeven als Finger Tip Unit (FTU). Een FTU (vingertopstreepje) is gelijk aan een streepje crème of zalf dat net zo lang is als het vingertopje van een volwassene. Hoeveel vingertopstreepjes u nodig heeft, hangt af van het lichaamsdeel dat u moet insmeren.
• Was de vinger waarmee u het medicijn heeft aangebracht daarna met wat zeep. Ook kunt u voor het aanbrengen plastic handschoenen of een 'vingercondoom' gebruiken. Dit is een hoesje dat u over de vinger aanbrengt. Het is te krijgen in uw apotheek.
• Soms adviseert de arts de ingesmeerde plekken af te dekken met plastic folie of verband. Dit versterkt het effect, maar verhoogt ook de kans op sommige bijwerkingen.
• Gebruik niet meer dan honderd gram per volwassene per week. Als u meer gebruikt, heeft u een grotere kans op sommige bijwerkingen.
• Smeer dit medicijn niet in de buurt van de ogen. Als het per ongeluk toch in het oog komt, moet u het oog goed spoelen met water om het medicijn te verwijderen.

Wanneer?
Breng het medicijn aan op een moment dat u weet dat u het eerstkomende halfuur geen water op de huid komt, anders spoelt u het er weer af. Het beste kunt u het daarom voor de nacht aanbrengen.

• Smeer de huidaandoening in wanneer deze verergert of weer opkomt. Vaak begint u met één tot twee keer per dag. Als de klachten verminderen gaat u over op één keer per dag smeren. Het beste is het om dit medicijn na een paar dagen smeren even niet te gebruiken. Bijvoorbeeld per week vier dagen dit medicijn smeren en daarna drie dagen niet.
• Gebruik verder elke dag de vette crème die uw arts meestal ook heeft voorgeschreven. Deze gaat irritatie van de huid tegen, waardoor de ontstoken plekken langer wegblijven.

Hoelang?
Als u dit medicijn enige tijd achter elkaar gebruikt kan de werking afnemen.

• Als u het medicijn slechts tijdelijk hoeft te gebruiken, smeer het dan niet langer dan ongeveer drie weken. Als u daarna betamethason enkele dagen niet smeert, keert de werkzaamheid weer terug.
• Als u dit medicijn langdurig moet gebruiken, smeer het dan bij voorkeur niet langer dan een paar dagen achtereen. Gebruik daarna alleen een crème of zalf zonder werkzame stof en wissel dit dan steeds af met enkele dagen betamethason. Hierdoor keert de werkzaamheid steeds weer terug.
• Soms geeft de arts aan om dit medicijn de eerste keer wel twee tot drie weken achter elkaar door te gebruiken en daarna de behandeling telkens na enkele dagen te onderbreken.
• Zodra de jeuk en de roodheid verminderen, kunt u dit medicijn afbouwen. Smeer het dan nog maximaal 1 keer per dag en sla steeds meer dagen over. Ga hiermee door totdat de klachten zijn verdwenen. Uw huisarts kan u hiervoor een afbouwschema geven. Het is belangrijk dat u het gebruik langzaam afbouwt. Want als u plotseling stopt, kunnen uw huidklachten weer terugkeren.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

• Huidinfecties. Dit medicijn kan de verschijnselen van een huidinfectie maskeren. U merkt dus minder snel op dat de huid met een bacterie, schimmel of virus is geïnfecteerd. De verschijnselen van een infectie, zoals jeuk, zwelling en roodheid treden immers minder op. De infecties kunnen zich daardoor makkelijk ongemerkt uitbreiden. Gebruik dit medicijn daarom niet op een plek van de huid waarvan u weet of vermoedt dat deze geïnfecteerd is met een schimmel, bacterie of virus. Dus bijvoorbeeld niet op of in de buurt van voetschimmel, zweren, gordelroos en een koortslip. Als u ook een medicijn tegen deze infectie gebruikt, kunt u het wel toepassen.
• Overgevoeligheid voor betamethason of een van de bestanddelen van dit huidmiddel. Dit merkt u aan een verergering van de huidaandoening of doordat de huidaandoening niet overgaat. Raadpleeg uw arts als u overgevoeligheid vermoedt. Blijkt u overgevoelig, geef dat dan aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er op letten dat u het medicijn niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden

• Bij aanbrengen op acne-plekken: een verergering van acne. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
• Bij mensen met de huidziekte psoriasis, ontstaan van met vocht gevulde blaasjes. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.

Na gebruik gedurende meer dan drie weken

Zelden

• Dunnere huid, waardoor u sneller wondjes of blauwe plekken krijgt. Stop met het gebruik als u merkt dat u hier last van heeft. De huid kan zich dan weer herstellen. Smeer dit medicijn vanwege deze bijwerking liever niet op dunne huid, zoals van het gezicht en de geslachtsdelen. Oude mensen hebben een erg dunne huid. Daarom moeten zij dit medicijn extra spaarzaam gebruiken.
• Littekenachtige strepen (striae), rode plekken, verbleking of juist een donkere verkleuring van de huid op de plek waar u dit medicijn aanbrengt. Deze huidafwijkingen zijn meestal blijvend. Raadpleeg uw arts bij deze verschijnselen.
• Bij gebruik in het gezicht: rode, jeukende uitslag rond de mond, neus of ogen. Soms pijnlijk of met schilfering. Raadpleeg dan uw arts. Meestal verdwijnen deze klachten vanzelf als u stopt met dit medicijn.

Zeer zelden

• Meer haargroei op de plek waar u het medicijn heeft aangebracht.
• Tragere genezing van wonden. Breng het daarom alleen op advies van uw arts aan op een kapotte huid.
• Cataract (grauwe staar), als dit medicijn per ongeluk in het oog komt. Gebruik dit medicijn daarom niet in de buurt van het oog. Wees voorzichtig bij smeren in het gezicht.
• Bij mensen met glaucoom (verhoogde oogboldruk) kan dit medicijn de oogboldruk verder verhogen. U kunt dit merken aan wazig zien, minder zien, een rood of opgezwollen oog, hevige pijn aan het oog of aan het gezicht, misselijkheid en braken. Raadpleeg bij deze verschijnselen direct uw arts. De kans dat u hier last van krijgt is groter als er per ongeluk wat van dit medicijn in uw ogen komt. Deze bijwerking kan ook ontstaan als veel medicijn via de huid in het bloed is gekomen en zo het oog heeft kunnen bereiken. Meestal zal uw arts adviseren dit medicijn niet langer dan twee weken in het gezicht te gebruiken.
• Als u plotseling stopt met dit medicijn, kunnen de klachten weer terugkomen. U merkt dit aan een intens rode huid, een brandend gevoel en tintelingen. Ook op plaatsen op de huid waar u eerder geen klachten had. Bouw het gebruik daarom langzaam af. Overleg hierover met uw arts. Zie ook rubriek 'Hoe gebruik ik dit medicijn'.

Bij langdurig gebruik van meerdere weken tot maanden

Zeer zelden

• Tijdelijke vermindering van de werking van de bijnierschors. Hierdoor kunt u na het stoppen tijdelijk last krijgen van erge vermoeidheid. De kans hierop is groter als u grote hoeveelheden van dit medicijn gebruikt. Bijvoorbeeld als een volwassene gedurende meerdere maanden meer dan vijftig gram zalf of crème per week gebruikt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Betamethason (als Valeraat) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Smeer andere huidmiddelen niet tegelijkertijd op de aangedane plekken. U heeft dan kans dat u dit medicijn met het volgende wegsmeert. Smeer eerst het corticosteroïd op de huid. Wacht dan ten minste 1 uur voordat u de vette crème of zalf smeert, die uw arts meestal ook heeft voorgeschreven.

Als ik Betamethason (als Valeraat) gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Laat u bij het gebruik van dit medicijn leiden door de ernst van uw aandoening. Gebruik het medicijn daarom als de aandoening verergert en verminder het gebruik als de klachten afnemen.

Het heeft geen zin een dubbele hoeveelheid te smeren. Het vergroot wel de kans op bijwerkingen. Mocht u het medicijn er vlak na het aanbrengen per ongeluk afwassen, dan kunt u het wel opnieuw aanbrengen.

Kan ik zomaar stoppen met Betamethason (als Valeraat)?

• U kunt niet zomaar stoppen met dit medicijn. Uw huidklachten kunnen dan terugkeren. Overleg hierover met uw arts. Uw huisarts kan u een afbouwschema geven. Blijf tijdens het afbouwen met dit medicijn uw huid goed verzorgen met een vette zalf of crème. Ga hier ook mee door als u helemaal met dit medicijn bent gestopt.
• Als u betamethason gedurende meerdere weken gebruikt en u meer dan 100 gram crème of zalf per week gebruikt, kunnen uw bijnieren eraan gewend zijn geraakt. U kunt dan niet zomaar stoppen, maar moet het gebruik gedurende enkele dagen afbouwen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.