Introductie Clonidine Hydrochloride

Clonidine heeft verschillende effecten. Het werkt onder meer op de bloedvaten en op de hersenen. Clonidine heeft daardoor veel toepassingen bij verschillende aandoeningen.

Artsen schrijven clonidine voor bij opvliegers tijdens de overgang, hoge bloeddruk, ontwenningsklachten bij verslaving en bij pijn. Vroeger werd het ook wel gebruikt bij migraine.

Handelsinformatie

Clonidine is sinds 1966 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten onder de merknaam Dixarit als dragees en als het merkloze Clonidine. Er is ook een injectie verkrijgbaar onder de merknaam Catapresan.

Dixarit is alleen bedoeld voor het gebruik bij opvliegers en migraine.
Het merkloze Clonidine is bedoeld voor gebruik bij opvliegers, migraine, hoge bloeddruk en bij ontwenningsverschijnselen bij verslaving.
Catapresan injecties worden gebruikt bij zeer ernstig verhoogde bloeddruk, pijnbestrijding en bij ontwenningsverschijnselen op de 'intensive care'.

Hoe moet ik Clonidine Hydrochloride gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Tabletten: neem in met een half glas water.
Injectie: uw arts of verpleegkundige kan de injectie vlak onder de huid, in een spier of in een bloedvat toedienen. Uw arts zal het u toedienen, terwijl u ligt. De bloeddruk daalt namelijk zo snel dat u erg duizelig kunt worden.

Wanneer?
Tabletten: meestal gebruikt u dit medicijn 1 tot 4 keer per dag. Kies vaste tijdstippen, dan vergeet u minder snel een dosis. Bijvoorbeeld tijdens het eten. Verdeel de doses zoveel mogelijk over de dag. Dan heeft het een constant effect.

Hoelang?

• Hoge bloeddruk: een behandeling voor hoge bloeddruk is meestal langdurig.
• Opvliegers: het kan 2 tot 4 weken duren voordat u effect merkt van dit medicijn. Mocht u na 4 weken nog geen effect merken, raadpleeg dan uw arts.
• Ontwenningsverschijnselen: de behandeling met clonidine duurt enkele dagen tot een week. Het moet daarna gedurende 2 tot 3 dagen worden afgebouwd.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

Of u meer of minder kans heeft op bijwerkingen hangt af van de dosering die u gebruikt. De doseringen zijn heel verschillend per toepassing. Bij overgangsklachten worden tabletten gebruikt van 0,025 mg, bij hoge bloeddruk zijn er tabletten die 6 keer zo sterk zijn.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Sufheid en slaperigheid. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste paar dagen van de behandeling, als u nog aan het middel moet wennen. Daarna heeft u er minder last van.
• Duizeligheid bij opstaan, bijvoorbeeld uit bed of uit een stoel. Dit gaat meestal over als uw lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk (binnen enkele dagen tot weken). Als u zich duizelig voelt, sta dan langzaam op uit bed of van een stoel. Wordt u toch duizelig? Ga dan even liggen en leg de benen wat hoger, bijvoorbeeld op een kussen. Als u na enkele weken nog steeds last heeft van duizeligheid, moet u uw arts raadplegen.
• Droge mond en in een enkel geval ook pijnlijke speekselklieren. Dit komt vooral voor in het begin van de behandeling. Als u last heeft van een droge mond, kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.

Zelden

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken en verstopping.
• Seksuele klachten, zoals een moeilijker erectie en minder zin in vrijen.
• Slaapproblemen, zoals slapeloosheid (nachtmerries).
• Psychische klachten, zoals depressiviteit. Zeer zelden verwardheid, hallucinaties of andere vreemde waarnemingen. Als u te veel last heeft van deze bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts. Deze bijwerkingen verdwijnen meestal weer als u stopt met het medicijn. Heeft u een depressie of heeft u dit al eerder gehad? Dit medicijn kan een depressie uitlokken of verergeren, soms pas na jaren van gebruik. Raadpleeg uw arts als u merkt dat de klachten ontstaan of verergeren. Mogelijk moet de dosering worden aangepast.
• Vermoeidheid of hoofdpijn. Zeer zelden naar gevoel.

Zeer zelden

• Trage hartslag en andere hartritmestoornissen. Heeft u een hartritmestoornis? Raadpleeg dan uw arts. Mogelijk is dit medicijn niet geschikt voor u.
• Koude vingers en tenen door een verminderde doorbloeding van de huid. Mensen die lijden aan de ziekte van Raynaud kunnen door dit medicijn extra last van deze aandoening krijgen.
• Borstvorming bij mannen.
• Droge neus.
• Pijnlijke, droge ogen, wazig zien. Draagt u contact lenzen? De contactlenzen kunnen dan eerder irriteren. Houd ze minder lang in, of gebruik bevochtigende oogdruppels (kunsttranen).
• Haaruitval. Dit verdwijnt weer als u stopt met dit medicijn.
• Doof of tintelend gevoel in handen of voeten. Raadpleeg dan uw arts.
• Huiduitslag, jeuk of galbulten. In zeldzame gevallen wijst dit op overgevoeligheid. Raadpleeg uw arts, als u huidklachten krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Clonidine Hydrochloride wisselwerkingen met andere medicijnen?

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is meestal op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.

Alleen bij clonidine in een hoge dosering, zoals bij hoge bloeddruk:

• De bètablokkers carvedilol, labetalol, propranolol en sotalol. Deze bètablokkers kunnen worden gebruikt bij hoge bloeddruk, migraine, hartfalen, hartkramp en hartritmestoornissen. Door de combinatie kan uw bloeddruk plotseling stijgen. Overleg eerst met uw arts als u deze combinatie krijgt.
  Als u de combinatie toch moet gebruiken, zal uw arts uw bloeddruk een paar keer in de eerste week controleren.
  U kunt niet zomaar stoppen met clonidine. U moet namelijk eerst de bètablokker geleidelijk afbouwen. Een aantal dagen na het stoppen hiervan, kunt u geleidelijk clonidine afbouwen. Overleg hierover met uw arts.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Clonidine Hydrochloride gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals sufheid, slaperigheid, vermoeidheid en duizeligheid. U mag de eerste paar dagen dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden. Na een paar dagen zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Rijd ook geen auto als de dosering omhoog gaat. Pas nadat u gedurende een paar dagen dezelfde dosering gebruikt heeft, en geen last meer heeft van de bijwerkingen, mag u weer autorijden.

Let op: een (eerdere) behandeling voor een verslaving aan opiaten of alcohol kunnen een reden zijn dat u niet mag autorijden. Een ernstig verhoogde bloeddruk kan een reden zijn dat uw rijbewijs minder lang geldig is. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit medicijn. Ook als u hier niets meer van merkt omdat u gewend bent geraakt aan dit middel, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden en uw coördinatie- en beoordelingsvermogen kunnen sterk afnemen.

alles eten?
Er zijn voor dit medicijn geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

• Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruik: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in met wat voedsel. Duur het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in met wat voedsel. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn 3 of 4 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in met wat voedsel. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Clonidine Hydrochloride?

U kunt NIET ineens stoppen. Na plotseling stoppen kan de bloeddruk zeer snel stijgen. U kunt hartkloppingen en hoofdpijn krijgen, en u kunt misselijk, rusteloos, nerveus worden en gaan trillen en beven. Daarom moet u de dosering gedurende enkele dagen geleidelijk afbouwen Stop daarom alleen na overleg met uw arts!

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.