Introductie Cortiment

Budesonide is een bijnierschorshormoon ook wel corticosteroïd genoemd. Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties.

Artsen schrijven budesonide voor bij de ziekte van Crohn, bij andere chronische darmontstekingen, zoals collagene colitis en colitis ulcerosa en bij de chronische leverontsteking 'auto-immuun hepatitis.

Handelsinformatie

Budesonide is sinds 1980 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar. Deze tekst gaat over de capsules, tabletten en korrels onder de merknamen Budenofalk, Cortiment en Entocort.

Op deze site staan ook teksten voor Budesonide inhalaties, Budesonide neusspray en Budesonide voor in de anus.

Hoe moet ik Cortiment gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Capsules: Slik de capsule in zijn geheel door met een half glas water, zonder te kauwen. Als u hier moeite mee heeft, kunt u de capsule openen. Neem de korreltjes dan wel in zonder te kauwen. De korrels zijn namelijk zo gemaakt dat ze de werkzame stof langzaam afgeven. Als u de korrels kapot kauwt, komt het werkzame bestanddeel te vroeg vrij en zal het niet goed werken.
• Tabletten: Slik de tablet in zijn geheel door met een half glas water, zonder te kauwen. Als u de tablet kapot kauwt, komt het werkzame bestanddeel te vroeg vrij en zal het niet goed werken.
• Korrels (granulaat): Leg de korrels op uw tong en slik deze in hun geheel door met een heel glas water, zonder te kauwen. De korrels geven de werkzame stof namelijk langzaam af. Als u de korrels kapot kauwt, komt het werkzame bestanddeel te vroeg vrij en zal het niet goed werken.

Wanneer?

• Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt, doe dat dan vroeg in de ochtend, voor het ontbijt. U bootst dan de natuurlijke situatie na, want de aanmaak van het lichaamseigen cortisol is 's ochtends ook het grootst. De kans op bijwerkingen is dan kleiner.
• Als u het 2 of 3 keer per dag gebruikt: neem het in voor een maaltijd.

Hoelang?

• Ziekte van Crohn Bij een opleving van de ziekte start u meestal met een hoge dosering gedurende 8 weken. Daarna kan de arts adviseren af te bouwen.
• Collagene colitis en colitis ulcerosa Als u dit medicijn gebruikt tijdens een opvlamming van de ziekte, duurt de behandeling maximaal 8 weken. Daarna kan de arts adviseren af te bouwen. Merkt u na 2 tot 3 weken nog geen verbetering of verergeren de klachten, neem dan contact op met uw arts.
• Chronische leverontsteking De behandeling met dit medicijn is meestal blijvend. Het kan enkele weken tot maanden duren voor u iets merkt van het gunstige effect van dit medicijn.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De kans op deze bijwerkingen hangt af van uw eigen gevoeligheid voor dit medicijn, de hoeveelheid budesonide die u gebruikt en de duur van de behandeling.
De bijwerkingen zijn soms lastig of vervelend, maar meestal niet gevaarlijk of schadelijk.

Bijwerkingen die u meteen vanaf het begin kunt krijgen:

Zelden

• Maag- of darmklachten, zoals misselijkheid of opkomend maagzuur. Zeer zelden maagpijn, een opgezette buik, diarree of verstopping. Als u dit medicijn vlak voor inneemt, kunt u deze klachten meestal voorkomen.
• Meer kans op infecties met bacteriën, virussen of schimmels. Overleg voor gebruik met uw arts als u een infectie heeft, zoals tuberculose. Dat is nodig omdat sluimerende infecties door dit medicijn erger kunnen worden. Bovendien heeft u het minder snel in de gaten als een infectie uit de hand loopt. Dit medicijn vermindert namelijk de verschijnselen van een ontsteking, zoals roodheid en zwelling.
  Neem in elk geval contact op met uw arts bij
  • een ontsteking die opeens opkomt;
  • darminfecties;
  • ontstekingen in of rond uw ogen;
  • ontstekingen waarvan u weet of vermoedt dat deze door een virus zijn veroorzaakt, zoals gordelroos;
  • als in uw omgeving mazelen of waterpokken heerst;
  • als u een wond heeft die slecht geneest;
  • als u gevaccineerd moet worden, bijvoorbeeld tegen tropische ziekten. Mogelijk reageert uw lichaam onvoldoende op de inenting.
• Hoofdpijn en duizeligheid.
• Gewrichtspijn en spierklachten, zoals spierzwakte, snel vermoeid zijn, spierpijn en spierkrampen in handen, voeten en benen. Zeer zelden trillende handen. Deze bijwerkingen kunnen na stoppen nog lang aanhouden.
• Mensen met de spierziekte myasthenia gravis kunnen hier extra last van hebben. Raadpleeg uw arts als uw klachten verergeren..
• Veranderingen in gevoel en stemming. Dit kan per persoon verschillen. U kunt energieker, prikkelbaar, rusteloos worden, maar ook neerslachtig, futloos, slaperig of vermoeid. Zeer zelden kunt u angstig of agressief worden. Heeft u veel last van deze stemmingsveranderingen of slaapproblemen? Praat erover met uw arts. Mogelijk moet de dosering iets lager.
• Bent u depressief of wordt u hiervoor behandeld? Overleg met uw arts voor u dit medicijn gaat gebruiken.
• Verschijnselen van diabetes (suikerziekte). U merkt dit aan veel dorst en veel plassen. Dit komt vooral voor bij mensen boven de 75 jaar.
• Heeft u diabetes? Mogelijk heeft u tijdens de behandeling meer insuline of glucoseverlagers nodig. Meet extra vaak uw bloedglucose.
• Stoornissen in uw hartritme. Raadpleeg uw arts als u dit merkt, bijvoorbeeld aan hartkloppingen.
• Huidklachten, zoals slecht genezende wonden, rode huid en galbulten. Roodheid en galbulten kunnen door overgevoeligheid komen, maar dat hoeft niet.

Zeer zelden

• Maagzweer of darmzweer. Dit medicijn kan een maagzweer verergeren. Overleg voor gebruik met uw arts of apotheker als u een maag- of darmzweer heeft of kortgeleden heeft gehad. Misschien heeft u een maagbeschermer nodig. Raadpleeg uw arts als uw maagklachten verergeren.
• Ontsteking van de alvleesklier. Waarschuw een arts bij plotselinge hevige pijn in uw bovenbuik.
• Vochtophoping (oedeem). Dit merkt u vooral aan opgezwollen enkels en voeten.
  Mensen die al last van oedeem hebben, bijvoorbeeld door hartfalen zijn hier extra gevoelig voor. Overleg daarom voor gebruik met uw arts als u hartfalen of oedeem heeft.
• Een te hoge bloeddruk. Het treedt vooral op bij doseringen en bij mensen die hier gevoelig voor zijn. Overleg voor gebruik met uw arts als u een hoge bloeddruk heeft of hiervoor behandeld wordt. Uw bloeddruk moet vaker gecontroleerd.
• Ernstige psychische klachten, zoals overdreven opgewekt gevoel, impulsief gedrag, verwardheid, wanen, hallucinaties en agressie. Overleg bij deze verschijnselen met uw arts.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit kunt u merken aan huiduitslag, galbulten en jeuk.
  Een heel enkele keer ontstaat een ernstige allergie (met onder andere benauwdheid, zwelling van mond, keel, verlies van het bewustzijn). Ga dan onmiddellijk naar een arts of Eerste-Hulpdienst.
  In beide gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor budesonide. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Als u het meer dan 3 weken achter elkaar gebruikt of meerdere kuren per jaar nodig heeft: u heeft meer kans op onderstaande bijwerkingen. Ze treden soms pas na maanden op, of als u al bent gestopt.

Zelden

• Zwaarder worden en een andere vetverdeling. Dit komt door een andere opbouw en afbraak van vet, meer eetlust en vasthouden van vocht. Vet gaat vooral zitten op de buik en op de bovenkant van de rug. Het is vaak nodig uw eetgewoontes aan te passen om uw gewicht op peil te houden. Een diëtist kan u daarbij helpen.
• Dik gezicht (bolle wangen). Net als de gewichtstoename is dit voor velen een belangrijk nadeel van de behandeling. Ondanks dat het niet goed met u gaat, ziet u er voor uw omgeving juist 'welvarend' uit. Het verdwijnt weer als u stopt met het medicijn.
• Dunnere huid, waardoor u sneller blauwe plekken heeft en streepvormige littekens (striae).Enige maanden na het stoppen met de behandeling heeft de huid meestal weer zijn normale dikte terug. De littekens verdwijnen niet meer.
• Verminderde werking van de bijnierschors. Vooral kinderen zijn gevoelig voor deze bijwerking. Hier heeft u tijdens de behandeling geen last van, maar na het stoppen heeft uw bijnierschors tijd nodig om op gang te komen om weer zelf bijnierschorshormonen aan te maken. Dit kan meerdere maanden duren.
• Broze botten (osteoporose), waardoor deze eerder breken. Het belangrijk tijdens het gebruik van dit medicijn voldoende kalk te gebruiken (in de vorm van zuivelproducten of eventueel als tabletten). Ook lichaamsbeweging is nodig, omdat dat zorgt voor een actieve opbouw van de botten.
• Mogelijk zal de arts u adviseren ook medicijnen tegen botontkalking te gebruiken.
• Te weinig kalium in uw bloed. Dit merkt u onder andere aan spierkrampen, spiertrekkingen, spierpijn, spierzwakte, minder eetlust, verstopping en hartkloppingen of een overslaand hart. Neem bij een of meer van deze klachten contact op met uw arts.
• Bij vrouwen: wegblijven van de menstruatie tijdens de behandeling.

Zeer zelden

• Staar (een blijvende vertroebeling van de ooglens: cataract). Neem contact op met uw arts als u slechter, wazig of dubbel ziet Staar komt meestal alleen voor bij regelmatig gebruik gedurende meerdere jaren.
• Glaucoom (verhoogde oogboldruk). Overleg met uw arts als u weet dat u glaucoom heeft, terwijl u daar niet voor wordt behandeld. Waarschuw uw arts als u minder goed gaat zien of als u hevige pijn achter uw oog heeft die niet binnen enkele uren wegtrekt. Glaucoom komt meestal alleen voor bij regelmatig gebruik gedurende meerdere jaren.
• Huidklachten, zoals acne (jeugdpuistjes), jeuk, meer lichaamsbeharing (vooral in het gezicht), puntvormige huidbloedinkjes.
• Impotentie
• Ernstige hart-vaataandoening, zoals hartfalen, een hartaanval of een beroerte. Hier is meestal pas kans op na meerdere maanden gebruik.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Cortiment wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Ontstekingsremmende pijnstillers, zoals acetylsalicylzuur, diclofenac, ibuprofen en, naproxen. Deze pijnstillers hebben als bijwerking maag- en darmzweren. De kans hierop is groter als u ook budesonide gebruikt. De pijnstiller paracetamol heeft deze bijwerking niet. Deze kunt u wel veilig gebruiken.
  Heeft u een ontstekingsremmende pijnstiller nodig? Overleg met uw arts of apotheker. Als u budesonide gebruikt moet u vaak ook een maagbeschermend middel slikken.
• Bepaalde vaccins, bijvoorbeeld bof-mazelen-rodehondvaccin (BMR-vaccin), rotavirusvaccin, varicellavaccin (tegen waterpokken) en BCG-vaccin (tegen tuberculose). Budesonide kan de werkzaamheid van deze vaccins verminderen en de kans op bijwerkingen ervan verhogen.
  Overleg met de arts als u gevaccineerd moet worden.
• Onderstaande medicijnen kunnen de hoeveelheid budesonide in het bloed verhogen. Hierdoor kan budesonide bijwerkingen in de rest van het lichaam veroorzaken . Overleg met uw arts of apotheker als u een van deze medicijnen gebruikt of gaat gebruiken:
  de antibiotica claritromycine en erytromycine;
  de antischimmelmedicijnen itraconazol, ketoconazol, voriconazol.
• Carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne of primidon (medicijnen onder andere gebruikt bij epilepsie) en het medicijn tegen tuberculose rifampicine. Deze middelen kunnen de hoeveelheid budesonide in het bloed verlagen. Dit kan van belang zijn als u budesonide langer dan 2 weken achter elkaar gebruikt. Als u met deze medicijnen stopt, stijgt de hoeveelheid budesonide juist. Overleg hierover met uw arts of apotheker. Dus ook als u met een van deze medicijnen gaat stoppen.
• Sommige medicijnen tegen hiv en hepatitis C. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Cortiment gebruik, mag ik dan...

autorijden en alcohol drinken?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen. Houd u wel aan eventuele dieetvoorschriften in verband met uw ziekte.
Als u regelmatig veel grapefruitsap drinkt, heeft u meer kans op bijwerkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

• Als u dit medicijn1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Cortiment?

Heeft u dit medicijn meerdere weken achter elkaar gebruikt en stopt u plotseling? Dan heeft u kans op hevige verschijnselen, zoals hoofdpijn, spierpijn, trillen, duizeligheid, hartkloppingen, diarree, misselijkheid, zwakte en een lamlendig gevoel.
Deze verschijnselen ontstaan doordat uw eigen bijnierschors tijdens het gebruik minder hormonen is gaan aanmaken. Er is immers al voldoende bijnierschorshormoon in het lichaam aanwezig. Als u plotseling stopt kan de bijnierschors de hormonen niet ineens gaan produceren.
Het duurt enkele weken tot soms meer dan een jaar voor de bijnierschors weer helemaal op gang is. Bent u ziek of moet u worden geopereerd? Bent u bovendien minder dan een jaar geleden gestopt met budesonide? Vertel dit aan uw arts. Meestal heeft u dan tijdelijk weer een bijnierschorshormoon nodig

• Gebruikt u dit medicijn enkele dagen? Dan kunt u in één keer stoppen zonder dat er ontwenningsverschijnselen ontstaan.
• Gebruikt u dit medicijn korter dan 3 weken achter elkaar? Meestal kunt u in één keer stoppen, zonder dat er ontwenningsverschijnselen ontstaan. Soms heeft de arts voor u wel een afbouwschema voorgesteld. Maar dat is vaak om te voorkomen dat de aandoening terugkomt.
• Gebruikt u dit medicijn langer dan 3 weken achter elkaar? Meestal adviseert de arts u om langzaam af te bouwen gedurende enige weken.
• Heeft u de huidziekte psoriasis? Deze huidziekte kan verergeren als u stopt. Daarom moet u altijd langzaam afbouwen. Ook na gebruik van minder dan 3 weken. Overleg hierover met uw arts of apotheker.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.