Introductie Desogestrel

Dit medicijn is een anticonceptiepil. Het is een zogenaamde minipil. Dit betekent dat deze pil alleen één soort vrouwelijk geslachtshormoon bevat, namelijk het progestageenhormoon desogestrel.

Andere anticonceptiepillen bevatten een combinatie van een oestrogeenhormoon met een progestageenhormoon. Oestrogeen- en progestageenhormonen spelen een belamgrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

De minipil kan worden gebruikt om zwangerschap te voorkomen.

Handelsinformatie

Desogestrel is sinds 1981 internationaal op de markt. Deze minipil is sinds 2000 in Nederland op recept verkrijgbaar onder de merknamen Cerazette, Delamonie en Solgest en als het merkloze Desogestrel.

Hoe moet ik Desogestrel gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?
Neem de pil elke dag in op hetzelfde tijdstip.

• Begint u voor het eerst met de pil? Gebruik dan de eerste pil op de eerste dag van de menstruatie. Blijf de pil daarna elke dag op hetzelfde tijdstip slikken, ongeacht of er een bloeding is.
• Begint u niet op de eerste dag van de menstruatie, maar enkele dagen later? De pil is dan pas na 7 dagen betrouwbaar. Neem in de eerste week extra voorzorgsmaatregelen, bijvoorbeeld condooms.
• Schakelt u over van een andere pil op de minipil? U kunt zonder onderbreking meteen beginnen met de minipil. Neem de minipil elke dag op hetzelfde tijdstip in, dus zonder pauzeweek.
• Heeft u last van ernstige waterdunne diarree of braken binnen vier uur na het innemen van de pil? Neem meteen een nieuwe pil in en neem de volgende op het normale tijdstip in. Als de nieuwe pil goed is opgenomen, doordat u geen last meer heeft gehad van diarree of braken, is er niets aan de hand. Als er echter meer dan 36 uur zit tussen twee minipillen, is de betrouwbaarheid van de minipil verminderd. Dan gelden dezelfde adviezen zoals beschreven bij de vraag 'Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?'
• Wilt u uw menstruatie uitstellen? Dat kan niet met de minipil. U kunt dan beter een combinatiepil gebruiken en deze zonder onderbreking doorslikken, zolang u de menstruatie wilt uitstellen. Overleg hierover met uw arts.

Wanneer?
U mag het middel innemen op elk moment van de dag. U moet de minipil wel steeds op hetzelfde tijdstip innemen, dus bijvoorbeeld altijd om acht uur 's ochtends of altijd om tien uur 's avonds. Kies een moment dat voor u het handigst is, zodat u er altijd aan kunt denken, of u nu werkt, of vrij bent in het weekend of op vakantie bent.

Hoe lang?
Als u rookt is het verstandig om rond uw 35ste levensjaar een andere methode van anticonceptie te kiezen. U heeft dan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Als u niet rookt, kunt u de pil ook na uw 35ste levensjaar doorgebruiken. Er is geen reden te stoppen als u de pil al jaren achtereen gebruikt, behalve als u zwanger wilt worden.

Bent u ouder dan vijftig, dan heeft u kans dat u in de overgang bent. Als u tijdens het gebruik van deze minipil nog regelmatig menstrueert is dat nog niet het geval. Menstrueert u echter niet of nauwelijks, dan zou u kunnen stoppen met de pil en kijken of u nog menstrueert. Als de menstruatie niet meer komt, weet u dat u in de overgang bent. Misschien merkt u dit ook aan opvliegers, zweetaanvallen en een droge pijnlijke vagina. U heeft dan geen anticonceptiepil meer nodig. Heeft u veel last van overgangsklachten? Vraag dan advies aan uw arts.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Bij sommige vrouwen veroorzaakt dit medicijn bijwerkingen. Als deze bijwerkingen na drie maanden blijven bestaan, is het zinvol met uw arts te overleggen of een andere pil geschikter voor u is.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

• Onregelmatig bloedverlies, doorbraakbloedingen ('spotting'). Ongeveer de helft van de gebruikers van de minipil heeft hier last van. De pil blijft betrouwbaar, als u hem tenminste steeds op tijd hebt ingenomen. Ongeveer één op de vier vrouwen heeft vaker bloedingen dan normaal. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.

Soms

• Wegblijven van de menstruatie. Bij één op de vijf vrouwen verminderen de bloedingen of blijven zelfs weg. Als u een keer geen menstruatie krijgt is dat niet erg. U kunt gewoon doorgaan met innemen van de minipil, zoals u gewend bent. Blijft de menstruatie regelmatig weg? Doe dan een zwangerschapstest. Neem contact op met uw arts voor advies.
• Misselijkheid en gevoelige borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u na drie maanden nog last heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Gewichtstoename. Hierdoor kan ook uw bloeddruk iets stijgen. Dit is zelden zo ernstig dat u met de pil moet stoppen.
• Hoofdpijn of migraine. Als u hier na drie maanden nog last van heeft, is mogelijk een andere pil geschikter voor u. Overleg hierover met uw arts.

Zelden

• Droge vagina, waardoor irritatie en jeuk kunnen ontstaan, soms met afscheiding. Als u dit merkt, neem dan contact op met uw arts.
• Huidafwijkingen, zoals acne, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar, overmatige haargroei of juist haaruitval. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd, nervositeit of depressie. Als u dit merkt, neem dan contact op met uw arts.
• Meer of minder zin in vrijen. De hormonen in de pil kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.

Zeer zelden

• Borstkanker. Hoewel de kans op borstkanker erg klein is, is de kans iets hoger dan bij vrouwen die geen hormonen gebruiken. Bij vrouwen boven de vijftig neemt het risico op borstkanker toe, vandaar dat het gebruik van de pil wordt afgeraden boven de vijftig. Bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van dit middel. U kunt dit middel daarom beter niet gebruiken. Overleg met uw arts over een mogelijk alternatief (niet-hormonale anticonceptie). Indien dit er niet is, kunt u bij sommige vormen van borstkanker, wanneer is aangetoond dat de tumor ongevoelig is voor hormonen, dit middel wel gebruiken.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
• Leveraandoeningen. Dit merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
• Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit middel kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheek door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of andere uitlokkende middelen niet krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Desogestrel wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De volgende medicijnen verminderen de betrouwbaarheid van de minipil. Hierdoor stijgt de kans op een zwangerschap. Mogelijk vervangt uw arts het medicijn. Of misschien krijgt u een ander anticonceptiemiddel, zoals een spiraaltje of de prikpil. Als dit niet mogelijk is, kunt u condooms gebruiken. Als u stopt met het medicijn is het effect op de hormonen nog vier weken aanwezig. Gebruik daarom condooms tijdens en tot en met vier weken na het stoppen van dit medicijn.

• Medicijnen tegen epilepsie, namelijk carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne en primidon.
• Medicijnen tegen tuberculose rifampicine en rifabutine.
• Sint-janskruid (hypericum), een middel gebruikt bij depressie.
• Bosentan, een medicijn dat wordt gebruikt bij pulmonale arteriële hypertensie, een ernstige vorm van hoge bloeddruk in de longen. Omdat bosentan schadelijk kan zijn voor de ongeboren baby is het extra belangrijk om zwangerschap te voorkomen.
• Sommige medicijnen tegen hiv. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Desogestrel gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Als u een pil bent vergeten, kunt u die alsnog innemen binnen 36 uur na de voorgaande pil (dus maximaal 12 uur te laat). De daaropvolgende pil moet u dan wel op het normale tijdstip innemen. De betrouwbaarheid is dan nog gegarandeerd.

Bent u later dan 36 uur dan neemt de betrouwbaarheid van de pil af. Het advies is afhankelijke van de week waarin de pil vergeten is.

• Hebt u een pil vergeten gedurende de eerste week van een pilstrip? Neem alsnog de vergeten pil in, ga verder met uw schema en gebruik zeven dagen lang condooms. Als u gemeenschap heeft gehad in de vijf dagen vóór de dag dat u de pil bent vergeten of zonder condooms in de zeven dagen daarna, ga dan naar de apotheek voor de morning-afterpil.
• Hebt u een pil vergeten gedurende de resterende weken van een pilstrip? Neem alsnog de pil in en ga verder met uw schema. De pil is weer betrouwbaar als u deze zeven dagen achterelkaar heeft geslikt. Gebruik condooms in de zeven dagen na het vergeten van de pil.

Kan ik zomaar stoppen met Desogestrel?

U kunt met dit middel stoppen wanneer u wilt. U hoeft niet per se een pilstrip af te maken als u dat niet wilt. Als u stopt, krijgt u meestal na enkele dagen een bloeding. U bent na het stoppen met de pil wel meteen vruchtbaar; u kunt dus direct zwanger worden.

Als u stopt omdat u zwanger wilt worden, raden sommige artsen aan om eerst een gewone menstruatie af te wachten. Het tijdstip van bevruchting en de datum van bevalling zijn dan gemakkelijker uit te rekenen.

Bovendien is het verstandig om vanaf vier weken voor tot en met acht weken na de bevruchting foliumzuur te slikken. Deze vitamine vermindert het risico op een aangeboren neurologische aandoening bij de baby ('open ruggetje') en waarschijnlijk ook het aantal aangezichtsmisvormingen ('hazenlip' en 'gespleten verhemelte'). Als u stopt met de pil kunt u meteen foliumzuur (0.4 of 0.5 mg in tabletvorm) slikken. Vraag ernaar bij de apotheek.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.