Introductie Doxycycline (als 1-Water)

Doxycycline behoort tot de tetracycline-antibiotica. Tetracycline-antibiotica werken tegen bacteriële infecties.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals luchtweginfecties (zoals longontsteking, acute bronchitis, infecties bij cystische fibrose, middenoorontsteking, bijholteontsteking en keelontsteking), blaasontsteking, huidinfecties (bijvoorbeeld acne), infecties van het maagdarmkanaal, geslachtsziekten (chlamydia, gonorroe, syfilis), de ziekte van lyme, malaria en Q-koorts.

Doxycycline wordt in een lage sterkte gebruikt bij rosacea.

Handelsinformatie

Doxycycline is sinds 1966 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Doxy Disp en Vibramycin en als het merkloze Doxycycline. Bij rosacea wordt een lage sterkte doxycycline gebruikt. De lage sterkte is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Efracea.

Het is te verkrijgen in gewone tabletten, capsules met vertraagde afgifte (mga), oplostabletten ('dispers') en injecties.

Hoe moet ik Doxycycline (als 1-Water) gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

• Gewone tabletten slikt u in hun geheel door, met een flinke hoeveelheid water (ten minste een half glas), in staande of zittende houding. Dan blijft het middel niet in de slokdarm hangen en voorkomt u irritatie van de slokdarm.
• Oplostabletten ('dispers') laat u in een glas water onder goed roeren uiteenvallen. Na het leegdrinken van het glas doet u nogmaals water in het glas om ook de achtergebleven resten in te nemen.
• Capsules met vertraagde afgifte (MGA) slikt u in hun geheel door, met een flinke hoeveelheid water (ten minste een half glas), in staande of zittende houding. Dan blijft het middel niet in de slokdarm hangen en voorkomt u irritatie van de slokdarm. Neem het NIET in met melk of melkproducten. Het wordt minder werkzaam door kalk.
• Injecties worden meestal toegediend door een arts of een verpleegkundige.

Wanneer?
Neem dit middel in bij of net na het eten. U heeft dan minder kans op maagklachten.

Hoe lang?
Doxycycline gebruikt u vaak als een kuur. Een kuur duurt meestal 7 tot 10 dagen. Uw arts bepaalt de duur van de kuur aan de hand van het type infectie. Bij Q-koorts duurt de behandeling meestal langer, ongeveer 2 tot 3 weken. Bij chronische Q-koorts zelfs 1.5 jaar of langer.

De eerste kuurdag begint u meestal met een dubbele dosis, zodat er snel een hoge concentratie doxycycline in het bloed aanwezig is. Houd er rekening mee dat u de kuur niet mag onderbreken en geheel moet afmaken. Ook al zijn de infectieverschijnselen al vóór afloop van de kuur verdwenen; dit betekent nog niet dat alle bacteriën zijn verdwenen.

Gebruikt u doxycycline voor acne of rosacea? Meestal gebruikt u dit medicijn een aantal maanden. Als het medicijn na 6 tot 8 weken geen effect heeft, is het waarschijnlijk niet zinvol ermee door te gaan.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De kans op deze bijwerkingen hangt af van uw eigen gevoeligheid en de hoeveelheid doxycline die u gebruikt.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, buikpijn, ontstoken tandvlees en zeer zelden gebrek aan eetlust, braken en diarree.
• Ontstoken slijmvliezen, vooral in de mond, mondhoeken, keelholte, vagina of anus; het betreft meestal een schimmelinfectie (Candida). U merkt dit aan een wit beslag op de slijmvliezen. Neem contact op met uw arts.
• Huidirritatie.
• Mensen met de spierziekte myasthenia gravis kunnen extra last van hun aandoening krijgen. Overleg hierover met uw arts.

Zeer zelden

• Hoofdpijn en oorsuizen.
• Spier- en gewrichtspijn.
• Gevoeligheid van de huid voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Blootstelling aan zonlicht, zelfs voor korte perioden, kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding door de zon geven. Begint u net met dit geneesmiddel? Blijf dan uit direct zonlicht, met name tussen 10.00 en 15.00 uur, draag beschermende kleding, waaronder hoed en zonnebril, smeer zonnebrandmiddel op met een sunblock van minimaal factor 15, gebruik lippenbalsem met minstens factor 15, ga niet onder de zonnebank. Als u een ernstige reactie op de zon krijgt, staak dan meteen het gebruik en neem contact op met uw arts. U moet dan zo snel mogelijk overstappen op een ander middel.
• Overgevoeligheidsreacties. U kunt dan huiduitslag of galbulten krijgen. In zeer zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Neem dan direct contact op met uw arts. U mag dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor doxycycline. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.
• Leveraandoeningen. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
• Irritatie van de slokdarm. Mensen met slokdarmontsteking door opkomend maagzuur, zijn hier extra gevoelig voor. U voorkomt deze bijwerking door dit middel rechtop (zittend of staand) in te nemen met een heel glas water. Het kan dan niet in de slokdarm achterblijven.
• Heeft u een slokdarmstenose, een vernauwing van de slokdarm? Gebruik liever geen gewone tablet of capsule, maar gebruik een oplostablet ('disper'). De oplostablet geeft minder kans op irritatie van en schade aan de slokdarm. Overleg hierover met uw arts.
• Ontsteking van de alvleesklier of van de lever en bloedafwijkingen. Bij plotselinge hevige pijn in bovenbuik, geelzucht, onverklaarbare blauwe plekken, extreme vermoeidheid of keelpijn met koorts en blaren in de keel, moet u direct een arts waarschuwen.

Zeer zelden, bij langdurig gebruik

• Normaal gesproken krijgt u dit middel als kuur voor zeven tot tien dagen. Bij uitzondering kan de arts het voor een langere periode voorschrijven. Bij langdurig gebruik kan een gebrek aan vitamine B optreden. Dit is te merken aan vermoeidheid en tintelende voeten (neem in dat geval contact op met uw arts).

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Doxycycline (als 1-Water) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in de bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Enkele middelen tegen huidklachten, namelijk isotretinoïne en acitretine en het medicijn tegen leukemie tretinoïne. Door de combinatie met doxycycline kunnen ernstige bijwerkingen ontstaan. Neem contact op met uw arts als u beide middelen voorgeschreven heeft gekregen.
• Maagzuurbindende middelen. Dit zijn Antagel, Rennies, Regla PH en vele andere zonder recept verkrijgbare middelen. Bij gelijktijdig innemen vermindert de opname van doxycycline in het bloed. Gescheiden innemen verkleint het risico hierop. Misschien kunt u tijdelijk stoppen met het maagzuurbindend middel. U kunt ook doxycycline ten minste 2 uur vóór het maagzuurbindende middel innemen of 4 uur na het maagzuurbindende middel. Vraag bij aanschaf van maagmiddelen zonder recept altijd uw apotheek of deze de werking van doxycycline kunnen beïnvloeden.
• Didanosine drank. Deze drank bevat ook een maagzuurneutraliserend middel. Neem doxycycline ten minste 2 uur vóór de drank in of 4 uur na de drank. Dit advies geldt niet voor de didanosine capsule.
• Calciumproducten verminderen de opname van doxycycline in het lichaam. Neem doxycycline ten minste 2 uur vóór of 4 uur na het calciumproduct in.
• IJzerproducten (ferrichloride, ferrochloride, ferrofumaraat, ferrogluconaat, ferrosulfaat) mag u niet op hetzelfde tijdstip innemen als doxycycline. Deze middelen belemmeren namelijk de opname van doxycycline in het lichaam. Vaak is het mogelijk tijdens de antibioticakuur een paar dagen geen ijzer te slikken. Is dat niet mogelijk, dan zal de arts een ander antibioticum voorschrijven.
• Medicijnen die magnesium of zink bevatten belemmeren de opname van doxycycline. Neem doxycycline minimaal 2 uur voor of 4 uur na het medicijn met magnesium of zink.
• Bismut, gebruikt bij ontstekingen en zweren van maag en darmen. Bismut vermindert de werking van doxycycline. Neem doxycycline minstens 2 uur voor of 4 uur na bismut.
• Sommige antibiotica, namelijk van de groep penicillines (zoals amoxicilline, feneticilline en fenoxymethylpenicilline) en cefalosporines (zoals cefalexine, cefuroxim, ceftibuten en cefaclor). Deze middelen en doxycycline kunnen elkaar tegenwerken. Onder sommige omstandigheden mogen ze wel samen gebruikt worden. Overleg met uw arts of apotheker als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.
• De bloedverdunners acenocoumarol en fenprocoumon. Tetracycline kan de werking van de bloedverdunner versterken. Vertel de trombosedienst dat u een antibioticum gebruikt of heeft gebruikt.

Door de volgende middelen kan doxycycline sneller uit het lichaam verdwijnen. Het is dan niet meer werkzaam. Neem contact op met uw arts als u één van de volgende middelen gebruikt.

• Veel middelen tegen epilepsie: fenytoïne, carbamazepine, fenobarbital en primidon;
• middelen tegen tuberculose, zoals rifabutine, rifampicine;
• Het orale buiktyfusvaccin wordt door dit middel onwerkzaam gemaakt. Dit is geen probleem wanneer er drie dagen tussen toediening van de verschillende middelen zit. Zit er minder dan drie dagen tussen beide middelen, neem dan contact op met uw arts. Het is mogelijk het vaccin via een injectie te krijgen. De wisselwerking treedt dan niet op.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Doxycycline (als 1-Water) gebruik, mag ik dan...

autorijden en alcohol drinken?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

alles eten?
U mag alles eten.

Gebruikt u de capsules met vertraagde afgifte (MGA)? Gebruik dan tot 3 uur na inname geen melk of melkproducten, zoals kaas of yoghurt. Doxycycline wordt minder werkzaam door de kalk in deze producten.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

De vergeten dosis moet u alsnog zo snel mogelijk innemen. Tenzij het echter minder dan 6 uur is voordat u de volgende dosis moet innemen? Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema.

Bij een kuur neemt u de vergeten dosis aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt. Maakt u wel de volledige kuur af, anders bestaat de kans dat klachten terugkeren.

Kan ik zomaar stoppen met Doxycycline (als 1-Water)?

Nee, u moet de kuur afmaken. Als u de kuur niet afmaakt, is de bacterie waarschijnlijk nog niet verdwenen en kunt u opnieuw klachten krijgen.
Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen met de kuur. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Bij rosacea mag u wel in één keer stoppen met het gebruik van dit medicijn.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.