Introductie Fluconazol

Fluconazol is een antischimmelmiddel. Het werkt tegen schimmels en gisten (zoals de Candida-gist).

Artsen schrijven het voor bij schimmel- en gistinfecties bijvoorbeeld van organen, de huid (ringworm, voetschimmel en pityriasis versicolor), nagels (schimmelnagels) of slijmvliezen, zoals van de vagina en van de mond en slokdarm (spruw).
Wordt ook gebruikt bij huidinfecties door Leishmania-parasieten.

Handelsinformatie

Fluconazol is sinds 1988 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Diflucan en als het merkloze Fluconazol en Fluconazolum. Het is te verkrijgen in capsules, drank en infusen.

Hoe moet ik Fluconazol gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Capsules: slik de capsule heel door met een half glas water. Heeft u moeite met slikken, dan kunt u de capsules openen en de inhoud vermengen met een lepel yoghurt, appelmoes of vla.
• Drank: schud de drank voor elk gebruik een paar keer om. Meet daarna de juiste hoeveelheid drank af in een maatbekertje of met de bijgeleverde spuit.
  Infuus: dit wordt in het ziekenhuis aangelegd door een verpleegkundige.

Wanneer?

Bij een aantal infectieziekten hoeft u dit medicijn niet dagelijks te slikken, maar 1 of 3 keer per week.

Hoelang?
Voor een goed resultaat moet u de hele kuur afmaken. Onderbreek de kuur niet. Ook al zijn de infectieverschijnselen al vóór afloop van de kuur verdwenen; dit betekent niet dat alle schimmels of gisten zijn verdwenen.

Hoe lang de kuur precies duurt, hangt af van de plaats en de ernst van de infectie.

• Vaginale candida-infectie of candida-infectie van de eikel: meestal is één keer 1 capsule voldoende. Soms adviseert de arts om 3 dagen later nogmaals 1 capsule te nemen. Heeft u na een week nog altijd last van de jeuk en afscheiding? Neem dan contact op met uw arts.
  Om een vaginale infectie te voorkomen: 6 maanden lang 1 maal per week.
• Schimmelinfecties van de huid, zoals voetschimmel of ringworm: de kuur duurt 2 tot 6 weken.
• Pityriasis versicolor: een kuur duurt 2 tot 4 weken.
• Schimmelnagels: de kuur duurt 3 tot 12 maanden. Dit hangt onder andere af van de groeisnelheid van de nagel.
• Schimmelinfecties van organen: de behandeling kan variëren van enkele weken tot een aantal maanden.
• Spruw: de kuur duurt 1 tot 4 weken.
• Infectie met de leishmania-parasiet: de kuur duurt meestal 6 weken.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, buikpijn, en diarree. Zeer zelden verstopping, winderigheid, minder eetlust en zuurbranden. Deze klachten gaan meestal over als u aan het medicijn gewend bent geraakt.
• Hoofdpijn.
• Huiduitslag, jeuk of galbulten. Dit kan komen door overgevoeligheid voor fluconazol, maar dat hoeft niet. Zie Zeer zelden Overgevoeligheid. Raadpleeg daarom bij huiduitslag uw arts.

Zeer zelden

• Slaperigheid of juist slapeloosheid, vermoeidheid, duizeligheid.
• Koorts, transpireren.
• Droge mond, smaken anders waarnemen.
• Haaruitval (dit herstelt zich na afloop van de kuur). Deze bijwerking is voornamelijk voorgekomen bij mensen die fluconazol meer dan 2 maanden gebruikten.
• Verminderde leverwerking. Dit kunt u merken aan een gevoelige opgezwollen buik, een gele kleur van huid en oogwit (geelzucht), donkere urine en bleke ontlasting.
  Waarschuw uw arts als u last krijgt van één van deze verschijnselen.

• Trillen, beven, spierpijn, spiertrekkingen of stuipen.
• Tintelend of doof gevoel, vooral in handen of voeten. Raadpleeg in dat geval uw arts.
• Bloedarmoede, infecties of bloedingen. Dit kan komen door te weinig rode bloedcellen, witte bloedcellen of bloedplaatjes. U merkt het aan extreme vermoeidheid, keelpijn, koorts, blaren in de mond, snel blauwe plekken of bloedneuzen of infecties. Waarschuw in deze gevallen direct uw arts.
• Hartritmestoornissen. U merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Neem bij deze verschijnselen contact op met uw arts.
  Vooral mensen met de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn NIET als u deze hartritmestoornis heeft.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u onder andere aan huiduitslag, jeuk, galbulten. Raadpleeg dan een arts.
  In zeer zeldzame gevallen ontstaat een zeer ernstige overgevoeligheid met benauwdheid, zwellingen in het gezicht, flauwvallen of blaren op de huid en in de mond. Waarschuw dan meteen een arts of ga meteen naar de Eerste-hulpdienst.
  Blijkt u inderdaad overgevoelig te zijn voor dit medicijn, meld dat dan altijd aan uw apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of medicijnen die hier veel op lijken, niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Fluconazol wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

Bij combinatie van fluconazol met een van de volgende medicijnen heeft u een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Gebruik de volgende medicijnen daarom NIET samen met fluconazol:

• amiodaron, anagrelide, arseentrioxide, azitromycine, chloorpromazine, chloroquine, ciprofloxacine, citalopram, claritromycine, disopyramide, domperidon, donepezil, droperidol, erytromycine, escitalopram, flecaïnide, haloperidol, ibutilide, ketanserine, kinidine, levofloxacine, levomepromazine, methadon, moxifloxacine, ondansetron, oxaliplatine, papaverine, pentamidine, pimozide, procaïnamide, propofol, sevofluraan, sotalol, sulpiride en vandetanib. Overleg met uw arts. Mogelijk kan uw arts een ander medicijn voorschrijven.

Fluconazol heeft ook wisselwerkingen met de volgende medicijnen. Het kan zijn dat fluconazol zelf minder goed werkt, of dat het meer bijwerkingen veroorzaakt. Het kan ook zijn dat het andere medicijn extra bijwerkingen kan geven of minder goed werkt.
Overleg vóór gebruik met uw apotheker of arts als u een van onderstaande medicijnen slikt. Meestal mag u de combinatie niet gebruiken.

• Sommige antistollingsmiddelen.
  Gebruikt u acenocoumarol of fenprocoumon? U kunt een eenmalige dosis fluconazol zonder problemen gebruiken. Krijgt u een langere kuur of gebruikt u een aantal eenmalige kuren achter elkaar? Uw apotheek zal bij de eerste keer uw trombosedienst inlichten dat u fluconazol gebruikt. Vertel ook zelf de trombosedienst wanneer u begint of als u stopt met fluconazol of als de dosering verandert. Uw stolling moet dan extra worden gemeten.
  Gebruikt u rivaroxaban? Overleg met uw arts. Meestal mag u de combinatie niet gebruiken.
  Als u eenmalig één dosis fluconazol gebruikt, hoeft u geen actie te ondernemen.
• Een aantal medicijnen tegen hartklachten of hoge bloeddruk (hart- en vaatmiddelen), namelijk amlodipine, barnidipine, felodipine, isradipine, lacidipine, lercanidipine, nicardipine, nifedipine, nimodipine en nitrendipine.
  Als uw fluconazol-kuur 1 dag duurt, mag u de combinatie meestal wel gebruiken. Vraag uw apotheker op welke bijwerkingen van het hartvaatmiddel u dan moet letten.
• De cholesterolverlagers atorvastatine en simvastatine.
• Medicijnen tegen epilepsie, namelijk fenytoïne (ook gebruikt bij zenuwpijn en hartklachten) en carbamazepine (ook gebruikt bij manische depressiviteit).
• Als u de combinatie mag gebruiken, zal uw arts de dosering van fenytoïne of carbamazepine vaak moeten aanpassen.
• Medicijnen tegen tuberculose (tbc) rifabutine en rifampicine. Mag u de combinatie gebruiken? Bij rifabutine moet de arts meestal de doseringen van rifabutine en fluconazol aanpassen en extra controleren op de bijwerkingen van rifabutine.Bij rifampicine zal de arts de dosering van fluconazol aanpassen.
• Sommige medicijnen tegen hiv. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.
• Een aantal medicijnen tegen hepatitis C. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.
• De afweeronderdrukkers ciclosporine, tacrolimus, everolimus en sirolimus. Overleg met de arts die de afweeronderdrukker voorschrijft.
• Alprazolam, een rustgevend medicijn. Als u de combinatie mag gebruiken, zal uw arts de dosering hiervan aanpassen.
• Darifenacine, een medicijn tegen urine-incontinentie. U kunt meer last krijgen van bijwerkingen door darifenacine. Neem in dat geval contact op met uw arts
• Ivacaftor een medicijn gebruikt bij cystische fibrose. Meestal moet de arts de dosering van ivacarftor aanpassen.
• Midazolam, een slaapmiddel. Als u midazolam mag gebruiken, zal de arts de dosering hiervan aanpassen.
• Vincristine een medicijn gebruikt bij kanker.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Fluconazol gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken of alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

• Gebruikt u dit medicijn 1 keer per dag? Duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in.
  Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis over.Verleng de kuur aan het eind met de vergeten dosis. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt. Maak de volledige kuur af!
• Gebruikt u dit medicijn 2 keer met 3 dagen ertussen? Neem de vergeten dosis dan alsnog zo snel mogelijk. U heeft kans dat de kuur onvoldoende werkt. Overleg met uw arts als u dat merkt. Mogelijk heeft u een extra kuur nodig.
• Gebruikt u dit medicijn 1 keer per week? Bent u 4 dagen of minder te laat? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Neem de volgende dosis op de gebruikelijke dag van de week.
  Bent u 5 dagen of meer te laat? Neem de volgende dosis minstens 3 dagen later. Ga daarna weer over op 1 keer per week. U verschuift hierbij de gebruikelijke innamedag.
• Gebruikt u dit medicijn 3 keer per week? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Neem de volgende dosis minimaal 24 uur later.
  Verleng de kuur aan het eind met de vergeten dosis. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt. Maak de volledige kuur af!

Neem nooit een dubbele dosis.

Kan ik zomaar stoppen met Fluconazol?

Maak de kuur helemaal af. Als u de kuur afbreekt, is de schimmel of gist waarschijnlijk nog niet volledig verdwenen en kunt u opnieuw klachten krijgen.
Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.