Introductie Furosemide

Furosemide behoort tot de groep geneesmiddelen die lisdiuretica (lis-plasmiddelen) wordt genoemd. Het voert overtollig vocht snel af en verlaagt de bloeddruk.

Artsen schrijven het voor bij hartfalen, oedeem, nierziekten en hoge bloeddruk.

Handelsinformatie

Furosemide is sinds 1964 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten, capsules met vertraagde afgifte, injecties en infusen, onder de merknaam Lasix en als het merkloze Furosemide.

Hoe moet ik Furosemide gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Wanneer?

Neem dit medicijn bij voorkeur in op een lege maag. De opname in het lichaam verloopt dan het beste. Dit is een half uur voor een maaltijd.

U kunt het medicijn het best 's ochtends een half uur voor het ontbijt innemen. U heeft dan het minst last van het feit dat u meer en vaker moet plassen.

Als u het gebruikt om klachten van benauwdheid 's nachts te verminderen, kunt u het medicijn het best 's middags rond 15:00 uur innemen. U heeft dan nog de hele avond de tijd om het overtollige vocht uit te plassen, zodat u 's nachts het meest profijt heeft van de werking.

Als u een dagje uitgaat, kunt u er ook voor kiezen om het niet 's ochtends, maar 's middags na terugkomst in te nemen. Gebruik het medicijn echter niet later dan 17:00 uur 's middags, anders heeft u kans dat u 's nachts extra moet plassen.

Hoe lang?

• Hartfalen. Een behandeling voor hartfalen is meestal langdurig.
• Hoge bloeddruk. Een behandeling voor hoge bloeddruk is meestal langdurig. Als dit medicijn goed bij u werkt, moet u het waarschijnlijk uw leven lang gebruiken.
• Oedeem. Hoe lang u dit medicijn moet gebruiken, hangt af van de oorzaak van het oedeem. Als u een verminderde nierwerking of levercirrose heeft, moet u het waarschijnlijk langdurig gebruiken.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Hoofdpijn, de eerste dagen van de behandeling. Dit komt doordat u veel vocht in een keer verliest. Dit gaat over als uw lichaam zich hierop heeft ingesteld. Heeft u veel last van deze klachten? Overleg dan met uw arts. Mogelijk kan de dosering lager.
• Droge mond en dorstgevoel. Verder kunnen ouderen uitdrogen, als zij te weinig drinken. U merkt dit aan behalve dorst aan diepliggende ogen, een droge huid en verwardheid. U voorkomt dit door voldoende te blijven drinken.
  Mensen met het syndroom van Sjögren (aandoening waarbij slijmvliezen van ogen en mond droger zijn dan normaal) kunnen meer klachten krijgen. Neem dan contact op met uw arts.
• Problemen met plassen. Als u een vergrote prostaat heeft, kunt u meer klachten krijgen. Doordat dit medicijn voor een snelle ontwatering zorgt, kan de blaas in één keer erg vol worden. Als u moeilijk kunt plassen, raakt u dit vocht niet snel kwijt. Neem contact op met uw arts, als uw prostaatklachten verergeren.

Zelden

• Tekort aan kalium, een bepaalde stof in het bloed. U merkt dit het eerst aan spierzwakte, spierkramp of spierpijn meestal het eerst in de bovenbenen en armen, ernstige vermoeidheid, hartkloppingen, heftige buikklachten. Als u last heeft van deze klachten, ga dan naar uw arts. Dit kaliumtekort kan ook pas ontstaan als u dit medicijn al meerdere weken tot maanden gebruikt. Uw arts controleert uw kalium meestal na enkele weken. Mocht u een tekort aan kalium in het bloed krijgen, dan kan uw arts u een ander medicijn erbij voorschrijven dat het kaliumtekort opheft. Mensen met hartfalen, levercirrose, nierziekten, bij diarree of braken of mensen die veel laxeermiddelen gebruiken hebben hier meer kans op. Uw arts zal daarom regelmatig de hoeveelheid kalium in uw bloed controleren. Als u diarree heeft of veel moet braken, neem dan contact op met uw arts.
• Tekort aan natrium, een bepaalde stof in het bloed. U merkt dit het eerst aan plotselinge hevige vermoeidheid, sufheid en verminderde eetlust. Als u last heeft van deze klachten, ga dan naar uw arts. Meestal ontstaat dit natriumtekort tijdens de eerste weken van het gebruik. Vrouwen en oudere mensen hebben hier meer kans op. Ook bij diarree of braken is de kans op een tekort aan natrium groter. Uw arts zal daarom vaak in het begin de hoeveelheid natrium in uw bloed controleren. Als u diarree heeft of veel moet braken, neem dan contact op met uw arts.
• Als u aanleg voor jicht heeft: u kunt eerder last krijgen van een jichtaanval. Dit komt doordat deze plastabletten het urinezuurgehalte in het bloed laten stijgen. Het urinezuur vormt kristallen in sommige gewrichten, waardoor het gewricht gaat ontsteken en een jichtaanval ontstaat.

Zeer zelden

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken of diarree. Blijft u er ook na enige dagen last van houden, neem dan contact op met uw arts.
• Duizeligheid, met name de eerste dagen, vooral bij het opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat meestal over als uw lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk (binnen enkele dagen tot weken). Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het best dan even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen..
• Als u diabetes mellitus heeft: uw bloedglucose kan door dit medicijn te hoog worden. Controleer daarom vaker uw bloedglucose.
• Ontsteking van de alveesklier, de lever of de galwegen en bloedafwijkingen. Waarschuw uw arts bij een of meer van de volgende verschijnselen: plotselinge hevige pijn in bovenbuik, gele verkleuring van de huid of het oogwit (geelzucht), onverklaarbare blauwe plekken, bloedneuzen, extreme vermoeidheid of keelpijn met koorts en blaren in de keel.
• Gehoorstoornissen, zoals oorsuizen en doofheid. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.
• Hartritmestoornissen. U merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Vooral mensen met de aangeboren vorm van de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn NIET als u deze aangeboren hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.
• Dit middel kan uw huid gevoeliger maken voor zonlicht (of UV-licht, zoals zonnebank). Als u in de zon komt, kunt u huiduitslag, jeuk of ernstige zonnebrand krijgen. Blijf uit de zon, vooral tussen 10.00 en 15.00 uur, en bescherm uw huid (kleding, hoed). Smeer een zonnebrandmiddel van minimaal factor 15. Ga niet onder de zonnebank. Waarschuw uw arts, als u een ernstige reactie op de zon krijgt. Misschien moet u overstappen op een ander medicijn.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. In zeldzame gevallen ontstaat er koorts, benauwdheid of flauwvallen. Stop dan het gebruik en raadpleeg uw arts. In zeer zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Neem dan direct contact op met uw arts. U mag dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor furosemide. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Furosemide wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• De hart- en vaatmiddelen van de groep ACE-remmers en de groep Angiotensine II blokkers. Furosemide versterkt de werking van deze medicijnen. Dit geldt alleen als u al furosemide gebruikt en u krijgt daar nu een ACE-remmer of angiotensine-II-blokker bij. Vooral in het begin van de behandeling kunt u last krijgen van ernstige duizeligheid. U kunt hier iets tegen doen door het medicijn inte nemen voor het naar bed gaan. Als u ligt voelt u de duizeligheid minder.
  Soms raadt de arts aan om de plastabletten twee of drie dagen te laten staan voordat u met een ACE-remmer begint. U heeft dan minder last van duizeligheid. Na twee of drie dagen gebruik van de ACE-remmer kunt u dan zonder problemen de plastablet weer gebruiken, als dat nodig is. Ook kan uw arts u aanraden de eerste dagen met een lage dosis ACE-remmer te beginnen en die na een paar dagen te verhogen.
• Pijnstillers van het NSAID-type, zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac. Deze pijnstillers kunnen het effect van furosemide verminderen. Gebruik deze pijnstillers daarom alleen als uw arts u dit heeft geadviseerd of het heeft voorgeschreven. Merkt u bij gebruik van deze pijnstillers samen met furosemide dat uw enkels of voeten dikker worden, of bent u weer sneller kortademig? Neem dan contact op met uw arts.
• Lithium, een medicijn tegen manische depressiviteit. Plastabletten kunnen de bijwerkingen van lithium versterken, zoals maagdarmklachten, trillen, spierzwakte, spiertrekkingen, duizeligheid, slaperigheid, sufheid, verwardheid, verminderde concentratie, moeite met lopen en spreken en epileptische aanvallen. Waarschuw meteen uw arts als u last krijgt van één van deze bijwerkingen. Uw arts moet het lithiumgehalte in het bloed regelmatig laten meten en de dosering eventueel aanpassen.
• Ketanserine (medicijn tegen hoge bloeddruk) en acetazolamide (medicijn bij glaucoom en oedeem). Deze medicijnen geven samen met furosemide een grotere kans op kaliumtekort. Uw arts kan uit voorzorg een medicijn voorschrijven dat het kaliumverlies tegengaat (amiloride of triamtereen) of dat het kaliumtekort aanvult (kaliumchloride).
• Andere bloeddrukverlagende medicijnen. De bloeddruk kan te laag worden als u furosemide samen met andere bloeddrukverlagers erbij gaat gebruiken. Uw arts houdt hier rekening mee en zal in het begin een lagere dosering voorschrijven. Al naar gelang het effect zal de arts de dosis geleidelijk verhogen.
• Medicijnen tegen epilepsie: carbamazepine en oxcarbazepine. Als u een van deze medicijnen samen met furosemide gebruikt, heeft u de eerste weken een verhoogde kans op een tekort aan natrium in het bloed. U merkt dat soms aan plotselinge hevige vermoeidheid, sufheid, slecht aanspreekbaar zijn, verminderde eetlust, braken en diarree. Waarschuw dan meteen uw arts.
• Cisplatine, een medicijn tegen kanker. De combinatie met furosemide kan schadelijk zijn voor de nieren. Overleg hierover met uw arts.
• Sommige medicijnen tegen hepatitis C. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Furosemide gebruik, mag ik dan...

autorijden?
De eerste dagen dat u furosemide gebruikt, kunt u wat duizelig zijn. Dit komt doordat uw lichaam zich nog moet instellen op de lagere bloeddruk. Rijd geen auto als u duizelig bent. Na enkele dagen is dat meestal weer over en is autorijden geen probleem.

alcohol drinken?
Alcohol kan de duizeligheid in het begin van de behandeling versterken. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u hier veel last van krijgt.

Als u dit medicijn gebruikt voor oedeem of hartfalen: overmatig alcoholgebruik kan klachten als benauwdheid en vocht vasthouden verergeren. In het algemeen is enkele keren per week een glas wijn geen probleem.

alles eten?
U mag alles eten. Om kaliumtekort te voorkomen, kunt u erop letten voldoende kaliumrijk voedsel te gebruiken. Kalium zit onder andere in citrusfruit.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

• Als u furosemide 1 keer per dag gebruikt: ontdekt u het dezelfde dag, dan kunt u de dosis nog inhalen tot het einde van de middag. Als het nog maar enkele uren duurt voor u naar bed gaat, kunt u de dosis beter overslaan, anders loopt u de kans om 's nachts uit bed te moeten om te plassen.
• Als u furosemide 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u furosemide 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u furosemide 1 keer per 2 dagen gebruikt: duurt het nog meer dan 24 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 24 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Furosemide?

U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit medicijn stoppen. Het oedeem en de benauwdheid kunnen dan wel terugkeren en de bloeddruk kan omhooggaan. Stop dus alleen in overleg met uw arts.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.