Introductie Folinezuur (als Ca-Zout-X-Water)

Folinezuur is een vorm van vitamine B11. Vitamine B11 is aanwezig in groenten en volkorenproducten.

Vitamine B11 speelt een belangrijke rol in het lichaam. Het is nodig om cellen te laten delen. Vandaar dat een tekort aan vitamine B11 invloed heeft op cellen die snel delen, zoals cellen in het bloed en de slijmvliezen van de mond, de maag en de darmen.

Vitamine B11 komt in meerdere vormen voor. Sommige vormen zijn actief, andere nog niet. Folinezuur is een actieve vorm van vitamine B11. Vitamine B11 in voeding is meestal nog niet actief. De niet-actieve vormen van vitamine B11 moeten eerst door ons lichaam geactiveerd worden, voordat ze kunnen werken. Bij sommige mensen verloopt de activering niet goed.

Folinezuur wordt voorgeschreven bij gebrek aan actief vitamine B11 (vitaminegebrek), bijvoorbeeld als bijwerkingen van medicijnen en bij een bepaalde vorm van bloedarmoede. Het wordt ook gebruikt om het effect te versterken van medicijnen tegen kanker en bij bepaalde vergiftigingen.

Handelsinformatie

Folinezuur is sinds 1950 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Leucovorine, Rescuvolin, VoriNa en Folikabi en als het merkloze Folinezuur of Calciumfolinaat in tabletten, capsules en injecties.

Hoe moet ik Folinezuur (als Ca-Zout-X-Water) gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Neem de tablet of capsule in met een half glas water.
• De injectie of het infuus wordt door een arts of verpleegkundige toegediend.

Wanneer?
Tegen de bijwerkingen van methotrexaat, trimethoprim of pyrimethamine:

• Als door pyrimethamine bloedarmoede dreigt te ontstaan, moet u al gedurende de kuur van pyrimethamine folinezuur gebruiken. Dit kan als een injectie op dezelfde dag van de pyrimethamine. Het kan ook elke 3 dagen tijdens de kuur als capsule of tablet.
• Als door trimethoprim bloedarmoede is ontstaan, zal de arts meteen na het einde van de kuur elke dag een injectie geven met folinezuur tot de bloedarmoede over is.
• Als u methotrexaat gebruikt bij kanker, moet u folinezuur meestal vanaf 12 uur tot 3 dagen na de methotrexaat gebruiken.
• Als u methotrexaat tegen reuma gebruikt, moet u folinezuur meestal 24 uur na de methotrexaat gebruiken. Meestal is dat een keer per week.

Om het effect van een chemokuur te versterken:

• Met fluorouracil moet u vaak vanaf 5 dagen voor de chemokuur beginnen met folinezuur. Soms krijgt u daarvoor in de plaats tijdens of 1 of 2 uur voor de chemokuur een infuus met folinezuur.

Hoe lang?

• Tegen bijwerkingen van methotrexaat. Gebruik folinezuur gedurende de hele behandeling.
• Tegen bijwerkingen van pyrimethamine en trimethoprim. U gaat door tot de arts constateert dat de bloedwaardes weer goed zijn.
• Bij bloedarmoede. Waarschijnlijk zult u folinezuur moeten gebruiken zolang de oorzaak van het tekort aanwezig is.
• Als aanvulling op chemotherapie. De behandeling is meestal eenmalig of gedurende enkele dagen voor elke chemokuur.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zeer zelden

• Na injectie of infuus: koorts.
• Maagdarmklachten. Raadpleeg bij maagdarmklachten uw arts.
• Slapeloosheid, onrust of neerslachtige gevoelens. Raadpleeg bij deze klachten uw arts.
• Overgevoeligheid voor folinezuur. Dit kunt u merken aan huiduitslag, galbulten, jeuk en koorts. Waarschuw dan uw arts. Blijkt u overgevoelig, dan mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
• Onopgemerkt blijven van vormen van bloedarmoede die worden veroorzaakt door een tekort aan vitamine B12 (onder andere pernicieuze anemie). Vandaar dat uw arts vooraf zal controleren of u aan deze vorm van bloedarmoede lijdt. Wanneer de bloedarmoede behandeld wordt, is het gebruik van folinezuur geen probleem.

Raadpleeg uw arts als u last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Folinezuur (als Ca-Zout-X-Water) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• De antibiotica co-trimoxazol (trimethoprim/sulfamethoxazol) en trimethoprim. De werking van het antibioticum kan afnemen. Overleg hierover met uw arts. Mogelijk moet u tijdelijk stoppen met folinezuur of krijg u een ander antibioticum.

Als ik Folinezuur (als Ca-Zout-X-Water) gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

• Gebruikt u de folinezuur tegen bijwerkingen van medicijnen of bij bloedarmoede? Neem de folinezuur zodra u er aan denkt.
• Gebruikt u folinezuur om het effect van een chemokuur te versterken? Neem de folinezuur zodra u er aan denkt en meldt de arts dat u de tablet of capsules te laat heeft ingenomen.

Kan ik zomaar stoppen met Folinezuur (als Ca-Zout-X-Water)?

U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit medicijn stoppen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.