Introductie Mercilon

Dit medicijn is een anticonceptiepil. Het is een zogenaamde sub-30-pil van de derde generatie. Dit betekent dat deze pil minder dan 30 microgram oestrogeenhormoon per pil bevat en één van de nieuwere progestageenhormonen namelijk desogestrel.

Ethinylestradiol en desogestrel zijn vrouwelijke geslachtshormonen. Ethinylestradiol is een oestrogeenhormoon en desogestrel een progestageenhormoon. Oestrogeen- en progestageenhormonen spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

De anticonceptiepil kan worden gebruikt om zwangerschap te voorkomen, bij menstruatiepijn en om de menstruatie uit te stellen.

Handelsinformatie

Dit medicijn is sinds 1990 internationaal op de markt. Het is verkrijgbaar onder de merknamen Mercilon en Strelicia en als het merkloze Ethinylestradiol/Desogestrel.

Hoe moet ik Mercilon gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Starten met deze pil
De werking begint meteen vanaf de eerste tablet. Om zeker te zijn van een betrouwbare anticonceptie moet u de eerste keer beginnen met slikken op de eerste dag van de menstruatie. Kies hiervoor de eerste dag dat de menstruatie goed doorzet. Sommige vrouwen hebben namelijk daarvoor een aantal dagen last van licht bloedverlies ('spotting'). Op deze manier kunt u wel wat meer doorbraakbloedingen krijgen tijdens de eerste strip. Wilt u dat niet? Dan kunt u ook starten op de vijfde dag van de menstruatie of op de eerste zaterdag of zondag na het begin van de menstruatie (dan valt de menstruatie in het vervolg altijd in het weekend). Nadeel van later starten dan de eerste dag van de menstruatie is dat het niet meteen veilig is. U moet dan 7 dagen na de start aanvullende maatregelen nemen, zoals condooms.

Als u eerst een andere anticonceptiepil heeft geslikt, kunt u direct aansluitend, zonder stopweek, beginnen met deze pil. Ook kunt u beginnen op de eerste dag van de menstruatie. In beide gevallen is de werking als anticonceptiepil meteen vanaf de eerste dag veilig.

Hoe?
Gebruik de pil gedurende 21 dagen, daarna volgt een pauze van zeven dagen. Tijdens deze pauze zal een bloeding optreden die lijkt op een menstruatie.

Heeft u last van ernstige waterdunne diarree of braken binnen vier uur na het innemen van de pil? Neem dan alsnog een nieuwe pil in als de maag en darmen weer tot rust zijn gekomen. Als u de pil al langere tijd gebruikt (langer dan één maand), is het ook mogelijk één pil over te slaan en de volgende dag verder te gaan met de pilstrip.

Als het braken of de waterdunne diarree langer dan een dag blijft aanhouden, dan gelden dezelfde adviezen zoals beschreven bij de vraag 'Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten'.

Wilt u uw menstruatie uitstellen? Neem dan na de laatste pil van de strip zonder stopweek de eerste pil van de volgende strip. Ga dan door met deze strip zolang u de menstruatie wilt uitstellen. U kunt de menstruatie maximaal 1 jaar uitstellen. Zie ook Menstruatie uitstellen op Thuisarts.nl.

Wanneer?
U mag het middel innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u een vast tijdstip kiezen, bijvoorbeeld 's avonds voor het slapengaan of 's ochtends bij het tandenpoetsen. Hierdoor is de kans op vergeten kleiner.

Hoe lang?
Als u rookt is het verstandig om rond uw 35e levensjaar een andere methode van anticonceptie te kiezen. U heeft dan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Als u niet rookt, kunt u de pil ook na uw 35e levensjaar doorgebruiken. Er is geen reden te stoppen als u de pil al jaren achtereen gebruikt, behalve als u zwanger wilt worden.

Bent u ouder dan vijftig, dan heeft u kans dat u in de overgang bent. Wilt u weten of dat het geval is? Stop dan met de pil en kijk of u nog menstrueert. Als de menstruatie niet meer komt, weet u dat u in de overgang bent. Misschien merkt u dit ook aan opvliegers, zweetaanvallen en een droge pijnlijke vagina. Deze klachten worden door pilgebruik onderdrukt, dus u zou de pil daarvoor kunnen gebruiken. Beter is het speciale hormonen tegen overgangsklachten te gebruiken. Deze bevatten namelijk minder sterke vrouwelijke geslachtshormonen. Vraag uw arts hiernaar.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Bij sommige vrouwen veroorzaakt dit medicijn bijwerkingen. Als deze bijwerkingen na drie maanden blijven bestaan, is het zinvol met uw arts te overleggen of een andere pil geschikter voor u is.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Vaginaal bloedverlies buiten de stopweek ('spotting') of meer of minder vaginale afscheiding dan normaal. U heeft meer kans op 'spotting' als u de stopweek overslaat. De pil blijft betrouwbaar, als u hem tenminste niet vergeten bent in te nemen. Deze tussentijdse bloedingen gaan meestal binnen drie tot zes maanden over. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts.
• Buikkramp, misselijkheid, diarree, pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u na drie maanden nog last heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan ook uw bloeddruk iets stijgen. Dit is zelden zo ernstig dat u met de pil moet stoppen. Vrouwen met hoge bloeddruk: laat uw bloeddruk regelmatig controleren. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
• Hoofdpijn of migraine. Als u hier na drie maanden last van houdt, is mogelijk een andere pil meer geschikt voor u. Als u vooral migraine in de stopweek heeft, kunt u eventueel het aantal stopweken verminderen door drie tot zes strips achtereen te slikken. Overleg hierover met uw arts.

Zelden

• Wegblijven van de menstruatie. Als u een keertje geen menstruatie krijgt, is dat niet erg. U kunt gewoon op de normale begindag starten met een nieuwe strip. Blijft bij u de menstruatie twee keer na elkaar weg? Controleer dan of u zwanger bent. Neem contact op met uw arts voor advies.
• Droge vagina, waardoor irritatie en jeuk kunnen ontstaan, soms met afscheiding. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
• Huidafwijkingen, zoals acne, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar en overmatige haargroei of juist haaruitval. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd, nervositeit of depressie. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
• Meer of minder zin in vrijen. De hormonen in de pil kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
• Wazig zien of dubbel zien, verminderde traanproductie. Hierdoor kan oogirritatie ontstaan bij het dragen van contactlenzen. Wanneer u hier veel last van heeft, raadpleeg dan uw arts.

Zeer zelden

• Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst. De kans op trombose is het grootst in het eerste jaar dat u dit medicijn gebruikt.
  Vrouwen ouder dan 35 jaar, die roken, een hoge bloeddruk, te veel cholesterol in hun bloed of overgewicht hebben, lopen meer risico. Ook bestaat er een erfelijk bepaalde aanleg voor trombose (factor 'V Leiden'). Uit onderzoek is gebleken dat een derde-generatiepil met desogestrel, zoals deze pil, een grotere kans op trombose geeft dan de oudere tweede-generatiepil. Als u eerder trombose heeft gehad, kunt u deze anticonceptiepil niet gebruiken. Als in uw familie trombose voorkomt, overleg dan met uw arts.
  Overleg ook met uw arts als u een operatie moet ondergaan, enige tijd bedrust moet houden of niet mag lopen. De kans op trombose kan dan tijdelijk verhoogd zijn.
• Hart- en vaataandoeningen, zoals meer kans op een hartaanval of een beroerte. De kans hierop is groter bij mensen die al meer risico lopen op hart- of vaataandoeningen. Zoals bij mensen die al eerder een hartaanval of beroerte hebben gehad. En mensen met perifeer arteriaal vaatlijden, zoals etalagebenen of een vernauwing of afsluiting van de beenslagader. Overleg met uw arts voor u dit medicijn gaat gebruiken. Mogelijk kan uw arts u een andere medicijn voorschrijven.
• Borstkanker. Het risico op borstkanker is iets hoger, dan bij vrouwen die geen hormonen gebruiken. Bij vrouwen boven de vijftig neemt het risico op borstkanker toe. Vandaar dat het gebruik van de pil wordt afgeraden boven de vijftig. Bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van dit middel. U kunt dit middel daarom beter niet gebruiken. Overleg met uw arts over een mogelijk alternatief. Indien dit er niet is, kunt u bij sommige vormen van borstkanker, wanneer is aangetoond dat de tumor ongevoelig is voor hormonen, dit middel wel gebruiken.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Dit kan zich ook uiten in 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als dit ontstaat, moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-Hulpdienst gaan. U mag dit soort middelen in de toekomst dan niet meer gebruiken. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of een ander oestrogeenhormoon niet opnieuw krijgt.
• Leveraandoeningen en galstenen. De galstenen zelf zijn vaak pijnloos, een enkele keer ontstaat er een galblaaskoliek. U merkt dit aan hevige pijnaanvallen in de bovenbuik. Waarschuw dan een arts. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
• Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.
• Verhoging van een bepaald soort vetten, triglyceriden, in het bloed. Als u al een te hoog vetgehalte in uw bloed heeft, zal uw arts u daar extra op controleren. Indien mogelijk, zal uw arts eventueel de dosering aanpassen of een ander medicijn of andere toedieningsvorm (bijvoorbeeld een pleister) aan u voorschrijven.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Mercilon wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Tamoxifen (een anti-oestrogeen) en anastrozol, exemestaan en letrozol (aromatase-remmers) die gebruikt worden bij bepaalde vormen van borstkanker. Deze middelen en ethinylestradiol kunnen elkaars werking tegengaan. Overleg met uw arts.
• Lamotrigine, een medicijn tegen epilepsie. De hoeveelheid hiervan in uw bloed kan afnemen. U kunt beter een andere vorm van anticonceptie kiezen. Overleg met uw arts.

De volgende medicijnen verminderen de betrouwbaarheid van de pil. Hierdoor stijgt de kans op een zwangerschap.

• Sommige medicijnen tegen hiv en hepatitis C. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.
• Galzuurbindende harsen colesevelam en colestyramine, die onder andere worden gebruikt bij een te hoog cholesterolgehalte. Zorg ervoor dat u colesevelam of colestyramine minstens 4 uur na de anticonceptiepil inneemt.

De volgende medicijnen verminderen ook de betrouwbaarheid van de pil. Mogelijk vervangt uw arts het medicijn. Of misschien krijgt u een ander anticonceptiemiddel, zoals een spiraaltje of de prikpil. Als dit niet mogelijk is, kunt u condooms gebruiken. Als u stopt met het medicijn is het effect op de hormonen nog vier weken aanwezig. Gebruik daarom condooms tijdens en tot en met vier weken na het stoppen van dit medicijn.

• Medicijnen tegen epilepsie, zoals carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne, oxcarbazepine, perampanel, primidon, rufinamide en topiramaat.
• Modafinil, een medicijn dat gebruikt wordt bij narcolepsie (plotselinge slaapaanvallen).
• Medicijnen tegen tuberculose, rifampicine en rifabutine.
• Sint-janskruid (hypericum), een middel gebruikt bij depressie.
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken aprepitant en fosaprepitant.
• Bosentan, een medicijn dat wordt gebruikt bij pulmonale arteriële hypertensie, een ernstige vorm van hoge bloeddruk in de longen. Omdat bosentan schadelijk kan zijn voor de ongeboren baby is het extra belangrijk om zwangerschap te voorkomen.
• Griseofulvine, een antischimmelmiddel.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Mercilon gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Heeft u één pil vergeten? Neem deze dan alsnog in. De pil is dan nog betrouwbaar. Heeft u meer dan één pil vergeten, dan kan de betrouwbaarheid afnemen.

Uitzondering geldt voor het geval u de pil vergeet in de eerste maand dat u de pil gebruikt. Wanneer u in deze maand één pil vergeet, gelden dezelfde adviezen zoals hieronder staan beschreven voor het vergeten van twee of meer pillen. De adviezen zijn afhankelijk van de week waarin de pil is vergeten.

• Heeft u minstens twee pillen vergeten in de eerste week van de strip, neem dan de laatste vergeten pil alsnog in en ga door met de pilstrip. Gebruik daarbij een week lang condooms. Als u gemeenschap heeft gehad in de vijf dagen voor de dag dat u de tweede pil bent vergeten of in de zeven dagen daarna, ga dan naar de apotheek voor de morning-afterpil.
• Vergeet u één, twee of drie pillen in de tweede week van de strip, dan is er niets aan de hand. Neem de laatste vergeten pil alsnog in en maak de strip gewoon af. Heeft u minstens vier pillen vergeten in de tweede week? Neem dan ook de laatste vergeten pil alsnog in en ga door met de pilstrip. Gebruik een week lang condooms. De morning-afterpil is dan niet nodig.
• Heeft u minstens twee pillen in de derde week van de strip vergeten, dan kunt u twee dingen doen:
  • de vergeten pil alsnog innemen, de strip afmaken en gelijk doorgaan met de volgende strip, zodat u na het vergeten minimaal zeven dagen achter elkaar de pil slikt. Eventueel kunt u twee strips na elkaar slikken; de pil blijft veilig;
  • direct een pauzeweek inlassen en daarna met een nieuwe strip beginnen; de pil blijft veilig. Let op: reken de dagen dat u de pil vergeten hebt bij de pauzeweek.

Kan ik zomaar stoppen met Mercilon?

U kunt met dit middel stoppen wanneer u wilt. U hoeft niet per se een pilstrip af te maken als u dat niet wilt. Als u stopt, krijgt u na enkele dagen een bloeding. U bent na het stoppen met de pil wel meteen vruchtbaar; u kunt dus direct zwanger worden.

Als u stopt omdat u zwanger wilt worden, raden sommige artsen aan om eerst een gewone menstruatie af te wachten. Het tijdstip van bevruchting en de datum van bevalling zijn dan gemakkelijker uit te rekenen.

Bovendien is het verstandig om vanaf vier weken voor tot en met acht weken na de bevruchting foliumzuur te slikken. Deze vitamine vermindert het risico op een aangeboren neurologische aandoening bij de baby ('open ruggetje') en waarschijnlijk ook het aantal aangezichtsmisvormingen ('hazenlip' en 'gespleten verhemelte'). Als u stopt met de pil kunt u meteen foliumzuur (0.4 of 0.5 mg in tabletvorm) slikken. Vraag ernaar bij de apotheek.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.