Introductie Metoclopramide

Metoclopramide stimuleert de bewegingen van de maag en het eerste deel van de darmen en versnelt de passage van voedsel van de maag naar de darmen.

Artsen schrijven het voor bij misselijkheid en braken en migraine.

Handelsinformatie

Metoclopramide is sinds 1964 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Primperan en als het merkloze Metoclopramide. Het is te verkrijgen in tabletten, drank, zetpillen en injectievloeistof.

Metoclopramide wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof, onder de merknaam Migrafin.

Hoe moet ik Metoclopramide gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?

Misselijkheid en braken

• Tabletten en drank: gebruik dit medicijn 2 tot 4 maal per dag.
• Zetpillen: gebruik dit medicijn 1 tot 3 maal per dag. De zetpillen kunt u op elk gewenst tijdstip inbrengen. Breng de zetpil het liefst na de ontlasting in, om te voorkomen dat u de zetpil te snel verliest.

Zwangerschapsbraken
Gebruik dit medicijn 1 tot 3 maal per dag.

Migraine
Neem metoclopramide meteen bij de eerste verschijnselen van een migraineaanval. Gebruik dit tegelijk met een pijnstiller. In de Migrafin poeders zit behalve metoclopramide ook een pijnstiller.

Hoe lang?
Gebruik metoclopramide maximaal 5 dagen. Gebruikt u het langer dan 5 dagen? Dan heeft een groter risico op ernstige bijwerkingen, zoals bewegingstoornissen.

• Misselijkheid en braken: neem contact op met uw arts als u na een of twee dagen gebruik nog geen verbetering merkt.
• Zwangerschapsbraken: de arts bepaalt hoe lang u dit medicijn mag gebruiken. U kunt met dit medicijn stoppen wanneer de klachten verminderen.
• Migraine: gebruik dit middel alleen tijdens een migraineaanval. Deze duurt in het algemeen tussen de 4 en 16 uur. Raadpleeg uw arts als u voortdurend last van hoofdpijn heeft, of als de migraineaanvallen vaker dan 2 keer per maand optreden. U kunt dan misschien beter een middel gebruiken dat migraineaanvallen voorkomt.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Slaperigheid.

Zelden

• Diarree en een gevoel van zwakte.
• Bewegingsstoornissen. Deze worden ook wel extrapyramidale verschijnselen genoemd. Het zijn stoornissen in de aansturing van de spieren. De verschijnselen kunnen lijken op de verschijnselen die optreden bij de ziekte van Parkinson: stijve spieren, beven, moeite met lopen of praten, rusteloosheid en plotselinge spiertrekkingen. Indien u dit middel langdurig gebruikt, is de kans op deze bijwerkingen groter. U mag dit middel daarom maximaal 5 dagen gebruiken.
  Ouderen, mensen met de ziekte van Parkinson en mensen die al bewegingsstoornissen hebben zijn gevoelig voor deze bijwerking. Als u deze bijwerkingen merkt, waarschuw dan uw arts.
• Stemmingsveranderingen, zoals depressie. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.

Zeer zelden

• Borstvorming bij mannen en opzwellen van de melkklieren bij vrouwen. Ook kan er melk uit de borsten vloeien en kan de menstruatie ontregeld raken. Deze verschijnselen verdwijnen weer binnen enkele dagen na stoppen met metoclopramide.
• Overgevoeligheid: huiduitslag, jeuk, galbulten. Zeer zelden ontstaat een ernstige overgevoeligheidsreactie met benauwdheid en/of een opgezet gezicht, tong, lippen en keel. Stop dan het gebruik en waarschuw direct een arts. Blijkt u inderdaad overgevoelig te zijn voor dit middel, meld dat dan altijd aan uw apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit (of een verwant) middel niet opnieuw krijgt.
• Verwardheid, wanen en verminderd bewustzijn.
• Epileptische aanvallen. Mensen met epilepsie hebben kans op een toename van het aantal aanvallen. Overleg hierover met uw arts.
• Een ernstige verstoring van het lichaam. Deze verstoring is te merken aan onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, sufheid, hartkloppingen en ernstige zweren. Krijgt u dergelijke verschijnselen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts.
• Hartritmestoornissen. U merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Vooral mensen met de aangeboren vorm van de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn NIET als u deze aangeboren hartritmestoornis heeft.
• Mensen met het Brugada-syndroom, een erfelijke hartaandoening, hebben mogelijk een grotere kans op hartritmestoornissen. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel. Als u dit middel toch moet gebruiken, zal uw arts u extra controleren.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Metoclopramide wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen.

In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Medicijnen tegen de ziekte van Parkinson en metoclopramide gaan elkaars werking tegen. Overleg met uw arts. Als u last heeft van misselijkheid, komt dit misschien door de parkinsonmedicijnen en kan de dosering hiervan worden verlaagd. In aanhoudende gevallen van misselijkheid kan de arts een ander medicijn tegen misselijkheid kiezen dat de deze wisselwerking minder heeft (bijvoorbeeld domperidon). Als u toch metoclopramide moet gebruiken, gebruikt u dit zo kort mogelijk in een lage dosering.
• Middelen tegen depressie, namelijk fluoxetine en paroxetine. Deze medicijnen kunnen de werking van metoclopramide versterken, waardoor extrapyramidale verschijnselen kunnen optreden. U kunt dan last krijgen van stijve spieren, beven, moeite met lopen of praten, rusteloosheid en plotselinge spiertrekkingen. Raadpleeg uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel. Als dat niet mogelijk is, waarschuw dan uw arts als u deze verschijnselen merkt.
• Atovaquon, een middel tegen infecties. De werkzaamheid van atovaquon kan verminderen als u het tegelijkertijd met metoclopramide gebruikt. Gebruikt u beide middelen al? Stop dan niet plotseling met metoclopramide, omdat atovaquon dan juist bijwerkingen kan geven. Vraag uw apotheek om advies.
• Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is meestal op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Metoclopramide gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder.

Let op: ook kanker kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt omdat u gewend bent geraakt aan dit middel, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
U mag alles eten.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het heeft geen zin een vergeten dosis alsnog in te nemen. Sla de vergeten dosis over en hervat uw normale schema.

Kan ik zomaar stoppen met Metoclopramide?

U kunt u op elk moment in één keer met het gebruik van dit middel stoppen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.