Introductie Mirtazapine

Mirtazapine is een medicijn tegen depressie. Het beïnvloedt in de hersenen de natuurlijk voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemmingen en emoties.

Artsen schrijven het voor bij depressie en soms bij jeuk.

Handelsinformatie

Mirtazapine is sinds 1994 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Remeron en als het merkloze Mirtazapine in tabletten, drank en smelttabletten.

Hoe moet ik Mirtazapine gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Gewone tabletten: neem de tabletten in zonder te kauwen met wat water.
• Smelttabletten: op de tong laten smelten en daarna doorslikken. Inname met water is niet nodig.
• Drank: breng met behulp van het pompje de juiste hoeveelheid drank in een glas met een beetje water. Drink dit op. Spoel het glas na met een beetje water en drink dit ook op.

Wanneer?

• Gebruikt u dit medicijn 1 keer per dag? Neem het dan in 's avonds voor u gaat slapen. U heeft dan het minste last van de sufheid.
• Gebruikt u het medicijn 2 keer per dag? Neem het dan 's ochtends en 's avonds in.

Hoelang?

• Depressiviteit: als u na 4 weken geen effect merkt, moet u met uw arts overleggen. Het kan zijn dat u onvoldoende op dit medicijn reageert en misschien meer baat zult vinden bij een ander middel. Nadat uw klachten zijn verbeterd, moet u het meestal zes maanden of langer blijven gebruiken. U voorkomt hiermee dat de depressiviteit terugkomt.
• Jeuk: gebruik dit medicijn zolang u last blijft houden van jeuk.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. Ze treden niet bij iedereen op, maar alleen bij personen die daarvoor gevoelig zijn.
De meeste bijwerkingen zijn in de eerste week het meest uitgesproken en nemen daarna af of verdwijnen zelfs. Ze gaan weer over als u met het medicijn stopt.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. De eerste week hebben de meeste mensen hier last van. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van processen op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten tijdens de eerste week van de behandeling. U moet dan nog aan het medicijn wennen. Kijk daarna hoe u op het medicijn reageert.
• Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. In zeer zeldzame gevallen kunt u juist speekselvloed krijgen. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond, kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes.
  Door een droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
• Hoofdpijn.
• Na enkele maanden: gewichtstoename. Let daarom goed op wat en hoeveel u eet. Gewichtstoename kan ook komen doordat uw lichaam meer vocht vasthoudt (oedeem). Dit merkt u aan dikke enkels en voeten. Raadpleeg dan uw arts.

Zelden

• Duizeligheid, vooral als u opstaat uit bed of uit een stoel. Dit kan het gevolg zijn van een lagere bloeddruk. Meestal gaat de duizeligheid in enkele dagen of weken over, als uw lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk.
  Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het beste even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Als u na enkele weken nog steeds last heeft van duizeligheid bij opstaan, moet u uw arts raadplegen.
• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, verstopping en diarree.
• Verwardheid, angst en levendiger dromen. Zeer zelden nachtmerries, perioden van overdreven opgewektheid (manie), onrust en waandenkbeelden.
• Vermoeidheid, spierpijn, gewrichtspijn en rugpijn. In zeer zeldzame gevallen kan spierpijn ontstaan door een ernstige bijwerking op de spieren. U heeft dan spierzwakte, koorts, misselijkheid en u voelt u flink ziek. Waarschuw dan direct uw arts.
• Beven, trillen, spierkrampen en rusteloze benen.
• Huiduitslag. Raadpleeg uw arts als u dit opmerkt. Mogelijk bent u overgevoelig voor dit medicijn.

Zeer zelden

• Moeilijk kunnen stilzitten, rusteloosheid.
• Doof of tintelend gevoel in armen of benen, gevoelloosheid in de mond. In zeldzame gevallen kunt u moeilijker verstaanbaar praten.
• Stuipen. Mensen met epilepsie hebben meer kans op een toeval.
• Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite heeft met plassen door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.
• Minder aanmaak van witte bloedcellen of bloedplaatjes. U merkt dit aan keelpijn, koorts, bloedneuzen, blaasjes in de mond en blauwe plekken. Neem dan direct contact op met uw arts.
• Stemmingsverandering, toename van depressieve gedachten, vijandige gevoelens naar zichzelf of anderen. Dit kan zich uiten in agressie, zelfverwonding of gedachten aan zelfmoord. Neem contact op met uw arts als depressieve gevoelens juist toenemen of verergeren. Jongeren onder de 18 jaar hebben meer kans op deze bijwerkingen. Artsen schrijven dit middel daarom meestal niet aan hen voor.
• Ontsteking van de alvleesklier. Waarschuw uw arts bij zeer hevige aanhoudende buikpijn.
• Hartritmestoornissen. U merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Vooral mensen met de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn NIET als u deze hartritmestoornis heeft.
• Serotoninesyndroom. U kunt dit merken aan: trillen, beven, bewegingsdrang, spiertrekkingen, opgewondenheid, verwardheid, angst, koorts, zweten, versnelde hartslag en een verminderd bewustzijn. Er is bij deze verschijnselen niet altijd sprake van het serotoninesyndroom. Sommige van deze bijwerkingen kunnen ook bij uw ziekte horen of vanzelf weer weg gaan. Raadpleeg bij twijfel wel uw arts, omdat het een ernstige bijwerking is.
  Vertel ook aan mensen uit uw naaste omgeving over deze bijwerkingen, omdat u ze door de verwardheid en het verminderde bewustzijn mogelijk niet altijd merkt. Zij kunnen dan contact opnemen met de huisarts.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, jeuk en galbulten. Zeer zelden kan een ernstige overgevoeligheid optreden. U kunt hierbij blaren op de huid of lippen en mondslijmvlies krijgen of een ernstige roodverkleuring van de huid. Waarschuw dan direct een arts.
  Als blijkt dat u overgevoelig bent mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor mirtazapine. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Mirtazapine wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Fluvoxamine, een medicijn tegen depressie en angststoornissen. Fluvoxamine kan de hoeveelheid mirtazapine in het bloed doen toenemen. Hierdoor heeft u meer kans op bijwerkingen.
  Uw arts zal de dosering van mirtazapine meestal verlagen. Als u stopt met fluvoxamine kan de werkzaamheid van mirtazapine flink dalen. Stop daarom niet zomaar met fluvoxamine, maar overleg eerst met uw arts.
• Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u behalve mirtazapine nog een ander medicijn gebruikt dat het reactievermogen beïnvloedt.

Onderstaande medicijnen verminderen de werking van mirtazapine. Overleg hierover met uw arts. Uw arts zal de werking controleren en eventueel de dosering van mirtazapine verhogen.

• Bosentan, een medicijn tegen pulmonale arteriële hypertensie, dit is een ernstig verhoogde bloeddruk in de longen.
• Medicijnen tegen epilepsie, namelijk carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne en primidon.
• Rifabutine en rifampicine, medicijnen tegen tuberculose.

Twijfelt u of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Mirtazapine gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder.

Let op: ook depressiviteit kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) wilt autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit medicijn. Ook als u gewend bent geraakt aan mirtazapine, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent blijft slikken. Mocht u toch een dosis vergeten:

• Als u dit middel 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Mirtazapine?

Stop niet zomaar met dit medicijn. Overleg eerst met uw arts. Na plotseling stoppen kunt u last krijgen van duizeligheid, misselijkheid, slaap- en gevoelsstoornissen, transpiratie, angst en opwinding. Als u gaat stoppen, moet u de dosering geleidelijk afbouwen. Uw arts zal daarvoor een afbouwschema opstellen.

Als u dit middel gebruikt tegen een depressie: wees erop bedacht dat het effect van mirtazapine pas na 4 weken op zijn best is. Daarna moet u het meestal nog 6 maanden blijven gebruiken. Als u eerder stopt, heeft u meer kans dat de depressiviteit terugkomt.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.