Introductie Natulan

Procarbazine is een kankerremmende stof (cytostaticum).

Artsen schrijven het voor als chemotherapie (chemokuur) bij verschillende vormen van kanker, zoals lymfeklierkanker en hersentumoren.

Handelsinformatie

Procarbazine is sinds 1965 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in capsules onder de merknaam Natulan.

Hoe moet ik Natulan gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

• Neem de capsule zonder kauwen in met een half glas water.
• Zorg dat u staat of zit tijdens het doorslikken, zodat de capsules niet te lang in de slokdarm blijven.
• Maak de capsules niet open. Ziet u bij het openmaken van de verpakking kapotte capsules? Sluit de verpakking dan weer goed en breng deze terug naar de apotheek.
• Voorkom dat poeder van de capsules zich door het huis verspreidt, anders kunnen uw huisgenoten ermee in aanraking komen.
• Krijgt u wat poeder uit kapotte capsules op uw huid of in uw ogen? Was uw huid dan goed af. Spoel uw ogen met veel water.
• Komen anderen toch met dit middel in contact? Raad hen dan aan zich meteen af te spoelen. Zo beperken ze de risico's tot het minimum.

Wanneer?
In de meeste kuren moet u procarbazine gedurende enkele dagen tot weken per maand gebruiken, samen met andere cytostatica.

Hoelang?
De behandeling wordt meermalen herhaald.

Wat te doen met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel?
Voor uw directe omgeving, zoals huisgenoten, is het verstandig contact te vermijden met uw lichaamsvloeistoffen. Dit betekent niet dat aanraken of zoenen verboden is. Het gaat alleen om maatregelen om niet in aanraking te komen met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel, omdat het geneesmiddel hierin aanwezig is.

Neem daarom tot 2 dagen na de laatste dosering de volgende maatregelen.

• Mannen kunnen het best zittend plassen (net als vrouwen), om spatten te voorkomen. Was na elk toiletbezoek de handen.
• Spoel na het gebruik van het toilet tweemaal achtereen door, met het wc-deksel dicht. Zo voorkomt u spatten. Maak het toilet elke dag schoon.
• Doe kleding of beddengoed met urine, ontlasting, bloed of braaksel meteen in de wasmachine. Gebruik daarbij wegwerphandschoenen.
• Neem urine, ontlasting en braaksel op met een wegwerpmatje of keukenpapier. Gebruik hierbij ook handschoenen. Gooi de materialen weg in een dubbele afvalzak. Maak de plek daarna eventueel schoon met een sopje. Spoel het sopje door het toilet.
• Ook bloed en wondvocht kunnen het medicijn of restanten ervan bevatten. Daarom gebruikt men bij de behandeling van wonden altijd wegwerphandschoenen. U kunt verband, gaasjes en al het overige wegwerpmateriaal in een dubbele afvalzak doen.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Dit middel heeft een krachtige werking op de celdeling, niet alleen van kankercellen maar ook van gezonde lichaamscellen. Hierdoor kunnen bijwerkingen ontstaan, bijvoorbeeld op plaatsen waar de cellen zich van nature snel delen. Dit zijn de slijmvliezen van mond, maag en darmen, de huid, de haren en het bloed.

Door de lijst van bijwerkingen kan het lijken dat het middel erger is dan de kwaal. Maar de bijwerkingen komen lang niet bij iedereen in dezelfde mate voor. Bovendien gaan de bijwerkingen na de chemokuur geleidelijk over.

De belangrijkste bijwerkingen kunnen zijn misselijkheid, verminderde eetlust, bloedarmoede, infecties, bloedingen, verminderde vruchtbaarheid, pijnlijke mond, tong of keel, maagdarmklachten, haaruitval, hoofdpijn, vermoeidheid, doof of tintelend gevoel, problemen met bewegen, nervositeit, slapeloosheid, psychiatrische stoornissen, grieperig gevoel, stoornissen in het zien en een verhoogde kans op kanker.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

• Misselijkheid, braken en een verminderde eetlust . De misselijkheid kan enkele dagen aanhouden of pas na een dag opkomen. Bij misselijkheid schrijft de arts een antibraakmiddel voor. Soms helpt het om vaker te eten, maar dan kleine beetjes. Als u vaker dan één keer per dag moet braken, moet u de arts waarschuwen.
• Bloedarmoede, een verhoogde kans op infecties en een verhoogde kans op bloedingen, zoals bloedneuzen. Deze bijwerkingen ontstaan doordat het lichaam minder rode en witte bloedcellen en minder bloedplaatjes aanmaakt. Deze bijwerking kan ook nog één tot twee weken optreden nadat u met de behandeling bent gestopt. Soms is het nodig de dosering te verlagen of de volgende toediening uit te stellen. Soms zijn er medicijnen mogelijk om de aanmaak van bloedcellen te stimuleren. De arts zal uw bloed daarom tijdens de behandeling regelmatig laten controleren. Het bloed herstelt zich weer als de kuur is afgelopen. Neem bij de volgende verschijnselen contact op met uw arts: onverklaarbare koorts of keelpijn, blaasjes in de mond en keel, bloedneuzen, onverklaarbare blauwe plekken en extreme vermoeidheid. Door het tekort aan witte bloedcellen bent u ook bevattelijker voor infecties door virussen, bacteriën of schimmels. Neem altijd contact op met uw arts bij infecties als verkoudheid, keelontsteking, griep, steenpuisten en andere huidinfecties.
• Verminderde vruchtbaarheid. Bij vrouwen kunnen de geslachtshormonen verstoord raken, waardoor de menstruatie enige tijd wegblijft en zij minder makkelijk zwanger kunnen raken. Vrouwen kunnen door gebruik van dit middel eerder in de overgang komen. Bij sommige mannen kan de vorming van zaadcellen stoppen, waardoor zij definitief onvruchtbaar worden. Bespreek met uw arts de mogelijkheid om zaadcellen op te slaan voor u met de behandeling start. Kinderen, zowel jongens als meisjes, die dit middel hebben gebruikt kunnen eerder of juist later in de puberteit komen. Zeer zelden kunnen zij blijvend onvruchtbaar worden, omdat procarbazine de ontwikkeling van de geslachtsorganen kan verstoren.

Soms

• Pijnlijke mond, tong of keel. Deze bijwerkingen ontstaan door ontsteking van de slijmvliezen van mond, keel en slokdarm. U kunt dit zien aan een vuurrode kleur van de slijmvliezen. Eten en drinken kunnen hierdoor pijnlijk zijn. In veel gevallen helpt het om op ijsblokjes te zuigen, tijdens en direct na de chemotherapie. Tijdens de chemokuur kunnen ingrepen aan uw gebit of in uw mond de klachten verergeren. Daarom is het verstandig vóór u aan de chemokuur begint, uw tandarts uw gebit te laten controleren en eventueel behandelen. Verzorg uw gebit extra goed door een aantal maal per dag te poetsen met een zachte tandenborstel. Ook kunt u spoelen met een desinfecterende mondspoeling.
• Maagdarmklachten, zoals maagpijn, zuurbranden, verstopping of diarree, vooral tijdens de eerste paar dagen van de behandeling.
• Haaruitval.
• Hoofdpijn en vermoeidheid.

Zelden

• Doof of tintelend gevoel in de huid. Deze bijwerkingen kunnen ook nog enkele dagen tot weken na de kuur ontstaan. Het kan enkele maanden duren voor deze bijwerkingen weer over zijn. Heel zelden zijn ze blijvend.
• Problemen met bewegen, zoals beven, spierzwakte en moeite met coördinatie.
• Nervositeit en slapeloosheid.
• Psychiatrische stoornissen, zoals ernstige depressiviteit, wanen en hallucinaties.
• Grieperig gevoel, spierpijn en koorts.
• Stoornissen in het zien.
• Procarbazine kan ook zelf weer kanker veroorzaken. Dit komt zelden voor. De arts weegt het risico van behandeling en het risico op opnieuw kanker tegen elkaar af.

Zeer zelden

• Verhoogde kans op epileptische aanvallen.
• Gewrichtspijn en beschadiging botten en gewrichten.
• Verminderde leverwerking. Waarschuw uw arts bij geelzucht (een gele verkleuring van huid of oogwit).
• Ernstige benauwdheid. Waarschuw in dat geval uw arts of verpleegkundige.
• Huidreacties, zoals bultjes, roodheid, jeuk of huiduitslag, soms veroorzaakt door allergie. Raadpleeg uw arts bij huiduitslag.
• Een ernstige allergie uit zich in koorts, blaren, griepachtige verschijnselen, benauwdheid of flauwvallen. Raadpleeg bij deze verschijnselen meteen een arts. De allergie kan zich ook uiten in 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als het ontstaat moet u onmiddellijk een arts bellen of naar de Eerste-Hulpdienst gaan. Als u allergisch bent voor dit medicijn mag u dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek en het ziekenhuis door dat u overgevoelig bent voor procarbazine. Zij kunnen er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.

Neem contact op met uw verpleegkundige of arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen. Soms is het nodig de dosering aan te passen zodat de bijwerkingen verminderen. Soms ook zal de arts een ander medicijn voorschrijven tegen de bijwerkingen.

Bespreek ook met uw arts of verpleegkundige als u zich zorgen maakt over bijwerkingen. Ervaart u andere bijwerkingen dan die hierboven staan? Meld dat dan aan uw apotheek, arts of verpleegkundige.

Let op
Dit middel is schadelijk voor het ongeboren kind. Vrouwen mogen niet zwanger worden als ze dit middel gebruiken. Ook mannen die dit middel gebruiken mogen hun partner niet zwanger maken.

Zowel mannen als vrouwen moeten daarom een goede anticonceptie gebruiken. Ga met de anticonceptie door tot minstens 3 maanden na afloop van de chemokuur. Overleg hierover met uw arts.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Natulan wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Vaccins. Meld altijd aan de arts dat u procarbazine gebruikt. Het kan de werkzaamheid van sommige soorten vaccins verminderen en de kans op bijwerkingen door de vaccins vergroten. Overleg met uw apotheker of arts als u moet worden gevaccineerd.
• Medicijnen die alcohol bevatten, zoals homeopathische druppels. Alcohol kan vervelende bijwerkingen geven in combinatie met procarbazine.
• De bloedverdunners acenocoumarol en fenprocoumon. Procarbazine kan de werking van de bloedverdunner beïnvloeden. Licht de trombosedienst daarom in als u procarbazine gaat gebruiken, de dosering verandert of als u stopt met het gebruik van procarbazine.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Het is belangrijk dat uw arts weet welke medicijnen u nog meer gebruikt. Neem daarom uw medicatieoverzicht mee als u naar het ziekenhuis gaat. Dit is een overzicht waarop staat welke medicijnen u gebruikt, maar ook of u bijvoorbeeld allergisch bent voor bepaalde medicijnen. U kunt dit overzicht bij uw eigen apotheek opvragen. Krijgt u in het ziekenhuis nieuwe medicijnen, of verandert er iets aan uw medicijngebruik? Geef dit dan ook weer door aan uw eigen apotheek. Dan blijft uw medicatieoverzicht actueel.

Als ik Natulan gebruik, mag ik dan...

autorijden
Heeft u een verminderd coördinatievermogen, spierzwakte of een doof gevoel in handen en voeten? Dan kan dit uw rijvaardigheid beïnvloeden. Rijd geen auto als u hier veel last van heeft.

alcohol drinken
Gebruik geen alcohol als u deze capsules slikt. Uw lichaam reageert hierop anders dan normaal. U heeft dan kans op vervelende bijwerkingen met een rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, benauwdheid, zweten en verwardheid. Dit gebeurt al bij kleine hoeveelheden alcohol, zoals in een kersenbonbon.

Wacht na de laatste capsule van de kuur nog een dag met het gebruik van alcohol. U bent er dan zeker van dat alle procarbazine uit uw lichaam is verdwenen.

alles eten?
U kunt u alles eten wat uw maag verdraagt. Bepaalde soorten voedsel zijn echter af te raden als u last heeft van uw maag door dit middel.

Op deze site kunt u onder 'Klachten & ziektes', 'Maagklachten' adviezen vinden voor mensen met maagklachten.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Bij een kuur in het ziekenhuis. Bent u de afspraak vergeten? Neem dan contact op met het ziekenhuis om een nieuwe afspraak te maken.

Gebruikt u dit middel thuis?
Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

Als u dit middel één keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twaalf uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twaalf uur? Sla de vergeten dosis dan over en bel uw arts of verpleegkundige.

Kan ik zomaar stoppen met Natulan?

Een chemokuur is zwaar en kan moeilijk vol te houden zijn, ook al helpt het u de ziekte te verslaan. Wordt de behandeling u te zwaar, bespreek dat dan met uw arts of verpleegkundige. Samen kunt u de bijwerkingen bespreken en kijken of er alternatieven zijn.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.