Introductie Nitrofurantoine

Nitrofurantoïne is een antibioticum. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij blaasontstekingen.

Handelsinformatie

Nitrofurantoïne is sinds 1953 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Furadantine en Furabid en als het merkloze Nitrofurantoïne in capsules. Het is als drank verkrijgbaar als Nitrofurantoïne suspensie FNA.

Hoe moet ik Nitrofurantoine gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Capsules: heel doorslikken.
• Drank: schud de fles om voor gebruik en meet de juiste hoeveelheid af met de meegeleverde maatbeker, maatlepel of doseerspuit.

Neem het medicijn in met wat voedsel, melk of yoghurt. Dan heeft u minder kans op misselijkheid. Bovendien wordt nitrofurantoïne dan beter opgenomen in het lichaam.

Wanneer?

Behandeling van een blaasontsteking

• Gewone capsules of drank: verdeel de doses regelmatig over de dag, voor een constant effect. Als u het 4 keer per dag gebruikt: bij de maaltijden en voor de nacht.
• Capsules met gereguleerde afgifte: 's ochtends en 's avonds innemen.

Voorkomen van een blaasontsteking
Meestal moet u dan één dosis per dag innemen. Doe dat vlak voordat u gaat slapen. Zorg dat u eerst uw blaas leeg plast en neem daarna het medicijn in. Het medicijn kan dan de hele nacht werken in de blaas.

Als u het alleen gebruikt omdat u vaak een blaasontsteking krijgt na seks: neem het medicijn dan in binnen 2 uur na de geslachtsgemeenschap.

Hoelang?
De kuurduur hangt af van de plaats en de ernst van de infectie. Normaal gesproken duurt een kuur 5 tot 7 dagen.

Houd er rekening mee dat dit een kuur is die u niet mag onderbreken en helemaal moet afmaken. Ook al merkt u voor afloop van de kuur niets meer van de infectie; dit betekent nog niet dat alle bacteriën zijn verdwenen.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, gebrek aan eetlust, buikpijn of diarree. Als u dit medicijn met voedsel, melk of yoghurt inneemt, kunt u deze klachten voorkomen.
• Hoofdpijn, slaperigheid en duizeligheid. Meestal is dit onschuldig. Waarschuw uw arts als u er veel last van heeft. Zeker als u ook wazig ziet of dubbel ziet.
• Infectie van de blaas en de urinewegen. Dit kan ontstaan doordat het antibioticum het natuurlijke evenwicht tussen bacteriën en schimmels verstoort. Andere bacteriën en schimmels kunnen dan tijdelijk de overhand krijgen. Waarschuw uw arts als u na 2 dagen nog steeds veel last van blaasontsteking heeft.
• Tijdelijke haaruitval. Na stoppen komt de haargroei weer terug.
• De urine kan donkergeel tot bruin verkleuren. Dit is onschuldig en verdwijnt vanzelf na afloop van de kuur.

Zeer zelden

• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Deze allergie kan ontstaan binnen enkele weken gebruik, maar ook pas na enkele maanden gebruik. U kunt dit merken aan huiduitslag, galbulten of jeuk. Raadpleeg dan uw arts.
  Ook kunt u duizelig worden, flauw vallen, of zwellingen krijgen in het gezicht, lippen, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden.
  Verder kunnen uw longen ontstoken raken. Dit merkt u aan hoesten, een bemoeilijkte ademhaling, pijn op de borst, koorts en koude rillingen.
  In zeer zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met blaren op de huid. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen.
  Waarschuw in al deze gevallen direct naar een arts, of ga naar de Eerste-hulpdienst. Als u overgevoelig bent, mag u nitrofurantoïne in de toekomst niet meer gebruiken. Meld dit aan uw apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
• Bij mensen met een aangeboren tekort van het enzym G6PD kan een ernstige bloedafwijking ontstaan. U merkt deze bloedafwijking aan vermoeidheid, duizeligheid, bleekheid, gele huid, donkere kleur van de urine en kortademigheid.
  Overleg met uw arts. Weet u dat u een G6PD-tekort heeft? Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u medicijnen die problemen veroorzaken bij G6PD-tekort niet meer krijgt.
• Tintelend of doof gevoel in handen of voeten, pijn in armen of benen. Waarschuw dan uw arts. Deze bijwerking komt vaker voor bij mensen van wie de nieren minder goed werken, bij mensen met diabetes en bij mensen met een tekort aan vitamine B. Vrouwen hebben er meer kans op dan mannen. Als deze bijwerking ontstaat, moet u waarschijnlijk stoppen met dit medicijn.
• Ontsteking van de lever of de alvleesklier. U merkt dit aan een gevoelige, opgezwollen buik, hevige buikpijn of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
• Zwak gevoel, gewrichtspijn.
• Depressie of verwarring.
• Minder rode en witte bloedcellen, of bloedplaatjes. Waarschuw uw arts bij onverklaarbare koorts, keelpijn, blaren in de mond en keel, plotselinge blauwe plekken, bloedneuzen, extreme vermoeidheid of een donkerblauwe en paarse verkleuring van de huid of slijmvliezen. De bijwerking verdwijnt weer als u stopt met dit medicijn.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Nitrofurantoine wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Buiktyfusvaccin-capsules. Nitrofurantoïne maakt het buiktyfusvaccin in de capsules onwerkzaam. Gebruik daarom beide middelen niet samen. Als tussen beide medicijnen minimaal 3 dagen zit, is er geen probleem.
  Wilt u capsules met buiktyfusvaccin gebruiken? Wacht dan minimaal 3 dagen na afloop van de kuur met nitrofurantoïne. Of vraag uw arts om een injectie tegen buiktyfus. De wisselwerking treedt dan niet op.
  Heeft u minder dan 3 dagen geleden capsules met buiktyfus-vaccin gebruikt en moet u nu starten met nitrofurantoïne? Neem dan contact op met uw arts.
• De antistollingsmedicijnen acenocoumarol en fenprocoumon. Nitrofurantoïne kan de bloedstolling ontregelen. Als u nitrofurantoïne alleen af en toe na de seks gebruikt, is dit geen probleem. Gebruikt u nitrofurantoïne 2 dagen of langer achtereen? Meld dit bij de trombosedienst.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Nitrofurantoine gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

• Gewone capsules en drank: u gebruikt de capsules of de drank 4 keer per dag. Hebt u een dosis vergeten? Neem de vergeten dosis alsnog zo snel mogelijk in. Duurt het minder dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal gesproken inneemt? Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema. De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt. Maak wel de volledige kuur af, anders bestaat de kans dat de klachten terugkeren.
• Capsules met gereguleerde afgifte: u gebruikt deze capsules 2 keer per dag. Hebt u een dosis vergeten? Neem de vergeten dosis alsnog zo snel mogelijk in. Duurt het minder dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal gesproken inneemt? Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema. De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt. Maak wel de volledige kuur af, anders bestaat de kans dat de klachten terugkeren.
• Gebruikt u dit medicijn om een blaasontsteking te voorkomen? U gebruikt het dan 1 keer per dag voordat u gaat slapen. Hebt u het vergeten in te nemen? Neem de vergeten dosis dan zo snel mogelijk in, ook al is het al ochtend. Duurt het minder dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal gesproken inneemt? Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema.

Kan ik zomaar stoppen met Nitrofurantoine?

Maak de kuur helemaal af. Als u de kuur afbreekt, is de bacterie waarschijnlijk nog niet volledig verdwenen en kunt u opnieuw klachten krijgen.

Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.