Introductie Norvir

Ritonavir is een virusremmer. Het remt de groei van het virus dat hiv veroorzaakt.

Artsen schrijven het voor bij hiv en aids.

Handelsinformatie

Ritonavir is sinds 1996 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Norvir in capsules, tabletten, drank en als poeder voor drank.

Ritonavir wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof onder de merknaam Kaletra, zie hiervoor de tekst Lopinavir met ritonavir.

Hoe moet ik Norvir gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Tabletten en capsules: innemen met een half glas water.
• Drank: u mag de ritonavir drank mengen met chocolademelk om de bittere smaak wat te verminderen.
• Poeder voor drank: zuig 9,4 ml water of chocolademelk op met de meegeleverde doseerspuit. Spuit de vloeistof in de meegeleverde mengbeker. Gooi de inhoud van het zakje in de mengbeker en draai het deksel stevig aan. Schud de mengbeker minstens 90 seconden, tot alle klontjes verdwenen zijn. Laat de drank 10 minuten staan voordat u deze inneemt. Eventueel kunt u de inhoud van een zakje ook innemen met zacht voedsel zoals appelmoes of vanillevla. Eet al het voedsel binnen 2 uur op.

Wanneer?
Tijdens het eten of met wat voedsel innemen. Het voedsel zorgt voor een betere opname van het medicijn in het lichaam. Bovendien heeft u dan minder last van misselijkheid.

U gebruikt dit medicijn 2 keer per dag
Kies vaste tijdstippen met 12 uur ertussen, bijvoorbeeld tijdens het ontbijt om 07.00 uur en tijdens het avondeten om 19.00 uur.

Slikschema: u gebruikt dit medicijn meestal in combinatie met andere hiv-remmers. Het is belangrijk een duidelijk slikschema te vragen, zodat u weet wanneer u welke medicijnen moet gebruiken.

Hoe lang?
Meestal gebruikt men hiv-remmers jaren achtereen, omdat het virus nooit volledig is uit te bannen.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

Ritonavir wordt vaak in een lage dosis toegevoegd aan andere hiv-remmers om de werking van deze medicijnen te verbeteren. De bijwerkingen die hieronder staan vermeld, zijn gebaseerd op het gebruik van de normale dosis ritonavir. In een lage dosis gebruikt zullen de bijwerkingen minder vaak voorkomen dan hieronder vermeld.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, buikpijn, verminderde eetlust, winderigheid, diarree en zuurbranden.
• Hoofdpijn en duizeligheid.
• Tinteling of doof gevoel rond de mond, droge mond, smaakstoornissen en zweertjes in de mond.
• Keelpijn, keelontsteking, hoesten.
• Huiduitslag met rode vlekken, galbulten of jeuk, zelden acne. In zeer zeldzame gevallen kan een ernstiger huidaandoening ontstaan met blaarvorming of koorts. Waarschuw daarom uw arts als u huiduitslag bemerkt (zie ook onder Zelden: Overgevoeligheid).
• Spierpijn en gewrichtspijn. In zeer zeldzame gevallen kan dit medicijn de spieren aantasten, waardoor ook een nieraandoening kan ontstaan. Neem bij onverklaarbare spierpijn contact op met uw arts. Raadpleeg ook uw arts als uw gewrichten pijnlijk of stijf worden, of als u ze moeilijk kunt bewegen.
• Zenuwbeschadiging, te merken aan een doof of tintelend gevoel van de huid. Raadpleeg uw arts als u dit merkt.

Zelden

• Tekorten aan bepaalde bloedcellen. Waarschuw uw arts bij een of meer van de volgende verschijnselen: onverklaarbare blauwe plekken, extreme vermoeidheid, keelpijn met koorts en blaren in de keel of neusbloedingen. Om deze klachten te voorkomen zal uw arts regelmatig uw bloed controleren. Patiënten met een verhoogde bloedingsneiging (hemofiliepatienten) kunnen eerder bloedingen krijgen.
• Grieperig, zwak gevoel, soms met koorts en vermoeidheid.
• Als u aanleg voor jicht heeft, kunt u eerder last krijgen van een jichtaanval. Dit komt omdat dit medicijn het urinezuurgehalte in het bloed laten stijgen. Hierdoor ontstaan urinezuurkristallen in gewrichten, wat jicht tot gevolg heeft.
• Bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, kunnen verschijnselen van diabetes (suikerziekte) ontstaan. Zij merken dit doordat zij veel dorst krijgen en veel moeten plassen. Mensen met diabetes kunnen tijdens de behandeling meer insuline of glucoseverlagers nodig hebben. Meet extra vaak uw bloedglucose.
• Psychische klachten, zoals slapeloosheid, angst of verwarring. Raadpleeg uw arts als u deze klachten bemerkt.
• Hartritmestoornissen. U merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Vooral kinderen en mensen met de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn niet als u deze hartritmestoornis heeft. Zeer zelden kan ook een hartaanval ontstaan. Raadpleeg uw arts bij pijn op de borst.
• Hart- en vaataandoeningen, zoals hoge bloeddruk en vasthouden van vocht (oedeem). Zeer zelden kan ook een hartaanval of beroerte ontstaan. Raadpleeg uw arts bij pijn op de borst, uitvalsverschijnselen zoals een hangende mond of niet meer kunnen bewegen van bepaalde lichaamsdelen.
• Bij vrouwen: menstruatiestoornissen, zoals meer bloedverlies tijdens de menstruatie. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
• Aandoening van blaas of nieren. U merkt dat aan vaak kleine beetjes plassen. In zeer zeldzame gevallen ontstaat een plotselinge verslechtering van de nierwerking. Dit merkt u aan slecht of niet kunnen plassen of juist heel veel plassen, troebele urine, vocht vasthouden, koorts of ernstige jeuk. Waarschuw in deze gevallen de arts.
• Leveraandoeningen of een ontsteking van de alvleesklier. Bij pijn in de bovenbuik, een gele verkleuring van de ogen, ontkleurde ontlasting of zeer donkere urine moet u de arts waarschuwen. Mensen die al een leveraandoening hebben, moeten extra goed worden gecontroleerd.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Een heel enkele keer ontstaat een ernstige overgevoeligheid. Dit is te merken aan blaarvorming op de huid, in de mond of op de geslachtsdelen, zwelling in het gezicht, ontstoken ogen of koorts. Waarschuw altijd een arts zodra u huiduitslag of koorts bemerkt. Ga bij ernstige verschijnselen direct naar een arts of Eerste Hulpdienst.
  Als u overgevoelig blijkt te zijn, mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor ritonavir. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Norvir wisselwerkingen met andere medicijnen?

Ritonavir heeft met veel andere medicijnen wisselwerkingen. Het remt de afbraak van veel medicijnen in het lichaam, waardoor deze medicijnen meer bijwerkingen kunnen hebben. Ook kunnen veel medicijnen de werking van ritonavir verminderen, waardoor de werkzaamheid afneemt en het virus aanwezig blijft.

Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat. Uw arts en apotheker controleren of u ritonavir veilig kunt gebruiken naast uw andere medicijnen. Zorg er daarom voor dat uw arts en apotheker op de hoogte zijn van alle medicijnen die u gebruikt. Ook de medicijnen die u zonder recept koopt.

Ook kan uw apotheker u precies vertellen hoeveel tijd er tussen de verschillende medicijnen moet zijn en voor u een innameschema maken. Wordt het innameschema in uw situatie te lastig, overleg dan met uw arts. Misschien kan deze één van de medicijnen vervangen door een medicijn dat u wel samen mag gebruiken.

Als ik Norvir gebruik, mag ik dan...

autorijden en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alcohol drinken?
Te veel alcohol is niet goed voor de lever. Ritonavir geeft in zeldzame gevallen leverafwijkingen. Gebruik daarom niet te veel alcohol: 1 of 2 glazen per dag is in het algemeen geen probleem.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen op de tijdstippen die u met uw arts heeft afgesproken. Hierdoor is er altijd voldoende medicijn in uw bloed om het virus te bestrijden.

Zodra u een dosering uitstelt, loopt u het risico dat het aantal virussen toeneemt. Bovendien is er dan kans dat het virus resistent (ongevoelig) wordt voor het medicijn.

Bent u een dosis vergeten? Neem de dosis in zodra u het merkt en neem de volgende dosis op het gebruikelijke moment. Als het al tijd is voor de volgende dosis, sla dan de vergeten dosis over. Keer daarna terug naar uw normale slikschema.

• De ervaring leert dat met name in weekends het moeilijk is om aan de vaste tijdstippen te denken. Toch is het ook dan belangrijk de wekker te zetten, zodat u geen dosering overslaat. U kunt eventueel het schema tijdelijk aanpassen door de tijdstippen te vervroegen; dit levert geen gevaar op voor de werking. Stel echter geen dosis uit, dan wordt de hoeveelheid werkzame stof in uw bloed te laag. Als u, na vervroegen, weer terugkeert naar uw normale schema, kan dat alleen door de tijdstippen weer geleidelijk met een half uur uit te stellen, totdat u weer op uw oude schema zit.
• U kunt bij uw apotheek een speciale weekdoos krijgen waarin u de medicijnen voor een week van tevoren kunt uitzetten. Met een horloge met verschillende alarmen of met een zogenaamde pillenwekker (vraag uw apotheek) kunt u uzelf eraan herinneren dat het tijd is voor een dosis.
• Let op als u reist en daardoor grote tijdsverschillen moet overbruggen. Ga ervan uit dat een tijdsverschil van één uur eerder of later niet zo`n probleem is. U kunt uw slikschema blijven gebruiken. Overleg met uw arts of consulent hoe u uw slikschema kunt aanpassen aan grotere tijdsverschillen.
• Bij de overgang van zomertijd naar wintertijd en andersom kunt u uw gewone slikschema blijven gebruiken.

Kan ik zomaar stoppen met Norvir?

Het is niet verstandig te stoppen, behalve als u te maken krijgt met ernstige bijwerkingen. Als u stopt, zal het virus dat hiv veroorzaakt zich weer vermeerderen en kunt u weer klachten krijgen.

Er zijn situaties denkbaar waardoor u toch tijdelijk moet stoppen met deze hiv-remmer. Bijvoorbeeld bij bepaalde operaties of als u pillen kwijtraakt en niet snel aan nieuwe kunt komen. Overleg in dat geval altijd met een arts. Als u moet stoppen, is het meestal beter om alle medicijnen van de combinatie te stoppen. Het virus kan namelijk ongevoelig worden voor uw medicijnen als u ze niet allemaal gebruikt. Meestal zal de arts u een andere combinatie van hiv-remmers voorschrijven, maar als dat niet mogelijk is, moet u tijdelijk met alle hiv-remmers stoppen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.