Introductie Nuvaring

Dit medicijn is een anticonceptiemethode in de vorm van een flexibele ring die men drie weken achtereen in de vagina draagt.

De ring bevat de vrouwelijke geslachtshormonen ethinylestradiol en etonogestrel. Ethinylestradiol is een oestrogeenhormoon en etonogestrel een progestageenhormoon. Oestrogeen- en progestageenhormonen spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus. De vaginale ring geeft dagelijks een kleine hoeveelheid hiervan aan het bloed af. Deze hoeveelheid is vergelijkbaar met een zogenaamde sub-30-pil van de derde generatie. Dit betekent dat de dagelijkse dosis minder is dan 30 microgram oestrogeenhormoon en dat de ring één van de nieuwere progestageenhormonen bevat namelijk etonogestrel.

De vaginale ring wordt gebruikt om zwangerschap te voorkomen. Hierbij wordt het ook wel gebruikt om de menstruatie uit te stellen.

Handelsinformatie

Dit middel is sinds 2002 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam NuvaRing.

Hoe moet ik Nuvaring gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

• Was uw handen voor het inbrengen.
• Knijp de flexibele ring iets samen en breng hem hoog in de vagina. Dit lukt het best als u staat met een been omhoog op een krukje of stoel of als u ligt. De ring moet comfortabel zitten.
• Draag de ring continu gedurende 3 weken. Daarna verwijdert u de ring door er met een vinger achter te haken en de ring uit de vagina te trekken.
• Spoel de ring niet weg door de wc, maar stop hem weer in het afsluitbare zakje. Deze kan zonder gevaar voor het milieu bij het huisvuil worden weggegooid. Zorg ervoor dat kleine kinderen er niet bij kunnen komen.
• Na 3 weken volgt een pauze van 7 dagen. Tijdens deze pauze zal een bloeding optreden die lijkt op een menstruatie.

Wilt u uw menstruatie uitstellen? Breng dan na het verwijderen van de oude ring direct een nieuwe ring in. Deze ring kunt u dan weer 3 weken gebruiken. Ga door met het gebruik van de ring zonder stopweek, zolang u de menstruatie wilt uitstellen. U kunt de menstruatie maximaal 1 jaar uitstellen. Zie ook Menstruatie uitstellen op Thuisarts.nl.

Wanneer?
Om zeker te zijn van een betrouwbare anticonceptie moet u de eerste keer de ring plaatsen op het volgende moment:

• als u voorafgaand geen andere anticonceptiepil heeft gebruikt: tussen de eerste en de vijfde dag van de menstruatie de ring plaatsen. Gebruik de eerste 7 dagen een extra voorbehoedmiddel, bijvoorbeeld een condoom;
• als u voorafgaand een gewone anticonceptiepil heeft gebruikt: uiterlijk op de eerste dag na de pauzeweek of na de week met pillen met niet-werkzame stof de ring plaatsen. Als u de pil volledig volgens de voorschriften heeft gebruikt, is het ook mogelijk om op een andere dag van uw cyclus te stoppen met het nemen van de pil en meteen over te schakelen naar de ring;
• als u voorafgaand een anticonceptiepleister heeft gebruikt: uiterlijk 7 dagen na het verwijderen van de laatste pleister de ring plaatsen. Als u de pleister volledig volgens de voorschriften heeft gebruikt, is het ook mogelijk om op een andere dag van uw cyclus met het gebruik van de pleister te stoppen en meteen over te schakelen naar de ring;
• als u voorafgaand de minipil heeft gebruikt: u kunt op elk gewenst moment overschakelen op de vaginale ring. Gebruik de eerste 7 dagen een extra voorbehoedmiddel, bijvoorbeeld een condoom;
• als u voorafgaand de prikpil of het implantatiestaafje heeft gebruikt: u kunt de ring plaatsen op de dag dat u anders de prikpil zou krijgen of op de dag dat het implantatiestaafje is verwijderd. Gebruik de eerste 7 dagen een extra voorbehoedmiddel, bijvoorbeeld een condoom;
• na een bevalling: meestal zal de arts u adviseren eerst een gewone menstruatie af te wachten, voordat u met de ring kunt beginnen. In sommige gevallen kan ook eerder worden begonnen. Vraag advies aan uw arts;
• na een miskraam of abortus: vraag advies aan uw arts.

Hoe lang?

• U mag 1 ring 3 weken achtereen dragen. Mocht u de ring vergeten op tijd eruit te halen, dan is de werking nog betrouwbaar tot maximaal 4 weken na het inbrengen, dus nog een week extra. U kunt na verwijderen gewoon een stopweek inlassen en daarna een nieuwe ring inbrengen.

Als u rookt, is het verstandig rond uw 35ste levensjaar een andere methode van anticonceptie te kiezen. U heeft dan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Als u niet rookt, kunt u de vaginale ring ook na uw 35ste levensjaar doorgebruiken. Er is geen reden te stoppen als u de vaginale ring al jaren achtereen gebruikt, behalve als u zwanger wilt worden.

Bent u ouder dan vijftig, dan heeft u kans dat u in de overgang bent. Wilt u weten of dit het geval is? Stop dan met het gebruik van de vaginale ring en kijk of u nog menstrueert.

Als de menstruatie niet meer komt, weet u dat u in de overgang bent. Misschien merkt u dit ook aan opvliegers, zweetaanvallen en een droge pijnlijke vagina. Deze klachten worden door het gebruik van de vaginale ring onderdrukt, dus u zou deze ring daarvoor kunnen gebruiken. Beter is het speciale hormonen tegen overgangsklachten gebruiken. Deze bevatten namelijk minder sterke vrouwelijke geslachtshormonen. Vraag uw arts hiernaar.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Bij sommige vrouwen veroorzaakt dit medicijn bijwerkingen. Als deze bijwerkingen na drie maanden blijven bestaan, is het zinvol met uw arts te overleggen of een andere anticonceptiemethode geschikter voor u is.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Vaginaal bloedverlies buiten de stopweek ('spotting') of meer of minder vaginale afscheiding dan normaal. U heeft meer kans op 'spotting' als u de stopweek overslaat. De vaginale ring blijft betrouwbaar, als u hem tenminste volgens de gebruiksaanwijzing hebt gebruikt. Deze tussentijdse bloedingen gaan meestal binnen drie tot zes maanden over. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts.
• Buikkramp, misselijkheid, diarree, pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u na drie maanden nog last heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan ook uw bloeddruk iets stijgen. Dit is zelden zo ernstig dat u met de vaginale ring moet stoppen. Vrouwen met hoge bloeddruk: laat uw bloeddruk regelmatig controleren. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
• Hoofdpijn of migraine. Als u hier na drie maanden last van houdt, is mogelijk een anticonceptiepil met een andere hormoonsamenstelling meer geschikt voor u. Als u vooral migraine in de stopweek heeft, kunt u eventueel het aantal stopweken verminderen door twee of drie ringen zonder stopweek achtereen te gebruiken. Overleg hierover met uw arts.

Zelden

• Wegblijven van de menstruatie. Als u een keertje geen menstruatie krijgt is dat niet erg. U kunt gewoon op de normale begindag starten met een nieuwe ring. Blijft bij u de menstruatie twee keer na elkaar uit? Controleer dan of u zwanger bent. Neem contact op met uw arts voor advies.
• Pijnlijke of ontstoken vagina, waardoor irritatie en jeuk kunnen ontstaan, soms met afscheiding. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
• Ongemakkelijk gevoel in de vagina en verlies van de ring tijdens de menstruatie, bijvoorbeeld als de ring niet goed is ingebracht of als u een tampon verwijdert. Ook kunt u de ring verliezen tijdens de geslachtsgemeenschap of bij een moeilijke stoelgang. Bij verlies van de ring kunt u het best de ring even schoonspoelen met lauw water en direct weer plaatsen. Sommige mannen voelen de ring zitten tijdens de geslachtsgemeenschap. U kunt dit vermijden door de ring voorafgaand aan de geslachtsgemeenschap te verwijderen. Als u de ring binnen drie uur terugplaatst blijft de betrouwbaarheid gegarandeerd.
• Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd, nervositeit of depressie. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
• Meer of minder zin in vrijen. De hormonen in de ring kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
• Huidafwijkingen, zoals acne, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar en overmatige haargroei of juist haaruitval. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Wazig zien of dubbel zien, verminderde traanproductie. Hierdoor kan oogirritatie ontstaan bij het dragen van contactlenzen. Wanneer u hier veel last van heeft, raadpleeg dan uw arts.

Zeer zelden

• Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst. Vrouwen ouder dan 35 jaar, die roken, een hoge bloeddruk, te veel cholesterol in hun bloed of overgewicht hebben lopen meer risico. Ook bestaat er een erfelijk bepaalde aanleg voor trombose (factor 'V Leiden'). Uit onderzoek is gebleken dat derde-generatiepillen met desogestrel een grotere kans op trombose geven dan de oudere tweede-generatiepil. Omdat de vaginale ring met etonogestrel vergelijkbaar is met de derde-generatiepillen is het risico van trombose ook groter. Als u eerder trombose heeft gehad, kunt u deze vaginale ring niet gebruiken. Als in uw familie trombose voorkomt, overleg dan met uw arts.
• Hart- en vaataandoeningen, zoals meer kans op een hartaanval. De kans hierop is groter bij mensen die al meer risico lopen op hart- of vaataandoeningen. Zoals bij mensen die al eerder een hartaanval hebben gehad. En mensen met perifeer arteriaal vaatlijden, zoals etalagebenen of een vernauwing of afsluiting van de beenslagader. Overleg met uw arts voor u dit medicijn gaat gebruiken. Mogelijk kan uw arts u een andere medicijn voorschrijven.
• Borstkanker. Het risico op borstkanker is iets hoger, dan bij vrouwen die geen hormonen gebruiken. Bij vrouwen boven de vijftig neemt het risico op borstkanker toe. Vandaar dat het gebruik van de pil wordt afgeraden boven de vijftig. Bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van dit middel. U kunt dit middel daarom beter niet gebruiken. Overleg met uw arts over een mogelijk alternatief (niet-hormonale anticonceptie). Indien dit er niet is, kunt u bij sommige vormen van borstkanker, wanneer is aangetoond dat de tumor ongevoelig is voor hormonen, dit middel wel gebruiken.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Dit kan zich uiten in 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als dit ontstaat, moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-Hulpdienst gaan. U mag dit soort middelen in de toekomst dan niet meer gebruiken. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of een ander oestrogeenhormonen niet opnieuw krijgt.
• Leveraandoeningen en galstenen. De galstenen zelf zijn vaak pijnloos, een enkele keer ontstaat er een galblaaskoliek. U merkt dit aan hevige pijnaanvallen in de bovenbuik. Waarschuw dan een arts. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
• Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Nuvaring wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Tamoxifen (een anti-oestrogeen) en anastrozol, exemestaan en letrozol (aromatase-remmers) die gebruikt worden bij bepaalde vormen van borstkanker. Deze middelen en ethinylestradiol kunnen elkaars werking tegengaan. Overleg met uw arts.
• Lamotrigine, een medicijn tegen epilepsie. De hoeveelheid hiervan in uw bloed kan afnemen. U kunt beter een andere vorm van anticonceptie kiezen. Overleg met uw arts.

De volgende medicijnen verminderen de betrouwbaarheid van de vaginale ring. Hierdoor stijgt de kans op een zwangerschap.

• Sommige medicijnen tegen hiv en hepatitis C. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

De volgende medicijnen verminderen ook de betrouwbaarheid van de vaginale ring. Mogelijk vervangt uw arts het medicijn. Of misschien krijgt u een ander anticonceptiemiddel, zoals een spiraaltje of de prikpil. Als dit niet mogelijk is, kunt u condooms gebruiken. Als u stopt met het medicijn is het effect op de hormonen nog vier weken aanwezig. Gebruik daarom condooms tijdens en tot en met vier weken na het stoppen van dit medicijn.

• Medicijnen tegen epilepsie, zoals carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne, oxcarbazepine, perampanel, primidon, rufinamide en topiramaat.
• Modafinil, een medicijn dat gebruikt wordt bij narcolepsie (plotselinge slaapaanvallen).
• Medicijnen tegen tuberculose, rifampicine en rifabutine.
• Sint-janskruid (hypericum), een middel gebruikt bij depressie.
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken aprepitant en fosaprepitant.
• Bosentan, een medicijn dat wordt gebruikt bij pulmonale arteriële hypertensie, een ernstige vorm van hoge bloeddruk in de longen. Omdat bosentan schadelijk kan zijn voor de ongeboren baby is het extra belangrijk om zwangerschap te voorkomen.
• Griseofulvine, een antischimmelmiddel.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Nuvaring gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Is de ring tijdelijk uit de vagina geweest?

Korter dan 3 uur uit de vagina geweest?
Breng de ring opnieuw in. De ring blijft betrouwbaarheid als de ring korter dan 3 uur per etmaal van 24 uur uit de vagina is geweest.

Langer dan 3 uur uit de vagina geweest?

• In de eerste week?
  Spoel de ring af met koud tot handwarm water en plaats de ring terug in de vagina. Haal de ring er voor de komende 7 dagen niet uit en neem gedurende deze 7 dagen aanvullende maatregelen, zoals condooms.
  Heeft u gemeenschap gehad in de 72 uur (3 dagen) voor de dag dat de ring uit de vagina is geweest? Ga dan naar de apotheek voor de morning-afterpil. Als de gemeenschap langer dan 72 uur (3 dagen) geleden is, overleg dan met uw arts.
• In de tweede week?
  Spoel de ring af met koud tot handwarm water en plaats de ring terug in de vagina. Haal de ring er voor de komende 7 dagen niet uit en neem gedurende deze 7 dagen aanvullende maatregelen, zoals condooms.
• In de derde week?
  Begin direct met een nieuwe ring en gebruik die minimaal zeven dagen. De ring blijft zo veilig. U mag de ring ook weer 3 weken laten zitten. Er zal nu geen bloeding optreden die lijkt op een menstruatie
  
  of
  
• Heeft u de ring 7 dagen voor de dag dat de ring uit de vagina is geweest onafgebroken in gehad? U kan dan direct een stopweek inlassen. Begin 7 dagen na de dag dat de ring uit de vagina is geweest weer met een nieuwe ring. De ring blijft zo veilig.

Bent u vergeten de ring er na 3 weken op tijd uit te halen?

Langer dan 3 weken, maar korter dan 4 weken in de vagina geweest?
Haal de ring eruit en breng na 7 dagen een nieuwe ring in. De betrouwbaarheid is gegarandeerd.

Langer dan 4 weken in de vagina geweest?
Haal de ring eruit. De ring is niet meer betrouwbaar. Overleg met uw arts.

Bent u na de stopweek van 7 dagen vergeten op tijd een nieuwe ring te plaatsen?
Breng een nieuwe ring in zodra u eraan denkt en neem gedurende 7 dagen aanvullende maatregelen, bijvoorbeeld condooms.

Heeft u gemeenschap gehad in de 72 uur (3 dagen) voordat u de nieuwe ring plaatste? Ga dan naar de apotheek voor de morning-afterpil. Als de gemeenschap langer dan 72 uur geleden is, overleg dan met uw arts.

Kan ik zomaar stoppen met Nuvaring?

U kunt met dit medicijn stoppen wanneer u wilt. U hoeft niet per se een periode van drie weken af te maken. Als u stopt, krijgt u na enkele dagen een bloeding.

U bent na het verwijderen van de ring wel meteen vruchtbaar; u kunt dus direct zwanger worden. Als u stopt omdat u zwanger wilt worden, raden sommige artsen aan om eerst een gewone menstruatie af te wachten. Het tijdstip van bevruchting en de datum van bevalling zijn dan gemakkelijker uit te rekenen.

Bovendien is het verstandig om vanaf vier weken voor tot en met acht weken na de bevruchting foliumzuur te slikken. Deze vitamine vermindert het risico op een aangeboren neurologische aandoening bij de baby ('open ruggetje') en waarschijnlijk ook het aantal aangezichtsmisvormingen ('hazenlip' en 'gespleten verhemelte'). Als u stopt met de ring kunt u meteen foliumzuur (0,4 of 0,5 mg in tabletvorm) slikken. Vraag ernaar bij de apotheek.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.