Introductie Octreotide (als Acetaat)

Octreotide lijkt op het lichaamseigen hormoon somatostatine. Het blokkeert de aanmaak van veel soorten hormonen, onder andere van groeihormoon.

Artsen schrijven octreotide voor bij verschillende tumoren (kanker) van organen die hormonen produceren, zoals een tumor van de hypofyse die kan zorgen voor te veel groeihormoon (acromegalie) of een te snelle schildklierwerking, een tumor van maag- of darmwand (bijvoorbeeld het syndroom van Zollinger-Ellison of carcinoïd) en een tumor van de pancreas (alvleesklierziekte).

Artsen schrijven octreotide ook voor bij diarree en bij misselijkheid en braken bij ernstig zieke mensen.

Handelsinformatie

Octreotide is sinds 1989 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar als injectie onder de merknamen Sandostatine, Sandostatine LAR en Siroctid en als het merkloze Octreotide.

Hoe moet ik Octreotide (als Acetaat) gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

• Dit medicijn moet onder de huid of in een spier worden ingespoten. In sommige gevallen wordt het toegediend via een infuus. Waar het wordt ingespoten, is afhankelijk van het soort injectie dat u krijgt. De LAR-injecties zijn voor inspuiting in een spier.
• In veel gevallen zult u zelf de injecties toedienen. De arts of verpleegkundige zal u daartoe precies instrueren. Aarzel niet bij onduidelijkheden uitleg te vragen.
• Kies elke keer een andere injectieplaats; dit verkleint de kans op pijn en irritatie van de injectieplaats.
• Bewaar de injecties in de koelkast (niet in het vriesvak).

Wanneer?

• Onderhuidse injecties: meestal moet u de injecties tussen de maaltijden in toedienen of vlak voor het slapengaan. Dan heeft u minder last van de bijwerkingen op de maag en darmen.
• Injecties in een spier: deze injecties moeten om de vier weken worden toegediend.

Na operatie aan de alvleesklier: u start met dit middel op de dag van de operatie.

Hoe lang?

Bij een tumor in maag, darmen, alvleesklier of hypofyse (acromegalie, te sterke schildklierwerking)

• De behandeling gaat door zolang de klachten aanwezig zijn en het middel blijft werken of tot de tumor is verwijderd. In de meeste gevallen krijgt u eerst dagelijks injecties onder de huid voordat de injecties in de spieren worden gegeven. Daarna gaat men over op injecties in de spieren elke vier weken.
• Het is mogelijk dat het effect van dit middel na enkele weken tot maanden afneemt.
• Carcinoïd: als een week behandeling met een hoge dosering onvoldoende effect heeft op blozen en diarree, zal de arts overstappen op de behandeling met een ander medicijn.
• Acromegalie: als er na drie maanden nog onvoldoende effect is, heeft voortzetting van de behandeling geen zin.

Na operatie aan de alvleesklier

• De behandeling duurt vanaf de operatie meestal zeven dagen.

Bij bloedende bloedvaten in de slokdarm

• Het infuus wordt gedurende enkele dagen toegediend. Meestal een tot twee dagen, soms vijf dagen.

Bij diarree, misselijkheid en braken bij ernstig zieke mensen

• De behandeling gaat door zolang de klachten aanwezig zijn en het middel blijft werken.
• Misselijkheid en braken: als na twee dagen nog onvoldoende effect is, zal de arts overstappen op een ander medicijn.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De bijwerkingen en de kans erop zijn afhankelijk van de toepassing waar u dit medicijn voor gebruikt

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Maagdarmklachten, zoals gebrek aan eetlust, misselijkheid, braken, gasvorming, opgezette buik, vette ontlasting, diarree of verstopping. De meeste mensen hebben hier na een tot twee maanden behandeling geen last meer van, als het lichaam gewend is geraakt aan het middel. U kunt de klachten verminderen door op het tijdstip van de injectie niet te eten, bijvoorbeeld door de injecties toe te dienen voor het slapengaan of tussen de maaltijden.
• Pijn, zwelling, roodheid en ontsteking van de injectieplaats. Dit kunt u voorkomen door steeds een andere injectieplaats te kiezen op buik, arm, heup of dijbeen. Raadpleeg uw arts bij ernstige ontstekingen.
• Diabetes door te veel glucose in het bloed. U merkt dit aan veel dorst krijgen en veel moeten plassen. Mensen met diabetes moeten hun bloedglucose extra controleren.

Zelden

• Te weinig glucose in het bloed (te laag bloedsuiker). Dit geeft klachten als duizeligheid, verwarring en kan uiteindelijk tot bewusteloosheid leiden. Ook mensen met diabetes moeten hun bloedglucose extra controleren en alert zijn op de verschijnselen van een hypo, zoals zweten, trillen en hartkloppingen. Dit middel kan blijvende diabetes veroorzaken.
• Haaruitval. Neem dan contact op met uw arts.
• Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid, een opgezwollen gezicht of flauwvallen. Ga dan onmiddellijk naar een arts. Als u dit middel in de toekomst niet meer mag gebruiken, geef dan aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor dit middel. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.
• Bij gebruik gedurende meerdere maanden: meer kans op galstenen. Dit kunt u merken aan een plotselinge, hevige pijn rechts boven in de buik, vaak doortrekkend naar in het rechter schouderblad. Neem dan contact op met uw arts. De meeste mensen merken echter niets van de galstenen. Dan is contact met de arts niet nodig.

Zeer zelden

• Leveraandoeningen. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts. Mensen die al een leveraandoening hebben, moeten extra goed worden gecontroleerd.
• Hevige buikpijn door ontsteking van de alvleesklier. Neem dan onmiddellijk contact op met uw arts.
• Stoornissen in het hartritme. Heeft u last van hartritmestoornissen of komt het in de naaste familie voor, raadpleeg dan eerst uw arts voordat u dit middel gaat gebruiken.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Octreotide (als Acetaat) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

Het medicijn waarmee de belangrijkste wisselwerking optreedt, is het volgende.

• Ciclosporine, een medicijn tegen afweerreacties. De hoeveelheid ciclosporine in het bloed kan afnemen. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen. Uw arts zal de concentratie ciclosporine in uw bloed extra controleren.

Twijfelt u eraan de bovenstaande wisselwerking voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Octreotide (als Acetaat) gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alles eten en alcohol drinken?
Eet twee uur rond de toediening van dit medicijn liever niet. U heeft anders meer kans op bijwerkingen aan maag en darmen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent te gebruiken. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

• Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal toedient? Gebruik de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal toedient? Gebruik de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal toedient? Gebruik de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Gebruik nooit een dubbele dosis om zo de vergeten dosis in te halen. Krijgt u elke paar weken een injectie toegediend en bent u dit een keer vergeten? Neem dan zo snel mogelijk contact op met uw arts voor een nieuwe injectie.

Kan ik zomaar stoppen met Octreotide (als Acetaat)?

Als u stopt, neemt de hoeveelheid weer toe van de hormonen die de ziekteverschijnselen veroorzaken.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.