Introductie Paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Handelsinformatie

Paracetamol is sinds 1893 internationaal op de markt. Het is zonder recept verkrijgbaar onder de merknamen Daro paracetamol vloeibaar voor kinderen, Kinderparacetamol, Panadol, Pinex, Sinaspril-Paracetamol, Apotel en het merkloze Paracetamol en op recept als het merkloze Paracetamol infusievloeistof. Het is te verkrijgen in tabletten, drank, poeder, zetpillen en een infuus.

Paracetamol wordt ook gebruikt in combinatie met:

• coffeïne onder de merknamen Finimal, Panadol Plus, Paracetamol comp, Witte Kruis en als het merkloze Paracetamol/coffeïne
• codeïne als het merkloze Paracetamol/codeïne. Deze combinatie is uitsluitend met een recept verkrijgbaar
• vitamine C en soms coffeïne onder de merknamen Citrosan, Hot Coldrex, Antigrippine en Finimal Cen als het merkloze Paracetamol/vitamine C
• één of meer andere pijnstillers en soms vitamine C of coffeïne onder de merknamen APC, APaC, Excedrin, Hoofdpijnpoeders Daro, Para-Don, Sanalgin en Saridon
• tramadol, onder de merknaam Zaldiar en als het merkloze Tramaol/Paracetamol. Dit is een sterke pijnstiller die alleen op recept verkijgbaar is

Hoe moet ik Paracetamol gebruiken?

Hoeveel?
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Heeft u veel pijn, dan kan het nuttig zijn te beginnen met de maximale keerdosering genoemd in de bijsluiter. De keer daarna stapt u over op de gewone dosering wat meestal de helft is van de maximale.

Houdt u aan de doseringen in de bijsluiter: bij een overdosis kan de lever ernstig en blijvend beschadigen. U merkt niet meteen dat er sprake is van een overdosis. Neem daarom onmiddellijk contact op met uw arts als iemand te veel paracetamol heeft ingenomen. Zorg dat kinderen niet bij de paracetamol kunnen komen. Voor kinderen is vooral paracetamoldrank verleidelijk door de zoete smaak.

Hoe?

• Tabletten: doe de tabletten eerst in een half glas water, laat dit even staan om ze uiteen te laten vallen en drink het dan op. Doe nogmaals water in het glas om ook de resten in te nemen.
• Bruistabletten: doe de bruistablet in een glas water. Wacht tot het bruisen is afgelopen en drink dan het water met de paracetamol.
• Smelttabletten: op de tong laten 'smelten' en daarna doorslikken.
• Kauwtabletten: goed fijnkauwen en dan doorslikken met een half glas water.
• Poeders: een poeder oplossen in een glas leidingwater, omroeren en direct opdrinken. Doe nogmaals water in het glas om ook de resten in te nemen.
• Drank: omschudden voor gebruik. Gebruik voor het afmeten van de juiste hoeveelheid een maatbekertje, maatlepel of doseerspuitje.
• Zetpillen: de zetpil in de anus inbrengen. Het maakt daarbij niet zo veel uit of u de zetpil met de punt naar voren of met de stompe kant naar voren inbrengt. U kunt de zetpil met een beetje water bevochtigen. Hierdoor kunt u hem wat makkelijker inbrengen. De natuurlijke reflex om de zetpil uit te poepen verdwijnt zodra de zetpil is gesmolten (na ongeveer één minuut).
• Infuus: het infuus wordt klaargemaakt en toegediend door een verpleegkundige of een arts. Een infuus zal meestal 15 minuten duren.

Wanneer?

• Paracetamol werkt het snelst als u het op een lege maag inneemt. U kunt het echter ook met voedsel innemen. De werking treedt dan wat later in.
• Houd tussen twee opeenvolgende doses een tussenpoos van ten minste vier uur of meer aan, afhankelijk van de informatie in de bijsluiter.
• Bij chronische pijnklachten is het belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Dan houdt u de pijn het beste onder controle.
• Migraine. Neem dit medicijn meteen in als u een migraine-aanval voelt opkomen. Het heeft dan het meeste effect.

Hoe lang?
Meestal is medicijn maar voor enkele dagen nodig. Gebruik het tot de klachten verdwenen zijn. Heeft u het medicijn zonder overleg met uw arts gebruikt? Neem dan in elk geval contact op met uw arts als u na vijf dagen nog altijd een pijnstiller nodig heeft.

• Hoofdpijn. Gebruik dit medicijn alleen gedurende korte tijd. Heeft u al langer dan drie maanden vaak hoofdpijn, gebruikt u meer dan 100 pijnstillers per maand en heeft u meer dan 15 dagen per maand hoofdpijn? Mogelijk wordt uw hoofdpijn juist door de paracetamol veroorzaakt. Neem in dat geval contact op met uw arts voor een advies.
• Migraine. Gebruik dit medicijn alleen tijdens een migraineaanval. Deze duurt in het algemeen tussen de 4 en 16 uur. Raadpleeg uw arts als u voortdurend last van hoofdpijn heeft, of als de migraineaanvallen vaker dan twee keer per maand optreden. U kunt dan misschien beter een medicijn gebruiken dat migraineaanvallen voorkomt.
• Overige pijnen, zoals menstruatiepijn, artrose, spierpijn, spit en kiespijn: stop met het gebruik als de pijn verdwenen is of weer voldoende te verdragen is.
• Koorts: gebruik dit medicijn alleen om hoge koorts (meer dan 39.5 ºC) te onderdrukken. Neem in elk geval contact op met uw arts als de koorts langer dan 5 dagen aanhoudt.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zeer zelden

• Medicijnafhankelijke hoofdpijn. Deze hoofdpijn kan ontstaan als u dit medicijn meer dagen wel dan niet tegen hoofdpijn gebruikt. Na enige tijd ontstaat de hoofdpijn als u het medicijn even niet slikt of later dan gebruikelijk. U kunt er zo afhankelijk van worden.
• Overgevoeligheid voor paracetamol. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en een enkele keer aan benauwdheid. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor paracetamol. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u paracetamol niet opnieuw krijgt.
• Bent u van negroïde afkomst of komt u uit het Middellandse-Zeegebied, dan kán het zijn (maar dat hoeft niet) dat u een aangeboren enzymgebrek heeft (G6PD-deficiëntie). Dit medicijn kan dan bij u een ernstige bloedafwijking veroorzaken. Stop meteen met het gebruik bij klachten als vermoeidheid of duizeligheid. Neem contact op met uw arts. Meld het enzymgebrek ook altijd in uw apotheek!

Na gebruik gedurende enkele maanden of jaren en bij hoge doseringen

• Leverbeschadiging. Verschijnselen hiervan zijn een gele verkleuring van het oogwit of de huid. Stop in deze gevallen met het gebruik en neem contact op met uw arts. U heeft kans op leverbeschadiging als u dit medicijn gedurende meerdere maanden of jaren gebruikt of bij hoge doseringen. Ook mensen met een leverziekte hebben hier meer kans op.
  Heeft u een ernstige leverziekte of kan uw lever beschadigd zijn omdat u regelmatig en veel alcohol gebruikt? Dan kunt u beter geen paracetamol gebruiken. Vraag advies aan uw apotheker welke pijnstiller wel geschikt voor u is.
• Nierbeschadiging. Verschijnselen hiervan kunnen zijn bloed in de urine, koorts en vasthouden van vocht. Stop in deze gevallen met het gebruik en neem contact op met uw arts.
• Bloedafwijkingen. Verschijnselen hiervan kunnen zijn onverklaarbare blauwe plekken, extreme vermoeidheid, keelpijn met koorts en blaren in de mond. Stop in deze gevallen met het gebruik en neem contact op met uw arts.

Raadpleeg uw arts als u last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Paracetamol wisselwerkingen met andere medicijnen?

Gebruik niet tegelijk ook andere pijnstillers of griep- en verkoudheidsmiddelen die paracetamol bevatten. Controleer altijd de samenstelling van middelen zonder recept.

Veel medicijnen tegen hoofdpijn, griep of verkoudheid bevatten onder andere paracetamol. Als u deze middelen gebruikt naast dit middel heeft u kans te veel paracetamol binnen te krijgen.

Als ik Paracetamol gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alcohol drinken?
Normaal gebruik van alcohol is geen probleem. Mensen die overmatig alcohol gebruiken hebben door paracetamol meer kans op leverbeschadiging.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Heeft u paracetamol nog nodig, neem de dosis dan alsnog. Gebruik een eventuele volgende dosis minstens vier uur later. Bij de zetpillen minstens zes uur later.

Kan ik zomaar stoppen met Paracetamol?

U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van paracetamol stoppen.

Gebruikt u dit medicijn echter bijna dagelijks tegen hoofdpijn? Dan kunt u juist hoofdpijn krijgen als u stopt of het minder gaat gebruiken. Dit kunt u voorkomen door geleidelijk te verminderen. Raadpleeg eventueel uw arts of apotheker.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.