Introductie Pioglitazon (als Hydrochloride)

Pioglitazon is een verlager van het bloedglucosegehalte. Het zorgt ervoor dat glucose beter in de lichaamscellen wordt opgenomen.

Artsen schrijven het voor bij diabetes mellitus (suikerziekte).

Handelsinformatie

Pioglitazon is sinds 1999 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten onder de merknaam Actos en als het merkloze Pioglitazon.

Pioglitazon wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof onder de merknaam Competact.

Hoe moet ik Pioglitazon (als Hydrochloride) gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
U mag dit medicijn innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u een vast tijdstip kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.

Vasten
Als u diabetes heeft en u wilt vasten tijdens de ramadan: dit kan uw bloedglucose ontregelen. U kunt overdag eerder een 'hypo' krijgen en 's nachts kunt u te veel glucose in het bloed krijgen door de zware maaltijd (iftar).

Overleg met uw arts of apotheker hoe u uw medicijnen moet aanpassen omdat u overdag niet eet. Meestal moet u tijdens het vasten het medicijn op andere tijden en in een andere dosering gebruiken. Ook is het soms nodig tijdelijk over te stappen op een ander medicijn.

Hoe lang?
Als dit medicijn uw bloedglucose voldoende naar beneden brengt, moet u het waarschijnlijk uw leven lang gebruiken.

Het is mogelijk dat u na enige maanden of jaren merkt dat het niet meer zo goed werkt als voorheen. Neem dan contact op met uw arts. Mogelijk kunt u er een andere glucoseverlager of insuline bij gebruiken.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

• Gewichtstoename en toename van de eetlust. Raadpleeg uw arts als uw gewicht teveel toeneemt.
• Vocht vasthouden (oedeem). Dit merkt u vooral aan opgezwollen enkels en voeten. Mensen die al last van vocht vasthouden hebben, bijvoorbeeld door hartfalen zijn hier extra gevoelig voor. Overleg daarom voor gebruik met uw arts als u hartfalen of oedeem heeft.
• Minder sterke botten. Dit vergroot de kans op botbreuken, vooral voor bij vrouwen die al in de overgang zijn geweest en dit medicijn langdurig gebruiken. Heeft u botontkalking (osteoporose)? Overleg dan met uw arts voordat u dit medicijn gaat gebruiken. Voor gezonde botten is het belangrijk veel kalk te gebruiken, in de vorm van zuivelproducten of eventueel als tabletten. Ook lichaamsbeweging zorgt voor een actieve opbouw van de botten.
• Gevoel van zwakte en zeer zelden slapeloosheid.
• Moeilijk een erectie kunnen krijgen. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.
• Wazig zien in het begin van de behandeling. Ook kan uw gezichtvermogen de eerste maanden veranderen. Dit komt doordat uw ogen aan de veranderingen in het bloedglucose moeten wennen. Wacht dus liefst nog een aantal weken met het aanmeten van een (nieuwe) leesbril.

Zeer zelden

• Leverbeschadiging. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of de huid. Overleg voor gebruik met uw arts als u last heeft van een verminderde werking van de lever. Uw arts kan uw leverwerking dan extra controleren.
• Het risico op blaaskanker is verhoogd bij gebruik van dit middel. Mensen die ooit blaaskanker hebben gehad, mogen dit middel daarom niet gebruiken. Raadpleeg onmiddellijk uw arts als bloed in uw urine heeft of pijn bij het plassen ervaart.
• Lijdt u aan hartfalen en gebruikt u ook insuline? Dan kunt u meer last krijgen. Overleg met uw arts als u last krijgt van opgezwollen enkels, benauwdheid en vermoeidheid.
• Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Gebruik dit middel dan niet meer. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht. Ga dan onmiddellijk naar een arts. In beide gevallen mag u dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor pioglitazon. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of soortgelijke middelen niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Pioglitazon (als Hydrochloride) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen.

In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende:

• Andere glucoseverlagers. Bij de combinatie kunt u last krijgen van een 'hypo' Vaak is het de bedoeling verschillende glucoseverlagers samen te gebruiken als een van deze medicijnen afzonderlijk niet meer voldoende werkt. Deze wisselwerking geldt niet voor combinaties met de glucoseverlager metformine.
• Ritonavir , een medicijn tegen virusinfecties, zoals het hiv. Dit medicijn kan de werking van pioglitazon versterken, waardoor bijwerkingen en een hypo kunnen ontstaan.

Twijfelt u eraan of bovenstaande wisselwerking voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Pioglitazon (als Hydrochloride) gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Als u pioglitazon gebruikt in combinatie met een ander glucoseverlagend medicijn heeft u kans op een hypo. Het kan dan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen. U mag daarom alleen autorijden als u doorgaans een hypo goed voelt aankomen. U kunt hier dan op een goede manier op reageren. Overleg hierover met uw arts.

Let op: ook diabetes kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Hiervoor gelden bepaalde keuringseisen. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR. Op deze website kunt u ook de brochure 'Diabetes mellitus en het rijbewijs' vinden.

Mag u wel autorijden?
Houd dan rekening met de volgende adviezen:

• Rijd alleen als u zich goed voelt.
• Meet altijd voor u vertrekt uw bloedglucose.
• Zorg dat u druivensuiker of suikerklontjes in de auto bij de hand heeft.
• Heeft u tijdens het autorijden een (dreigende) hypo?
  - Zoek een veilige plek en breng de auto daar tot stilstand.
  - Eet wat druivensuiker of suikerklontjes.
  - Controleer uw bloedglucose en rijd pas verder als deze hoger is dan 6
  mmol/liter.

alcohol drinken?
Alcohol kan een 'hypo' veroorzaken en uw lichaam herstelt hier trager van. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt. Als algemene richtlijn geldt niet meer dan twee glazen alcohol per dag. Drink de alcohol wel op een gevulde maag, anders is het effect op het bloedglucose te sterk. alles eten?

Houd bij wat en hoeveel u eet. Bij diabetes is een goed gewicht erg belangrijk. Als u overgewicht heeft, is het daarom aan te raden af te vallen. Raadpleeg eventueel een diëtist. Bovendien is het belangrijk dat u de koolhydraten in uw eten zo veel mogelijk over de dag verspreidt. Koolhydraten zitten vooral in voedingmiddelen als brood, rijst, aardappelen, fris, koek, snoep en chips.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Pioglitazon (als Hydrochloride)?

Als u stopt met dit medicijn zal uw bloedglucose waarschijnlijk weer stijgen. Stop daarom alleen als uw arts dat adviseert, bijvoorbeeld omdat u overstapt op een ander glucoseverlager.

Bij ernstige ziekte en als u moet worden geopereerd, kan uw bloedglucose te sterk sterk stijgen of te veel variëren. Dit medicijn voldoet dan niet. U zult dan tijdelijk moeten overstappen op insuline. Overleg met uw arts wat u in dit specifieke geval moet doen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.