Introductie Provera

Medroxyprogesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Dit heeft ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron. Het speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn in lage sterkte voor bij abnormaal vaginaal bloedverlies, stoornissen tijdens de menstruatiecyclus, menstruatieklachten, endometriose en overgangsklachten.

Handelsinformatie

Medroxyprogesteron is sinds 1958 internationaal op de markt. Het is in tabletten op recept verkrijgbaar onder de merknaam Provera en als het merkloze Medroxyprogesteron.

Medroxyprogesteron is ook op recept verkrijgbaar als injectie onder de merknamen Depo-Provera, Sayana en Megestron. Deze worden gebruikt als prikpil, zie hiervoor de tekst medroxyprogesteron prikpil.
Er zijn ook injecties en tabletten van hogere sterkte medroxyprogesteron op recept verkrijgbaar onder de merknamen Depo-provera en Provera. Deze worden gebruikt bij kanker, zie hiervoor de tekst medroxyprogesteron bij kanker.

Deze tekst gaat alleen over de tabletten bij gynaecologische klachten.

Hoe moet ik Provera gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?
De arts kan u medroxyprogesteron op verschillende manieren voorschrijven, afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt.

Soms gebruikt u het medicijn elke dag gedurende enkele weken tot maanden (continu gebruik). Meestal is het gebruik gedurende een bepaalde periode van de menstruatiecyclus één dosis per dag (cyclisch gebruik). De eerste dag van de menstruatie noemt men 'dag 1'.

Hieronder staan voorbeelden. Er kunnen redenen zijn waarom uw arts u een ander gebruik heeft voorgeschreven:

• abnormaal vaginaal bloedverlies: de eerste keer 5 tot 10 dagen. Daarna gedurende 2 tot 3 cycli, van dag 16 tot en met dag 25;
• overgangsklachten: gedurende 14 dagen per cyclus van 28 dagen van dag 15 tot en met dag 28, gecombineerd met oestrogeenhormonen. Of van dag 8-10 tot en met dag 21, waarna een stopweek volgt;
• endometriose: continu gebruik. Elke dag, meestal 3 keer per dag;
• wegblijven van de menstruatie: gedurende 5 tot 10 dagen 1 dosis;
• menstruatiepijn: van dag 15 tot en met dag 24 van de cyclus.

Na het stoppen met het progestageenhormoon zal na 3 tot 7 dagen een op een menstruatie lijkende onttrekkingsbloeding ontstaan.

Wanneer?
U mag het medicijn innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u vaste tijden kiezen, bijvoorbeeld 's ochtends bij het ontbijt. Of als u het medicijn 3 keer per dag slikt: bij het ontbijt, de lunch en het avondeten. Dan vergeet u minder snel een dosis.

Hoe lang?
Afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt, kunt u medroxyprogesteron gedurende enkele weken tot enkele maanden gebruiken.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

• Onregelmatig bloedverlies ('spotting'). Dit hoort na enige tijd vanzelf over te gaan, de menstruatie wordt dan regelmatig. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts. Soms is het nodig om de dosering tijdelijk te verhogen.
• Wegblijven van de menstruatie. Een enkele keer komt de menstruatie niet meteen terug, als u met dit medicijn bent gestopt. Dit is met name het geval na gebruik gedurende meerdere maanden.

Zeer zelden

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid of verstopping. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Raadpleeg uw arts, als u na 3 maanden nog last heeft.
• Pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Raadpleeg uw arts, als u na 3 maanden nog last heeft.
• Hoofdpijn of migraine. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
• Duizeligheid, slaperigheid of vermoeidheid.
• Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan uw bloeddruk iets stijgen. Het is zelden zo ernstig dat u met dit medicijn moet stoppen. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
• Huidafwijkingen, zoals acne, jeuk, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar, overmatige haargroei of juist haaruitval. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
• Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd zijn, nervositeit of depressie. Heeft u veel last van stemmingsveranderingen, vraag dan uw arts om advies.
• Meer of minder zin in vrijen, droge vagina en pijn bij het vrijen. Progestageenhormonen kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
• Leveraandoeningen. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
• Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. In zeldzame gevallen kunt u last krijgen van een ernstige overgevoeligheid met zwellingen in het gezicht, de tong en keel, benauwdheid of flauwvallen. Waarschuw dan direct een arts of ga naar de Eerste Hulpdienst. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
• Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste Hulp dienst. Heeft u ooit trombose gehad, dan mag u dit medicijn waarschijnlijk niet gebruiken. Raadpleeg uw arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Provera wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

Het medicijn waarmee de belangrijkste wisselwerking optreedt is het volgende.

• Ritonavir, een medicijn bij hiv-infectie. De hoeveelheid medroxyprogesteron in het bloed kan stijgen. Hierdoor zijn de werking en de bijwerkingen sterker. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.

Twijfelt u eraan of de bovenstaande wisselwerking voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Provera gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent op de voorgeschreven dagen slikt.

Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

• Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: ontdekt u het dezelfde dag, dan kunt u de dosis nog dezelfde dag inhalen. Ontdekt u het de volgende dag? Sla de dosis dan over.
• Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Provera?

U kunt met dit medicijn stoppen wanneer u wilt. Overleg dit met uw arts. Na het stoppen krijgt u binnen enkele dagen een onttrekkingsbloeding.

Het komt voor dat na stoppen de menstruatie niet meteen terugkeert. Dit is vooral het geval na gebruik gedurende meerdere maanden. Raadpleeg uw arts als u zich zorgen maakt over het uitblijven van de menstruatie.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.