Introductie Pulmicort

Budesonide behoort tot de bijnierschorshormonen of corticosteroïden.

Een inhalatie met budesonide werkt ontstekingsremmend en vermindert overgevoeligheidsverschijnselen. Het is een luchtwegbeschermer.

Artsen schrijven het voor bij astma en chronisch obstructieve longziekte (COPD).

Handelsinformatie

Budesonide is sinds 1980 internationaal op de markt. Inhalaties met budesonide zijn op recept verkrijgbaar onder de merknaam Pulmicort en als het merkloze Budesonide. Het is te verkrijgen in inhalatiepoeder en inhalatiespray en als vernevelvloeistof.

Budesonide is ook verkrijgbaar in combinatie met een andere werkzame stof onder de merknaam Symbicort en DuoResp Spiromax, zie hiervoor de tekst formoterol met budesonide inhalatie.

Hoe moet ik Pulmicort gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Goed inhaleren is lastig en vergt veel oefening. De werkzame stof moet diep in uw longen terechtkomen.
• De apotheekmedewerker zal u uitleggen hoe het apparaat werkt en het inhaleren een keer voordoen. Daarna kunt u een keer oefenen en kan de apotheekmedewerker nagaan of u alle handelingen goed uitvoert.
• Laat regelmatig, bijvoorbeeld elk jaar, in de apotheek controleren of u nog op de juiste manier inhaleert.
• Lukt het u niet om goed te inhaleren? Vraag uw arts of apotheker om advies. Er zijn verschillende typen inhalatieapparaatjes. Mogelijk is een ander type apparaat geschikter voor u.
• U kunt budesonide in 3 vormen inhaleren: als poeder, als spray of als vernevelvloeistof. Het nadeel van poederinhalaties is dat u krachtig moet kunnen inademen om het poeder goed in de longen te krijgen. Nadeel van een inhalatiespray is dat u tegelijkertijd de spray moet indrukken en inademen. Veel mensen vinden dat moeilijk. Nadeel van een vernevelaar is dat u deze dagelijks moet schoonmaken en dat deze groot is en lastig mee te nemen.

Inhalatiepoeder

Het inhalatiepoeder zit in capsules, of in een patroon voor de Novolizer of een Turbuhaler.

• De capsules plaatst u in een inhalatieapparaatje. Met het inhalatieapparaatje prikt u de capsule kapot, waarna u het poeder kunt inhaleren. De capsulewand bestaat uit gelatine. De schilfers hiervan zijn niet schadelijk voor de longen. Het apparaatje kan na verloop van tijd slijten, waardoor de capsules niet meer goed worden open geprikt. Bij een normaal gebruik is dat na ongeveer 3-6 maanden. Overleg daarom in de apotheek over vervanging van het apparaat als u het al enkele maanden gebruikt.
• De Turbuhaler bevat 50 of 200 inhalaties. Elke keer dat u de geribbelde knop draait, valt een dosis poeder in het daarvoor bestemde vakje. Dat gaat alleen goed als u de Turbuhaler rechtop houdt bij het draaien. Daarna kunt u het medicijn inhaleren. Als alle porties poeder op zijn, heeft u een nieuw apparaatje nodig. U merkt dat het apparaatje bijna leeg is, als in het doorzichtige venster op de zijkant een rode kleur verschijnt. U heeft dan nog ongeveer 20 doses over. U kunt dan op tijd een nieuw apparaatje aanvragen.
• Een patroon met 200 inhalaties plaatst u in de Novolizer. Elke keer dat u de gekleurde knop indrukt, wordt een dosis poeder klaargemaakt voor inhalatie. U hoort een dubbele klik en het controlevenster wordt groen. Dat gaat alleen goed als u de Novolizer horizontaal houdt bij het drukken. Daarna kunt u het medicijn inhaleren. Het inhaleren is goed gegaan als u een klik heeft gehoord en het controlevenster weer rood is. U merkt dat de patroon leeg is, als de teller op het apparaat op nul staat. U kunt dus op tijd een nieuw patroon aanvragen.
• Spoel na het inhaleren uw mond met een slok water en spuug dat vervolgens uit. Daarna neemt u nog een slok water, gorgelt daarmee en slikt dat door. U zorgt er zo voor dat alle budesonide uit uw mond is verdwenen. U voorkomt hiermee heesheid en schimmelinfecties in uw mond. Als u na het inhaleren gaat eten of uw tanden poetst zal dit effect nog groter zijn.

Inhalatiespray

• Een inhalatiespray wordt ook wel dosisaerosol of verstuiver genoemd. Voor iedere verstuiving moet u het spuitbusje stevig schudden, zodat de inhoud zich goed verdeelt. Alleen dan komt elke keer evenveel budesonide vrij.
• Om een inhalatiespray beter of makkelijker te inhaleren kunt u ook gebruikmaken van een voorzetkamer, de Nebuhaler. Dit is een metalen voorzetstuk, waar u de inhalatiespray inspuit. U kunt dan rustig meermalen via de nebuhaler inademen. Controleer van deze voorzetkamer regelmatig of de kleppen nog goed werken. Hoe u dat moet doen, staat beschreven in de bijgeleverde gebruiksaanwijzing. Als de kleppen niet meer goed werken kunt u in de apotheek een nieuwe voorzetkamer krijgen. Hier hoeft u niet voor te betalen als u deze samen met het recept voor de spray ophaalt. Vindt u het lastig om de voorzetkamer mee te nemen naar uw werk of een andere plek? Vraag dan uw arts twee apparaten voor te schrijven. U kunt ze dan op beide plekken achterlaten.
• Spoel na het inhaleren uw mond met een slok water en spuug dat vervolgens uit. Daarna neemt u nog een slok water, gorgelt daarmee en slikt dat door. U zorgt er zo voor dat alle budesonide uit uw mond is verdwenen. U voorkomt hiermee heesheid en schimmelinfecties in uw mond. Als u na het inhaleren gaat eten of uw tanden poetst zal dit effect nog groter zijn.

Vernevelvloeistof

• Bewaar de vernevelvloeistof op kamertemperatuur. Moet u het meenemen op een korte reis, vervoer het dan in een koelbox.
• Van de arts of verpleegkundige van het ziekenhuis krijgt u een gedetailleerde instructie. Hieronder volgt een aantal aandachtspunten.
• De vernevelaar kan gemakkelijk vervuilen met ziekteverwekkers. Het is daarom belangrijk hem dagelijks schoon te maken.
• Vraag om een extra toelichting als u nog vragen heeft over de toediening en het onderhoud. Het gebruik van een vernevelapparaat is niet eenvoudig.
• Spoel na het inhaleren uw mond met een slok water en spuug dat vervolgens uit. Daarna neemt u nog een slok water, gorgelt daarmee en slikt dat door. U zorgt er zo voor dat alle budesonide uit uw mond is verdwenen. U voorkomt hiermee heesheid en schimmelinfecties in uw mond. Als u na het inhaleren gaat eten of uw tanden poetst zal dit effect nog groter zijn.

Wanneer?
Gebruik de inhalaties met regelmatige tussenpozen. Als u 2 keer per dag moet inhaleren: ongeveer om de 12 uur, bijvoorbeeld vóór het ontbijt en vóór het avondeten.

Gebruikt u ook regelmatig een luchtwegverwijder? Dan kunt u budesonide het best vlak daarna inhaleren. De luchtwegverwijder maakt de luchtwegen 'ruimer', waardoor budesonide dieper in de longen kan komen.

Hoe lang?
Binnen 10 dagen zult u merken dat u minder erg en minder vaak benauwd bent. Pas na een aantal weken is het effect optimaal.

• Als de benauwdheidsklachten verdwenen zijn, is het mogelijk dat uw arts u adviseert over te stappen op een lagere dosering of een lagere sterkte.
• Heeft u astma en is er na 3 maanden nog onvoldoende effect? Dan is het mogelijk dat uw arts een hogere dosering voorschrijft. Ook kan uw arts een medicijn dat de luchtwegen verwijdt erbij adviseren.
• Heeft u COPD en merkt u na 4 weken nog geen effect? Dan zal uw arts u waarschijnlijk adviseren te stoppen met deze inhalaties. Het medicijn blijkt niet bij iedereen effect te hebben.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

• Schimmelinfectie in de mond en keel, heesheid, hoesten, keelpijn, vieze smaak, moeite met slikken en droge mond. Dit ontstaat als budesonide vaak in de mond en keel achterblijft. Een schimmelinfectie in de mond merkt u aan een witte aanslag in de mond. Raadpleeg in dat geval uw arts. Vaak helpt het in deze gevallen anders te inhaleren, zodat minder budesonide in de keel en mond terechtkomt. Vraag uw apotheek of arts om uw manier van inhaleren te controleren. U kunt hiervoor ook het instructiefilmpje op deze site bekijken. Voorkom deze klachten ook door na het inhaleren uw mond te spoelen met een slok water en dat vervolgens uit te spugen. Neem daarna nog een slok water, gorgel daarmee en slik dat door. Door na het inhaleren iets eten of uw tanden poetsen zullen alle restjes medicijn in uw mond en keel verdwijnen. Geef bij heesheid en keelpijn de stem rust. Blijft de heesheid, neem dan contact op met uw arts. Wellicht kan de dosering worden verlaagd.

Zeer zelden

• Verergering van glaucoom (verhoogde oogboldruk, groene staar) aan één of beide ogen. Er kunnen dan klachten ontstaan, zoals wazig zien, minder zien, een rood of opgezwollen oog, hevige pijn aan het oog of aan het gezicht of misselijkheid en braken. Neem bij een of meer van deze klachten meteen contact op met uw arts of de Eerste-Hulpdienst. De kans op oogklachten is groter als u dit medicijn langer dan 3 maanden gebruikt of als er per ongeluk wat medicijn in uw oog komt. Gebruikt u dit medicijn in een vernevelaar? Scherm uw ogen dan af bij gebruik van het apparaat, zodat er geen vernevelvloeistof in uw ogen kan komen.
• Psychische klachten, zoals depressie, rusteloosheid, nerveus zijn, angstig of agressief worden, of last hebben van slapeloosheid. Mocht u veel last hebben van deze bijwerkingen, vraag dan uw arts om advies.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dit aan galbulten, huiduitslag of jeuk. In zeer zeldzame gevallen kunt u last krijgen van gezwollen oogleden, lippen of gezicht of ernstige benauwdheid. Waarschuw dan direct een arts of ga naar de Eerste-Hulpdienst. Als u overgevoelig bent voor dit medicijn, geef dit dan altijd door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
• Toename van de benauwdheidsklachten direct na toedienen van het medicijn. In dat geval dit medicijn niet meer gebruiken en een arts raadplegen.
• Longontsteking. Dit is te merken aan meer ademhalingsproblemen zoals hoesten, kortademigheid en een snelle ademhaling, koorts, snelle hartslag, pijn bij diep inademen, slap of lusteloos gevoel en vermoeidheid. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.
• Spierkramp.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Pulmicort wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• De antibiotica, claritromycine en erytromycine, en de antischimmelmiddelen, itraconazol, ketoconazol en voriconal. De hoeveelheid budesonide in het bloed kan door deze medicijnen stijgen. Hierdoor kunt u klachten krijgen van het syndroom van Cushing. Dit merkt u bijvoorbeeld aan moeheid, opzwelling van uw gezicht of schommelingen in uw bloedglucose. Of u kunt maagklachten krijgen door een maag- of darmzweer. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie heeft gekregen. Uw arts beoordeelt of u dit medicijn kunt blijven gebruiken. Dit verschilt per situatie. Soms schrijft uw arts een ander medicijn voor dat voor uw situatie geschikter is.
• Sommige medicijnen tegen hiv en hepatitis C. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Pulmicort gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent te inhaleren. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

• Gebruikt u dit medicijn 2 keer per dag? En duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende inhalatie normaal gebruikt? Neem hem dan alsnog. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Gebruikt u dit medicijn 3 keer per dag? En duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende inhalatie normaal gebruikt? Neem hem dan alsnog. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Gebruikt u dit medicijn 4 keer per dag? En duurt het nog meer dan 1 uur voor u de volgende inhalatie normaal gebruikt? Neem hem dan alsnog. Duurt het nog minder dan 1 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Pulmicort?

Het kan 1-2 weken duren voor u effect van de inhalatie merkt. Stop daarom niet te snel als u twijfelt aan het nut van dit medicijn.

Als u dit medicijn al langere tijd gebruikt en u wilt nu stoppen, dan kunnen de benauwdheidsklachten terugkomen. Bouw daarom langzaam af in overleg met uw arts.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.