Introductie Qlaira

Dit medicijn is een anticonceptiepil. Het is een zogenaamde meerfasenpil. Dit betekent dat de pillen in de strip verschillende samenstellingen hebben, herkenbaar aan de kleur.

Estradiol en diënogest zijn vrouwelijke geslachtshormonen. Estradiol is een oestrogeenhormoon en diënogest een progestageenhormoon. Oestrogeen- en progestageenhormonen spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

De anticonceptiepil kan worden gebruikt om zwangerschap te voorkomen, menstruatiepijn en bij abnormaal vaginaal bloedverlies.

Handelsinformatie

Dit medicijn is sinds 2008 op de markt. Het is verkrijgbaar onder de merknaam Qlaira.

Hoe moet ik Qlaira gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Starten met deze pil
De werking begint meteen vanaf de eerste tablet. Om zeker te zijn van een betrouwbare anticonceptie moet u de eerste keer beginnen met slikken op de eerste dag van de menstruatie. Kies hiervoor de eerste dag dat de menstruatie goed doorzet. Sommige vrouwen hebben namelijk daarvoor een aantal dagen last van licht bloedverlies ('spotting'). Op deze manier kunt u wel wat meer doorbraakbloedingen krijgen tijdens de eerste strip. Wilt u dat niet? Dan kunt u ook starten op de vijfde dag van de menstruatie of op de eerste zaterdag of zondag na het begin van de menstruatie (dan valt de menstruatie in het vervolg altijd in het weekend). Nadeel van later starten dan de eerste dag van de menstruatie is dat het niet meteen veilig is. U moet dan 7 dagen na de start aanvullende maatregelen nemen, zoals condooms.

Als u eerst een andere anticonceptiepil heeft geslikt, kunt u direct aansluitend, zonder stopweek, beginnen met deze pil. Ook kunt u beginnen op de eerste dag van de menstruatie. In beide gevallen is de werking als anticonceptiepil meteen vanaf de eerste dag veilig.

Hoe?
Gebruik de pil volgens onderstaand schema.

Begin met gedurende twee dagen één donkergele tablet per dag. Daarna neemt u gedurende vijf dagen één middelrode tablet in. Vervolgens slikt u gedurende zeventien dagen één lichtgele tablet. Daarna neemt u twee dagen één donkerrode tablet, gevolgd door twee dagen één witte tablet. De dag na de laatste witte tablet begint u direct met een nieuwe strip.

Tijdens het gebruik van de laatste pillen van een strip zal een bloeding optreden die lijkt op een menstruatie. Deze bloeding is niet altijd voorbij als u met de volgende strip begint. Dat is echter geen probleem voor de werking van deze anticonceptiepil.

Heeft u last van ernstige waterdunne diarree of braken binnen vier uur na het innemen van de pil? Neem dan alsnog binnen twaalf uur na het normale tijdstip een nieuwe pil in als de maag en darmen weer tot rust zijn gekomen. Als u de pil meer dan twaalf uur na het normale tijdstip inneemt, volg dan het advies zoals beschreven bij de vraag 'Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten'. Doe dat ook, als het braken of de waterdunne diarree langer dan een dag blijft aanhouden.

Wanneer?
U mag het medicijn innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u een vast tijdstip kiezen, bijvoorbeeld 's avonds voor het slapengaan of 's ochtends bij het tandenpoetsen. Hierdoor is de kans op vergeten kleiner.

Hoe lang?
Als u rookt is het verstandig om rond uw 35e levensjaar een andere methode van anticonceptie te kiezen. U heeft dan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Als u niet rookt, kunt u de pil ook na uw 35e levensjaar doorgebruiken. Er is geen reden te stoppen als u de pil al jaren achtereen gebruikt, behalve als u zwanger wilt worden.

Bent u ouder dan vijftig, dan heeft u kans dat u in de overgang bent. Wilt u weten of dat het geval is? Stop dan met de pil en kijk of u nog menstrueert. Als de menstruatie niet meer komt, weet u dat u in de overgang bent.

Misschien merkt u dit ook aan opvliegers, zweetaanvallen en een droge pijnlijke vagina. Deze klachten worden door pilgebruik onderdrukt, dus u zou de pil hiervoor kunnen gebruiken. Beter is het om speciale hormonen tegen overgangsklachten te gebruiken. Deze bevatten namelijk minder sterke vrouwelijke geslachtshormonen. Vraag uw arts hiernaar.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Bij sommige vrouwen veroorzaakt dit medicijn bijwerkingen. Als deze bijwerkingen na drie maanden blijven bestaan, is het zinvol met uw arts te overleggen of een andere pil geschikter voor u is.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Vaginaal bloedverlies buiten de stopweek ('spotting') of meer of minder vaginale afscheiding dan normaal. De pil blijft betrouwbaar, als u hem tenminste niet vergeten bent in te nemen. Deze tussentijdse bloedingen gaan meestal binnen drie tot zes maanden over. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts.
• Buikkramp, misselijkheid, diarree, pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u na drie maanden nog last heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan ook uw bloeddruk iets stijgen. Dit is zelden zo ernstig dat u met de pil moet stoppen. Vrouwen met hoge bloeddruk: laat uw bloeddruk regelmatig controleren. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
• Hoofdpijn of migraine. Als u hier na drie maanden last van houdt, is mogelijk een andere pil meer geschikt voor u. Als u vooral migraine in de stopweek heeft, kunt u eventueel het aantal stopweken verminderen door twee of drie strips achtereen te slikken. Overleg hierover met uw arts.

Zelden

• Wegblijven van de menstruatie. Als u een keertje geen menstruatie krijgt is dat niet erg. U kunt gewoon op de normale begindag starten met een nieuwe strip. Als de menstruatie twee keer na elkaar wegblijft, controleer dan of u zwanger bent. Neem contact op met uw arts voor advies.
• Droge vagina, waardoor irritatie en jeuk kunnen ontstaan, soms met afscheiding. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
• Huidafwijkingen, zoals acne, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar en overmatige haargroei of juist haaruitval. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd, nervositeit of depressie. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
• Meer of minder zin in vrijen. De hormonen in de pil kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
• Wazig zien of dubbel zien, verminderde traanproductie. Hierdoor kan oogirritatie ontstaan bij het dragen van contactlenzen. Wanneer u hier veel last van heeft, raadpleeg dan uw arts.

Zeer zelden

• Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, maar soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst.
  Vrouwen ouder dan 35 jaar, die roken, een hoge bloeddruk, te veel cholesterol in hun bloed of overgewicht hebben, lopen meer risico. Ook bestaat er een erfelijk bepaalde aanleg voor trombose (factor 'V Leiden'). Als u eerder trombose heeft gehad, kunt u deze anticonceptiepil niet gebruiken. Als in uw familie trombose voorkomt, overleg dan met uw arts.
• Hart- en vaataandoeningen, zoals meer kans op een hartaanval of een beroerte. De kans hierop is groter bij mensen die al meer risico lopen op hart- of vaataandoeningen. Zoals bij mensen die al eerder een hartaanval of beroerte hebben gehad. En mensen met perifeer arteriaal vaatlijden, zoals etalagebenen of een vernauwing of afsluiting van de beenslagader. Overleg met uw arts voor u dit medicijn gaat gebruiken. Mogelijk kan uw arts u een andere medicijn voorschrijven.
• Als u endometriose heeft, kunt u hier meer last van krijgen. Bij endometriose groeit het slijmvlies dat normaal de binnenkant van de baarmoeder bekleedt op plaatsen buiten de baarmoeder. Neem contact op met uw arts als u meer of langduriger endometrioseklachten heeft, zoals buikpijn en menstruatiepijn. Mogelijk is een ander middel geschikter.
• Borstkanker. Het risico op borstkanker is iets hoger, dan bij vrouwen die geen hormonen gebruiken. Bij vrouwen boven de vijftig neemt het risico op borstkanker toe. Vandaar dat het gebruik van de pil wordt afgeraden boven de vijftig. Bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van dit middel. Overleg met uw arts over een mogelijk alternatief. Indien dit er niet is, kunt u bij sommige vormen van borstkanker, wanneer is aangetoond dat de tumor ongevoelig is voor hormonen, dit middel wel gebruiken.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Dit kan zich ook uiten in 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als dit ontstaat, moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-Hulpdienst gaan. U mag dit soort middelen in de toekomst dan niet meer gebruiken. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of een ander oestrogeenhormonen niet opnieuw krijgt.
• Leveraandoeningen en galstenen. De galstenen zelf zijn vaak pijnloos, een enkele keer ontstaat er een galblaaskoliek. U merkt dit aan hevige pijnaanvallen in de bovenbuik. Waarschuw dan een arts. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
• Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.
• Verhoging van een bepaald soort vetten, triglyceriden, in het bloed. Als u al een te hoog vetgehalte in uw bloed heeft, zal uw arts u daar extra op controleren. Indien mogelijk, zal uw arts eventueel de dosering aanpassen of een ander medicijn of andere toedieningsvorm (bijvoorbeeld een pleister) aan u voorschrijven.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Qlaira wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Tamoxifen (een anti-oestrogeen) en anastrozol, exemestaan en letrozol (aromatase-remmers) die gebruikt worden bij bepaalde vormen van borstkanker. Deze middelen en ethinylestradiol kunnen elkaars werking tegengaan. Overleg met uw arts.
• Lamotrigine, een medicijn tegen epilepsie. De hoeveelheid hiervan in uw bloed kan afnemen. U kunt beter een andere vorm van anticonceptie kiezen. Overleg met uw arts.

De volgende medicijnen verminderen de betrouwbaarheid van de pil. Hierdoor stijgt de kans op een zwangerschap.

• Sommige medicijnen tegen hiv en hepatitis C. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.
• Galzuurbindende harsen colesevelam en colestyramine, die onder andere worden gebruikt bij een te hoog cholesterolgehalte. Zorg ervoor dat u colesevelam of colestyramine minstens 4 uur na de anticonceptiepil inneemt.

De volgende medicijnen verminderen ook de betrouwbaarheid van de pil. Mogelijk vervangt uw arts het medicijn. Of misschien krijgt u een ander anticonceptiemiddel, zoals een spiraaltje of de prikpil. Als dit niet mogelijk is, kunt u condooms gebruiken. Als u stopt met het medicijn is het effect op de hormonen nog vier weken aanwezig. Gebruik daarom condooms tijdens en tot en met vier weken na het stoppen van dit medicijn.

• Medicijnen tegen epilepsie, zoals carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne, oxcarbazepine, perampanel, primidon, rufinamide en topiramaat.
• Modafinil, een medicijn dat gebruikt wordt bij narcolepsie (plotselinge slaapaanvallen).
• Medicijnen tegen tuberculose rifampicine en rifabutine.
• Sint-janskruid (hypericum), een middel gebruikt bij depressie.
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken aprepitant en fosaprepitant.
• Bosentan, een medicijn dat wordt gebruikt bij pulmonale arteriële hypertensie, een ernstige vorm van hoge bloeddruk in de longen. Omdat bosentan schadelijk kan zijn voor de ongeboren baby is het extra belangrijk om zwangerschap te voorkomen.
• Griseofulvine, een antischimmelmiddel.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Qlaira gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Een pil wordt als vergeten beschouwd als deze meer dan 12 uur te laat wordt ingenomen. De adviezen zijn afhankelijk van de dag waarop de pil is vergeten.

• Heeft u één pil vergeten van dag 1 tot en met dag 9, neem dan de vergeten pil alsnog in, zelfs als het al tijd is voor de volgende pil. U neemt dan gewoon twee pillen tegelijk in. Ga door met de pilstrip. Gebruik gedurende de volgende negen dagen condooms. Als u gemeenschap heeft gehad in de zeven dagen voor de dag dat u de pil bent vergeten of in de zeven dagen daarna, ga dan naar de apotheek voor de morning-afterpil.
• Heeft u één pil vergeten van dag 10 tot en met dag 17, neem dan de vergeten pil alsnog in, zelfs als het al tijd is voor de volgende pil. U neemt dan gewoon twee pillen tegelijk in. Ga door met de pilstrip. Gebruik gedurende de volgende negen dagen condooms.
• Vergeet u één pil van dag 18 tot en met dag 24, neem dan de vergeten pil niet in. Stop met het innemen van de pillen uit deze pilstrip. Begin direct met een nieuwe pilstrip. Gebruik gedurende de volgende negen dagen condooms.
• Heeft u één pil vergeten van dag 25 of dag 26, dan is er niets aan de hand. Neem de laatste vergeten pil alsnog in, zelfs als het al tijd is voor de volgende pil. U neemt dan gewoon twee pillen tegelijk in. Maak de strip gewoon af.
• Vergeet u één of meer witte pillen van dag 27 of dag 28, gooi deze pil dan weg en neem de volgende pil op het gebruikelijke tijdstip in. Maak de huidige strip af en ga direct door met een nieuwe strip.

Bent u meer dan één gekleurde pil vergeten of te laat met een nieuwe strip begonnen? Overleg dan met uw arts.

Kan ik zomaar stoppen met Qlaira?

U kunt met dit middel stoppen wanneer u wilt. U hoeft niet per se een pilstrip af te maken als u dat niet wilt. Als u stopt, krijgt u na enkele dagen een bloeding. U bent na het stoppen met de pil wel meteen vruchtbaar; u kunt dus direct zwanger worden.

Als u stopt omdat u zwanger wilt worden, raden sommige artsen aan om eerst een gewone menstruatie af te wachten. Het tijdstip van bevruchting en de datum van bevalling zijn dan gemakkelijker uit te rekenen.

Bovendien is het verstandig om vanaf vier weken voor tot en met acht weken na de bevruchting foliumzuur te slikken. Deze vitamine vermindert het risico op een aangeboren neurologische aandoening bij de baby ('open ruggetje') en waarschijnlijk ook het aantal aangezichtsmisvormingen ('hazenlip' en 'gespleten verhemelte'). Als u stopt met de pil kunt u meteen foliumzuur (0.4 of 0.5 mg in tabletvorm) slikken. Vraag ernaar bij de apotheek.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.