Introductie Ropinirol (als Hydrochloride)

Ropinirol werkt hetzelfde als dopamine, een stof die van nature in de hersenen voorkomt.

Artsen schrijven het voor bij de ziekte van Parkinson en bij rusteloze benen ('restless legs').

Handelsinformatie

Ropinirol is sinds 1996 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Adartrel en Requip, en als het merkloze Ropinirol in tabletten en in tabletten met gereguleerde afgifte.

Adartrel is alleen bedoeld voor rusteloze benen en Requip alleen voor de ziekte van Parkinson. Het merkloze Ropinirol is voor allebei geregistreerd.

Hoe moet ik Ropinirol (als Hydrochloride) gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.

Ziekte van Parkinson

• Gewone tablet: neem de tablet in met wat water. Neem de tablet in met wat voedsel als u veel last van uw maag of darmen heeft door dit medicijn.
• Tabletten met gereguleerde afgifte (Modutab): slik de tablet zonder kauwen in zijn geheel door. U kunt de tablet zowel met als zonder voedsel innnemen.

Rusteloze benen
Neem de tabletten in vlak voor het slapengaan of iets eerder (tot maximaal drie uur voor het slapengaan). Neem het in met wat voedsel als u veel last van uw maag of darmen heeft door dit medicijn.

Hoe lang?

Ziekte van Parkinson
Het kan 3 maanden duren voor duidelijk is of dit medicijn voldoende effect bij u heeft. Mocht het effect na 3 maanden nog zijn uitgebleven, dan zal de arts overwegen over te stappen op een ander medicijn.

In de loop van de jaren verergert de ziekte en werkt dit medicijn minder goed. U merkt dat aan bewegingsproblemen vlak voor de inname of tussen twee innames. Of doordat u plotseling verstijft. Soms werkt het medicijn even helemaal niet meer. Uw arts zal daarom regelmatig het effect van dit medicijn met u bespreken. Mocht het effect afnemen, dan zal de arts uw behandeling aanpassen.

Rusteloze benen
Meestal zal uw arts u adviseren de dosering van dit medicijn langzaam te verhogen. Als er binnen 3 maanden geen duidelijke verbetering optreedt, overleg dan met uw arts of het zin heeft om door te gaan met de behandeling. Het is nog niet duidelijk of dit medicijn ook na langdurig gebruik blijft werken tegen de klachten.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, buikpijn, zuurbranden en verstopping. Heeft u hier last van? Neem dit medicijn dan bij het eten of met wat voedsel in. Deze bijwerking gaat meestal over als u aan dit medicijn gewend bent. Neem contact op met uw arts als u wel last blijft houden. Mogelijk kan de arts u tijdelijk een medicijn tegen de misselijkheid voorschrijven, tot u gewend bent geraakt aan de dit medicijn.
• Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel, of flauwvallen. Dit komt door te sterke daling van de bloeddruk. Zorg dat u langzaam opstaat uit liggende of zittende houding. Voelt u zich toch duizelig, dan kunt het best even gaan liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Deze klacht gaat meestal binnen enkele dagen tot weken over, als uw lichaam zich heeft ingesteld op dit medicijn. Als u na enkele weken nog steeds last heeft van duizeligheid of flauwvallen, moet u uw arts raadplegen.
• Slaperigheid, vermoeidheid of, zelden, plotselinge slaapaanvallen. Deze slaapaanvallen kunnen plotseling ontstaan, soms zonder dat u ze voelt aankomen. Ze duren van enkele minuten tot enkele uren. Rijd geen auto als u slaperig wordt van dit medicijn. Meestal wordt deze bijwerking minder als u aan dit medicijn gewend bent. Als u hier last van blijft houden, overleg dan met uw arts over verlaging van de dosering.
• Vooral als dit medicijn gebruikt wordt in combinatie met het medicijn levodopa: onwillekeurige en onrustige bewegingen (dyskinesie). Dit komt vooral voor op vaste tijdstippen, bijvoorbeeld vlak na inname van het medicijn. Als u deze medicijncombinatie al langer gebruikt kunnen deze ongewilde bewegingen ook onverwacht optreden. Raadpleeg uw arts. Mogelijk past uw arts de behandeling aan.

Soms (bij gebruik bij rusteloze benen)

• Steeds vroeger op de dag last van rusteloze benen. Het is niet duidelijk of dit door het medicijn komt of dat de aandoening zelf erger wordt. Overleg met uw arts over aanpassing van de dosering of overstappen op een ander medicijn.

Zelden

• Waanvoorstellingen (hallucinaties) en verwardheid. Vooral bij mensen die al psychische klachten hebben. Neem contact op met uw arts als u hier last van krijgt. Mogelijk moet de dosering worden aangepast.
  Als u al psychische klachten heeft, zoals waanvoorstellingen of psychose, geef dan aan uw psychiater door dat u dit medicijn gaat gebruiken. Uw psychiater kan deze klachten extra in de gaten houden.
• Vasthouden van vocht. Dit merkt u bijvoorbeeld aan gewichtstoename of aan opgezwollen voeten en enkels. Als u veel last heeft van opgezwollen benen, kan het helpen om even te gaan liggen met de benen omhoog.
• Draaierig gevoel.
• Meer zin in vrijen, meer kans op verslaving, zoals overmatig kopen, gokken of medicijngebruik. Deze bijwerkingen gaan over na een verlaging van de dosis of als u met het medicijn stopt. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.

Zeer zelden

• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan jeuk, huiduitslag of galbulten. In zeldzame gevallen ontstaat er zwelling van mond, tong of gezicht of benauwdheid. Waarschuw dan meteen een arts. In beide gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Ropinirol (als Hydrochloride) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Medicijnen tegen wanen en hallucinaties (antipsychotica). Deze gaan de werking van ropinirol tegen, waardoor u weer meer last kunt krijgen van de verschijnselen van de ziekte van Parkinson of van rusteloze benen. Bovendien verergeren ze ook door hun bijwerkingen de verschijnselen van de ziekte van Parkinson. Overleg met uw arts als u merkt dat de ropinirol minder goed werkt. Andersom vermindert ropinirol de werking van antipsychotica. Overleg met uw arts als u last heeft van wanen en hallucinaties. Mogelijk is dit het gevolg van ropinirol en kan de dosering hiervan worden verlaagd. In aanhoudende gevallen van wanen en hallucinaties kan de arts kiezen voor een ander antipsychoticum dat deze wisselwerking niet heeft
• De medicijnen tegen misselijkheid en braken alizapride, droperidol en metoclopramide. Deze gaan de werking van ropinirol tegen en verergeren de verschijnselen van de ziekte van Parkinson. Andersom vermindert ropinirol de werking van deze medicijnen tegen misselijkheid. Het medicijn domperidon mag u wel kortdurend gebruiken bij braken.
• Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld het reactievermogen en coördinatievermogen versterken elkaar. Rijd geen auto als u behalve dit medicijn nog een ander medicijn gebruikt dat het reactievermogen beïnvloedt.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Ropinirol (als Hydrochloride) gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals vermoeidheid, slaperigheid, slaapaanvallen, duizeligheid, draaierigheid, flauwvallen, verwardheid en hallucinaties. Plotselinge slaapaanvallen voelen de meeste mensen niet aankomen. U mag NIET autorijden als u daar wel eens last van heeft.

U mag de eerste paar dagen dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden. Rijd ook geen auto als de dosering omhoog gaat. Pas nadat u gedurende een paar dagen dezelfde dosering gebruikt, mag u weer autorijden. Na een paar dagen zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Let op: ook de ziekte van Parkinson kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt de bijwerkingen van dit mediciin en verhoogt de kans dat u plotseling in slaap valt. Ook als u niets van deze bijwerking heeft gemerkt, kunt u door het gebruik van alcohol wel suf worden en kunnen uw coördinatie- en beoordelingsvermogen afnemen. Bovendien verhoogt alcohol de kans op maagklachten en versterkt het de kans op duizeligheid. Gebruik daarom liever geen alcohol als u dit medicijn slikt.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis zijn vergeten:

Ziekte van Parkinson

• Gewone tabletten: u gebruikt dit medicijn 3 keer per dag: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Tabletten met gereguleerde afgifte: u gebruikt dit middel 1 keer per dag en duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duur het minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Rusteloze benen
Neem de tabletten alsnog. Het duurt ongeveer 3 uur voor het optimaal werkt.

Kan ik zomaar stoppen met Ropinirol (als Hydrochloride)?

Ziekte van Parkinson
Bij plotseling stoppen bestaat een, zeer kleine, kans op andere ernstige lichamelijke verschijnselen (maligne neurolepticasyndroom), zoals onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, sufheid, hartkloppingen en ernstig zweten. Stop daarom alleen na overleg met uw arts en bouw de dosering gedurende een week geleidelijk af. Neem onmiddellijk contact op met uw arts als u dergelijke verschijnselen krijgt na stoppen of tijdens afbouwen.

Bovendien kunnen bij plotseling stoppen ernstige verschijnselen van de ziekte van Parkinson ontstaan, zoals bewegingsstoornissen, maar ook verwardheid, prikkelbaarheid en hallucinaties. Stop alleen na overleg met uw arts en bouw de dosering geleidelijk af.

Rusteloze benen
U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit medicijn stoppen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.