Introductie Tamoxifen (als Citraat)

Tamoxifen is een anti-oestrogeen. Dat wil zeggen dat het de werking van het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen tegengaat.

Artsen schrijven het voor bij een bepaald type borstkanker, namelijk die gevoelig is voor hormonen. Artsen schrijven het soms voor bij ernstige pijn in de borsten die samenhangt met de menstruatiecyclus.

In sommige gevallen kan de arts het ook voorschrijven bij borstzwelling bij mannen en bij verminderde vruchtbaarheid.

Handelsinformatie

Tamoxifen is sinds 1973 internationaal op de markt. Het is verkrijgbaar in tabletten als het merkloze Tamoxifen.

Hoe moet ik Tamoxifen (als Citraat) gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
U mag het medicijn innemen op elk moment van de dag. Kies wel een vast tijdstip, zodat u dit medicijn regelmatig inneemt. Bovendien vergeet u dan minder snel een dosis.

Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: bij voorkeur 's ochtends.
Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: bij voorkeur 's ochtends en 's avonds.
Als u dit medicijn 1 keer per week gebruikt: bij voorkeur op een vaste dag.

Verminderde vruchtbaarheid
Meestal moet u dit middel gebruiken vanaf de derde dag na het begin van de menstruatie tot en met dag zeven.

Hoelang?
Meestal gebruikt u dit medicijn gedurende 2 tot 5 jaar. Dit is afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden en welke andere medicijnen u gebruikt.

Bij borstkanker met uitzaaiingen gebruikt u het meestal gedurende een paar maanden.

Verminderde vruchtbaarheid
U moet dit middel meestal enkele dagen gebruiken. Als na 6 cycli geen zwangerschap is opgetreden, heeft verder gebruik van dit middel in het algemeen geen zin.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve de gewenste werking kan dit medicijn ook bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

• Overgangsklachten, zoals opvliegers, transpiratie, onregelmatige menstruaties, stoppen van de menstruatie, vaginale afscheiding en jeuk aan de vagina. Dat komt doordat dit medicijn het vrouwelijke oestrogeenhormoon blokkeert, waardoor u kunstmatig in de overgang komt. Als u al in de overgang bent voordat u dit medicijn gaat gebruiken, heeft u hier minder last van. Heeft u veel last van overgangsklachten, neem dan contact op met uw arts.

Zelden

• In het begin van de behandeling toename van pijn vooral bij uitzaaiingen in de botten, zwelling en roodheid op de plek van de borstkanker. Dit zijn voorbijgaande verschijnselen en gaan vanzelf over.
• Hoofdpijn en duizeligheid.
• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid en braken.
• Vasthouden van vocht op plaatsen waar dit normaal niet het geval is, bijvoorbeeld in de enkels en voeten. Dit heet oedeem. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts of ga naar de Eerste-Hulpdienst.
• Huiduitslag en haaruitval. Raadpleeg uw arts bij huiduitslag of bij veel haaruitval. Mogelijk kan de dosering lager.
• Verminderd gezichtsvermogen door oogafwijkingen, zoals cataract (grauwe staar) of afwijkingen aan netvlies of hoornvlies. Raadpleeg uw arts bij problemen met zien.
• Veranderingen van het baarmoederslijmvlies, zoals poliepen, of zeer zelden baarmoederkanker. Waarschuw uw arts als u al een tijd niet meer menstrueerde en plotseling weer vaginaal bloedverlies krijgt. Bij vrouwen die baarmoederkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van dit middel. Overleg hierover met uw arts..

Zeer zelden

• Depressiviteit, slaperigheid en vermoeidheid.
• Pijn in de gewrichten en botten.
• Bloedafwijkingen, namelijk een tekort aan rode of witte bloedcellen en bloedplaatjes. Onverklaarbare koorts, keelpijn of blaasjes in mond en keel, plotselinge blauwe plekken of extreme vermoeidheid, kan duiden op bloedafwijkingen. Waarschuw dan uw arts.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dat kan zich uiten in 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als het ontstaat, moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-Hulpdienst gaan. U mag dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het niet opnieuw krijgt. Een enkele keer ontstaat een ernstige overgevoeligheid van de huid met hoge koorts, rode vlekken op de huid, gewrichtspijn of een oogontsteking. Waarschuw dan ook direct een arts.
• Leveraandoeningen, zoals leverontsteking of een leververvetting. Zeer zelden kan een ontsteking van de alvleesklier ontstaan. Bij pijn in de bovenbuik, een gele verkleuring van de ogen, ontkleurde ontlasting of zeer donkere urine moet u de arts waarschuwen. Mensen die al een leveraandoening hebben, moeten extra goed worden gecontroleerd.
• Een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit is vooral van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het verlengde QT-interval. Gebruik dit middel NIET als u deze hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel.
• Als u endometriose heeft, kunt u hier meer last van krijgen. Bij endometriose groeit het slijmvlies dat normaal de binnenkant van de baarmoeder bekleedt op plaatsen buiten de baarmoeder. Neem contact op met uw arts als u meer of langduriger endometrioseklachten heeft, zoals buikpijn en menstruatiepijn. Mogelijk is een ander middel geschikter.
• Verhoging van de concentratie cholesterol en vetten in het bloed. Een bepaald soort vetten, triglyceriden, kan zich ophopen in de bloedvaten. Als u al een te hoog cholesterol en/of vetgehalte in uw bloed heeft, zal uw arts u daar extra op controleren.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Tamoxifen (als Citraat) wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• De bloedverdunners fenprocoumon en acenocoumarol. Tamoxifen versterkt de werking van deze medicijnen. Neem contact op met de trombosedienst als u begint of als u stopt met tamoxifen of als de dosering verandert.
• Rifampicine, een medicijn tegen tuberculose. Rifampicine kan de hoeveelheid tamoxifen in het bloed verlagen. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.
• De middelen tegen depressie bupropion, fluoxetine, paroxetine en sertraline. Deze middelen verminderen mogelijk het effect van tamoxifen. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel tegen depressie.
• Het medicijn bij hartritmestoornissen kinidine. Dit medicijn vermindert mogelijk het effect van tamoxifen. Overleg met uw arts.
• De vrouwelijke geslachthormonen, estriol, estradiol en geconjugeerde oestrogenen. Deze hormonen en tamoxifen kunnen elkaars werking tegengaan. Overleg met uw arts.
• Sommige medicijnen tegen hiv. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Twijfelt u eraan of de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang zijn? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Het is belangrijk dat uw arts weet welke medicijnen u nog meer gebruikt. Neem daarom uw medicatieoverzicht mee als u naar het ziekenhuis gaat. Dit is een overzicht waarop staat welke medicijnen u gebruikt, maar ook of u bijvoorbeeld allergisch bent voor bepaalde medicijnen. U kunt dit overzicht bij uw eigen apotheek opvragen. Krijgt u in het ziekenhuis nieuwe medicijnen, of verandert er iets aan uw medicijngebruik? Geef dit dan ook weer door aan uw eigen apotheek. Dan blijft uw medicatieoverzicht actueel.

Als ik Tamoxifen (als Citraat) gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Duizeligheid en oogklachten komen heel soms voor bij dit medicijn. Neem dan geen deel aan het verkeer.

alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent blijft slikken. Mocht u toch een dosis vergeten:

• Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel 1 keer per week gebruikt: duurt het nog meer dan 3 dagen (72 uur) voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 3 dagen (72 uur)? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik zomaar stoppen met Tamoxifen (als Citraat)?

Voor het effect is het nodig dit medicijn een aantal jaar te gebruiken. Stop dus niet met dit medicijn, maar overleg eerst met uw arts.

Bij verminderde vruchtbaarheid
U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit middel stoppen. Bedenk wel dat als u voortijdig stopt met dit middel, de behandeling kan mislukken.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.