Introductie Tramadol Hydrochloride

Tramadol is een morfineachtige pijnstiller (opiaat). Het heeft een sterke pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij plotselinge of langdurige hevige pijn en bij zenuwpijn. Soms schrijven artsen het voor bij artrose en bij seksuele stoornissen (voortijdige zaadlozing).

Handelsinformatie

Tramadol is sinds 1977 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Tramagetic en Tramal en als het merkloze Tramadol.
Het is te verkrijgen in bruistabletten, tabletten met vertraagde afgifte, oplostabletten ('dispers'), capsules, capsules met vertraagde afgifte, druppels, zetpillen en injecties.

Tramadol wordt ook gebruikt in combinatie met paracetamol, onder de merknaam Zaldiar en als het merkloze Tramadol/Paracetamol.

Hoe moet ik Tramadol Hydrochloride gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Gewone capsules: innemen met een half glas water.
• Oplostabletten ('disp' of 'disper'): uiteen laten vallen in een glas water, goed roeren en opdrinken. Spoel het glas daarna na met een beetje water en drink dat ook op.
• Tabletten met vertraagde afgifte ('retard'): heel doorslikken met een half glas water. De tabletten niet kauwen of fijnmaken, omdat dan onbedoeld al het werkzame bestanddeel tegelijk vrijkomt. Deze tabletten zijn zo gemaakt, dat ze langzaam oplossen, waardoor ze minder bijwerkingen geven en langer werken.
• Capsules met vertraagde afgifte ('retard'): innemen met een half glas water. Eventueel mogen de capsules uit elkaar worden gehaald voor het innemen. De korrels die hierin zitten, niet kauwen of fijnmaken, omdat dan onbedoeld al het werkzame bestanddeel tegelijk vrijkomt. De korrels zijn zo gemaakt, dat ze langzaam oplossen, waardoor ze minder bijwerkingen geven en langer werken.
• Bruistabletten: doe de bruistablet in een half glas water, wacht tot het bruisen is gestopt en drink het glas leeg. Spoel het glas daarna na met een beetje water en drink dat ook op.
• Zetpillen: de zetpil in de anus brengen. Het maakt daarbij niet uit of u de zetpil met de punt naar voren of met de stompe kant naar voren inbrengt. Als u zetpil met een beetje water bevochtigt, kunt u hem wat makkelijker inbrengen.
• Druppels: druppel het voorgeschreven aantal druppels in een glas water. Drink de drank helemaal op. Spoel het glas daarna na met een beetje water en drink dat ook op.

Wanneer?
Het maakt niet uit op welke momenten u dit medicijn gebruikt. Wel raadt de arts u meestal aan dit medicijn altijd op dezelfde tijden te nemen en niet te wachten tot de pijn weer toeneemt.

Hoe lang?
Gebruik tramadol zo lang uw arts aangeeft dat dit nodig is. Als u dit medicijn gedurende meerdere maanden gebruikt, is er een kans dat u er gewend aan raakt en er alleen geleidelijk mee kunt stoppen.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Sufheid, slaperigheid, een draaierig gevoel en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling, als u nog aan het medicijn moet wennen.
• Misselijkheid, soms met braken. Meestal gaat deze bijwerking over als u na enkele dagen aan dit medicijn gewend bent geraakt. Meestal helpt het om even te gaan liggen als u zich misselijk voelt.

Zelden

• Verstopping (obstipatie). Gebruik, als dat mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Soms schrijven artsen bij dit medicijn een laxeermiddel voor. Raadpleeg uw arts als u door tramadol last heeft van verstopping.
• Droge mond. Hierdoor ontstaan sneller gaatjes in uw gebit. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren als u dit medicijn gedurende verschillende weken gebruikt. Als u veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom, ananasblokjes of door te zuigen op ijsblokjes. Verder kunt u sterk gekruide, droge en harde voeding beter vermijden, uw voeding vochtig maken met jus of vruchtenmoes en samen met voedsel vocht innemen.
• Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als u na een paar dagen gewend bent geraakt aan dit medicijn. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het best dan even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.
• Jeuk en galbulten. Dit kan wijzen op overgevoeligheid. Neem contact op met uw arts, zodat deze kan bepalen of u overgevoelig voor dit medicijn bent.
• Zweten en hoofdpijn. Deze bijwerkingen zijn niet gevaarlijk. Geef wel aan uw arts door als u er veel last van heeft.

Zeer zelden

• Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.
• Bemoeilijkte ademhaling. Dit treedt alleen op bij hoge doseringen tramadol, maar als u lijdt aan een luchtwegaandoening, zoals astma of COPD, kunt u eerder benauwd worden. Bemerkt u dit, raadpleeg dan uw arts.
• Psychische klachten, zoals verwardheid, moeite met slapen, nachtmerries en depressiviteit. Heeft u hier veel last van, raadpleeg dan uw arts.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dit aan opgezwollen lippen, tong of gezicht, benauwdheid of flauwvallen. Stop dan met het gebruik en raadpleeg uw arts of ga naar de Eerste-hulpdienst. U mag dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor tramadol. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of daarop lijkende medicijnen niet opnieuw krijgt.
• Epileptische aanvallen. Mensen met epilepsie hebben kans op een toename van het aantal aanvallen. Overleg hierover met uw arts.
• Slaap-apneu, een kortdurende periode van ademstilstand tijdens de slaap. Dit medicijn kan slaap-apneu veroorzaken. Als u al eerder last van slaap-apneu heeft gehad, kunt u hier meer last van krijgen. Neem contact op met uw arts als u merkt dat u nachtelijke aanvallen van stokkende ademhaling heeft of wanneer deze verergeren.
• Mensen met het Brugada-syndroom, een erfelijke hartaandoening, hebben mogelijk een grotere kans op hartritmestoornissen. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel. Als u dit middel toch moet gebruiken, zal uw arts u extra controleren.
• Als u een verminderde leverwerking heeft: tramadol wordt via de lever uit het lichaam verwijderd. Daardoor kan de hoeveelheid tramadol in uw lichaam te hoog worden. Uw arts zal, indien nodig, de dosering aanpassen.
• Moeite met praten en hik. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.
• Wazig zien.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Tramadol Hydrochloride wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke medicijnen gebruikt.
• Medicijnen tegen depressie citalopram, duloxetine, escitalopram, fenelzine, fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine, sertraline, tranylcypromin, venlafaxine en vortioxetine en het medicijn tegen te snelle zaadlozing dapoxetine. In combinatie met tramadol is er een kleine kans op een ernstige bijwerking, het serotoninesyndroom. Overleg hierover met uw arts. Als u de combinatie gebruikt let dan op de verschijnselen, zoals trillen, beven, bewegingsdrang, spiertrekkingen, opgewondenheid, verwardheid, angst, koorts, zweten, versnelde hartslag en een verminderd bewustzijn. Er is bij deze verschijnselen niet altijd sprake van het serotoninesyndroom. Sommige van deze bijwerkingen kunnen ook bij uw ziekte horen of vanzelf weer weg gaan. Raadpleeg bij twijfel wel uw arts, omdat het een ernstige bijwerking is. Vertel ook aan mensen uit uw naaste omgeving over deze bijwerkingen, omdat u ze door de verwardheid en het verminderde bewustzijn mogelijk niet altijd merkt. Zij kunnen dan contact opnemen met de huisarts.
• Naltrexon. Dit is een medicijn dat de werking van tramadol en andere sterkwerkende morfine-achtige pijnstillers tegengaat. Het kan juist om deze reden worden gebruikt, bij mensen die een overdosis tramadol hebben binnen gekregen. Naltrexon wordt echter ook gebruikt bij mensen die alcoholverslaafd zijn. Mensen die het om die reden gebruiken, moeten er rekening mee houden dat morfineachtige pijnstillers bij hen minder werkzaam zijn. Als u al tramadol gebruikt en u krijgt naltrexon erbij kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen.
• Pentazocine, buprenorfine, nalmefeen en nalbufine zijn pijnstillers die de werking van tramadol tegengaan. Als u tramadol gebruikt en u krijgt één van deze medicijnen erbij, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Overleg hierover met uw arts.
• Sommige medicijnen tegen hiv. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Tramadol Hydrochloride gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals sufheid, verwardheid en duizeligheid. U mag de eerste twee weken dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden.

Na twee weken zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Beperk het gebruik van alcohol en drink het liever niet. Door dit medicijn reageert u veel sterker op alcohol dan u gewend bent. Bovendien versterkt alcohol de bijwerkingen van dit medicijn, zoals sufheid en slaperigheid.

alles eten?
U mag alles eten.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

• Als u dit middel vier keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan één uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan één uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel drie keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit medicijn een keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan acht uur voor de de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Neem nooit een dubbele hoeveelheid.

Kan ik zomaar stoppen met Tramadol Hydrochloride?

Heeft u dit medicijn slechts kortdurend gebruikt, dan kunt u in één keer stoppen.
Heeft u het langer achter elkaar gebruikt, dan is het beter om het gebruik langzaam af te bouwen. U heeft anders kans op ontwenningsverschijnselen. Overleg hierover met uw arts.

Neem contact op met uw arts als u last krijgt van een van de volgende ontwenningsverschijnselen: onrust, diarree, hartkloppingen, loopneus, niezen, kippenvel, koorts zweten, rillen, gapen, verlies van eetlust, misselijkheid en maagkrampen.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.