Introductie Trimethoprim

Trimethoprim is een antibioticum. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals blaasontsteking en luchtweginfecties.

Handelsinformatie

Trimethoprim is sinds 1961 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten en drank als het merkloze Trimethoprim. Deze drank moet door de apotheek worden gemaakt.

Trimethoprim voor gebruik via de mond wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof, onder de merknamen Co-trimoxazol en Bactrimel.

Verder zijn er ook oogdruppels met trimethoprim in combinatie met een andere werkzame stof. Deze tekst gaat alleen over trimethoprim om via de mond in te nemen.

Hoe moet ik Trimethoprim gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Tabletten: innemen met een half glas water.
• Drank: schud de fles voor gebruik. Meet de juiste hoeveelheid af met het maatbekertje, maatlepel of maatpipet. Drink die hoeveelheid op. Spoel het maatbekertje na met wat water en drink dat ook op.

Wanneer?
Gebruikt u dit medicijn 1 keer per dag, zoals bij een blaasontsteking? Neem het medicijn dan in vlak voordat u gaat slapen. Zorg dat u eerst uw blaas leeg plast en neem daarna het medicijn in. Het medicijn komt in de urine terecht en werkt dan de hele nacht in op de blaas. U heeft er dan het meeste profijt van.

Gebruikt u het medicijn vaker per dag? Verdeel de doses dan zo goed mogelijk over de dag. Dan werkt het middel het best.

Hoelang?
De kuurduur hangt af van de plaats en de ernst van de infectie. Een behandeling met trimethoprim duurt meestal 3 tot 10 dagen.

Gebruikt u trimethoprim uit voorzorg om een infectie te voorkomen? Meestal gebruikt u het dan 3 tot 12 maanden lang.

Houd er rekening mee dat dit een kuur is, die u niet mag onderbreken en helemaal moet afmaken. Ook al merkt u voor afloop van de kuur niets meer van de infectie; dit betekent nog niet dat alle bacteriën zijn verdwenen.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken en buikpijn. Wordt u misselijk van dit medicijn? Neem het met wat voedsel in, dan heeft u hier minder last van.
• Huiduitslag en jeuk. Dit kan wijzen op overgevoeligheid, maar dat hoeft niet (zie Zeer zelden: Overgevoeligheid). Raadpleeg uw arts bij huiduitslag.

Zeer zelden

• Pijnlijke mond of tong.
• Verkleuring van tanden of tong.
• Ontsteking van de hersenvliezen, meningitis (nekkramp). U merkt dit aan hoofdpijn, koorts en nekstijfheid. Waarschuw dan een arts. De verschijnselen verdwijnen weer als u stopt met dit medicijn.
• Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dat aan huiduitslag, jeuk en galbulten. Raadpleeg dan uw arts.
  In zeldzame gevallen kunt u benauwd of duizelig worden, flauwvallen of een opgezwollen gezicht, lippen, tong of keel krijgen. U kunt hierdoor erg benauwd raken.
  Of u kunt hoge koorts, uitgebreide roodheid van de huid of blaren op de huid krijgen. Waarschuw in deze gevallen direct een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst.
  Als u overgevoelig bent, mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Meld dat dan altijd aan uw apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
• Bij mensen met een aangeboren tekort van het enzym G6PD, kan een ernstige bloedafwijking ontstaan. U merkt deze bloedafwijking aan vermoeidheid, duizeligheid, bleekheid, gele huid, donkere verkleuring van de urine of kortademigheid.
  Overleg met uw arts. Weet u dat u een G6PD-tekort heeft? Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u medicijnen die problemen veroorzaken bij G6PD-tekort niet meer krijgt.
• Minder rode of witte bloedcellen, of bloedplaatjes. U merkt dat aan keelpijn, koorts en blaren in de mond, extreme moeheid, snel blauwe plekken of bloedneuzen. Waarschuw dan een arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Trimethoprim wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Methotrexaat, een medicijn tegen psoriasis, reuma en kanker. Trimethoprim versterkt de bijwerkingen van methotrexaat.
  Gebruik methotrexaat niet samen met trimethoprim. Overleg hierover met uw arts. Alleen bij een speciale vorm van leukemie kan combinatie nodig zijn. U krijgt het dan in een lage dosis en uw bloed wordt regelmatig gecontroleerd.
• Fenytoïne, een medicijn tegen epilepsie en hartritmestoornissen. Trimethoprim versterkt de bijwerkingen van dit medicijn. Als u toch beide medicijnen moet gebruiken, moet u letten op beven of trillen van de spieren, spraakstoornissen of slaperigheid. Merkt u dit, waarschuw dan uw arts. Uw arts zal ook uw bloed regelmatig controleren.
• De antistollingsmedicijnen acenocoumarol en fenprocoumon. Trimethoprim kan de bloedstolling ontregelen. Als u trimethoprim alleen af en toe na de seks gebruikt, is dit geen probleem. Gebruikt u trimethoprim 2 dagen of langer achtereen? Meld dit bij de trombosedienst .
• Buiktyfusvaccin-capsules. Trimethoprim maakt het buiktyfusvaccin in de capsules onwerkzaam. Gebruik daarom beide middelen niet samen. Als tussen beide medicijnen minimaal 3 dagen zit, is er geen probleem.
  Wilt u capsules met buiktyfusvaccin gebruiken? Wacht dan minimaal 3 dagen na afloop van de kuur met trimethoprim. Of vraag uw arts om een injectie tegen buiktyfus. De wisselwerking treedt dan niet op.
  Heeft u minder dan 3 dagen geleden capsules met buiktyfus-vaccin gebruikt en moet u nu starten met trimethoprim? Neem dan contact op met uw arts.
• Ciclosporine, een afweeronderdrukkend medicijn. Uw nieren kunnen hierdoor beschadigen. Gebruik trimethoprim daarom niet samen met dit medicijn. Als u beide medicijnen toch samen moet gebruiken, zal uw arts uw nierwerking regelmatig controleren.
• Bepaalde medicijnen bij hart- en vaatziekten (het gaat om aliskiren, benazepril, candesartan, captopril, enalapril, eprosartan, fosinopril, irbesartan, lisinopril, losartan, olmesartan, perindopril, quinapril, ramipril, spironolacton, telmisartan, valsartan of zofenopril). Door de combinatie van trimethoprim met deze medicijnen kan de hoeveelheid kalium in het bloed stijgen. Als dit optreedt, merkt u dat aan een onregelmatige hartslag, gevoelloosheid of vreemd gevoel in de armen of benen, lusteloosheid, verwardheid en zwakte.
  Raadpleeg bij een of meer van deze verschijnselen uw arts.
  U kunt de combinatie veilig gebruiken als bij u regelmatig de hoeveelheid kalium in het bloed wordt gemeten.
• Folinezuur, een vorm van vitamine B11. De werking van trimethoprim kan door folinezuur afnemen. Overleg hierover met uw arts. Misschien moet u tijdens de kuur tijdelijk stoppen met folinezuur of schrijft uw arts u een ander antibioticum voor.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Als ik Trimethoprim gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Neem de vergeten dosis alsnog zo snel mogelijk in.
Duurt het minder dan 4 uur voor de volgende dosis? Sla dan de vergeten dosis over en ga door met uw normale schema. De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt.

Maak wel de volledige kuur af, anders bestaat de kans dat de klachten terugkeren.

Kan ik zomaar stoppen met Trimethoprim?

Maak de kuur helemaal af. Als u de kuur afbreekt, is de bacterie waarschijnlijk nog niet volledig verdwenen en kunt u opnieuw klachten krijgen.

Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen met de kuur. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.