Introductie Xalkori

Crizotinib is een tyrosinekinaseremmer. Dit is een doelgerichte kankerremmende stof ('targeted therapy').

Artsen schrijven het voor bij longkanker.

Handelsinformatie

Crizotinib is sinds 2011 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in capsules onder de merknaam Xalkori.

Hoe moet ik Xalkori gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Slik de capsule in zijn geheel door met een half glas water.

Wanneer?
U kunt dit medicijn met of zonder voedsel innemen.

U gebruikt dit medicijn meestal 2 keer per dag. Kies hiervoor vaste tijdstippen, dan vergeet u minder snel een dosis. Kies tijdstippen met 12 uur ertussen. Bijvoorbeeld om 8 uur 's ochtends en om 8 uur 's avonds.

Hoe lang?
Het is afhankelijk van het effect van dit medicijn hoe lang u het moet gebruiken.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Dit middel heeft een krachtige werking op de celdeling, niet alleen van kankercellen maar ook van gezonde lichaamscellen. Hierdoor kunnen bijwerkingen ontstaan, bijvoorbeeld op plaatsen waar de cellen zich van nature snel delen. Dit zijn de slijmvliezen van mond, maag en darmen, de huid, de haren en het bloed.

Door de lijst van bijwerkingen kan het lijken dat het middel erger is dan de kwaal. Maar de bijwerkingen komen lang niet bij iedereen in dezelfde mate voor. Bovendien gaan de bijwerkingen na de chemokuur geleidelijk over.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, diarree of verstopping. Zelden maagpijn en brandend maagzuur. Deze bijwerkingen ontstaan door ontsteking van de slijmvliezen van slokdarm, maag en darmen. Om maagpijn en brandend maagzuur te bestrijden kan de arts een maagbeschermend middel voorschrijven.
  Bij misselijkheid schrijft de arts een antibraakmiddel voor. Soms helpt het om vaker te eten, maar dan kleine beetjes. Misselijkheid en braken verminderen vaak na ongeveer 3 weken.
  Soms ontstaat ernstige diarree. Zorg dat u extra drinkt als u diarree heeft en moet overgeven. Neem contact op met uw arts als u bovenop uw normale ontlastingpatroon vier maal of vaker per dag dunne ontlasting heeft of als u ook 's nachts diarree heeft. Soms is het nodig om uitdroging te voorkomen met geneesmiddelen tegen diarree of een vochtinfuus.
  Ook als u vaker dan één keer per dag moet braken moet u de arts waarschuwen.

Soms

• Een verhoogde kans op infecties. Deze bijwerking ontstaat doordat het lichaam minder witte bloedcellen aanmaakt. Neem bij de volgende verschijnselen contact op met uw arts: onverklaarbare koorts of keelpijn en blaasjes in de mond en keel. Neem ook altijd contact op met uw arts bij infecties zoals verkoudheid, keelontsteking, griep, steenpuisten en andere huidinfecties.
  Soms is het nodig de dosering te verlagen of de volgende toediening uit te stellen. Soms zijn er medicijnen mogelijk om de aanmaak van bloedcellen te stimuleren. De arts zal uw bloed daarom tijdens de behandeling regelmatig laten controleren. Het bloed herstelt zich weer als de kuur is afgelopen.
• Bloedarmoede. Deze bijwerking ontstaat doordat het lichaam minder rode bloedcellen aanmaakt. Neem bij de volgende verschijnselen contact op met uw arts: extreme vermoeidheid, bleke huid en bleke slijmvliezen. Soms is het nodig de dosering te verlagen of de volgende toediening uit te stellen. De arts zal uw bloed daarom tijdens de behandeling regelmatig laten controleren. Het bloed herstelt zich weer als de kuur is afgelopen.
• Verminderde eetlust, smaakstoornissen en gewichtsafname. Mogelijk helpt het om vaker kleine beetjes te eten.
• Huiduitslag, zoals rode bultjes of rode vlekken op de huid, jeuk of een droge huid. Dit kan wijzen op overgevoeligheid voor dit medicijn. Overleg hierover met uw arts.
• Beschadiging van zenuwen, vooral in armen of benen. Dit merkt u aan een doof of tintelend gevoel. Raadpleeg de arts, als u dit merkt.
• Duizeligheid, vermoeidheid en zelden flauwvallen.
• Wazig zien, dubbelzien, het zien van sterretjes of zwevende deeltjes in het blikveld.
• Vasthouden van vocht. Dit merkt u aan dikke enkels of voeten.

Zelden

• Longontsteking. U merkt dat aan benauwdheid, hoesten en soms koorts. Als deze bijwerking optreedt, ontstaat het in de eerste 2 maanden. Waarschuw uw arts, zodra u dit merkt. Uw arts zal u tijdens de behandeling hierop controleren.
• Een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit is vooral van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het aangeboren verlengde QT-interval. Zij mogen dit medicijn niet, of alleen onder heel intensieve controle van het hart, gebruiken.
• Een verminderde hartwerking (hartfalen). U kunt hierdoor last krijgen van benauwdheid en u wordt sneller moe. Raadpleeg bij deze klachten uw arts.
• Aandoening van de nieren, namelijk het ontstaan van niercysten. Dit zijn holten in de nier, die de werking van de nier op den duur kunnen verminderen. Een cyste kan knappen en dan bloed in de urine geven. Ook kan een cyste gaan ontsteken, u voelt dan een doffe pijn in de zij en u krijgt soms koorts. Neem contact op met uw arts, als u deze verschijnselen merkt.

Zeer zelden

• Leverbeschadiging. Als u al een ernstige leverziekte heeft, mag u dit medicijn niet gebruiken. Heeft u al een verminderde leverwerking, dan zal uw arts de werking van uw lever regelmatig controleren.
• Nierbeschadiging. Vooral mensen met een verminderde nierwerking hebben meer kans op nierbeschadiging. Overleg met uw arts voor u dit medicijn gaat gebruiken. De arts zal regelmatig in uw bloed controleren of de nieren nog goed werken. Raadpleeg uw arts als u binnen enkele dagen in gewicht toeneemt, als u dikke enkels of onderbenen krijgt of als u niet meer plast.

Neem contact op met uw verpleegkundige of arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen. Soms is het nodig de dosering aan te passen zodat de bijwerkingen verminderen. Soms ook zal de arts een ander medicijn voorschrijven tegen de bijwerkingen.

Bespreek ook met uw arts of verpleegkundige als u zich zorgen maakt over bijwerkingen. Ervaart u andere bijwerkingen dan die hierboven staan? Meld dat dan aan uw apotheek, arts of verpleegkundige.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Heeft Xalkori wisselwerkingen met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen en niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'Samenstelling'.

Sommige medicijnen kunnen de bijwerkingen van crizotinib versterken. Overleg met uw arts als u een van de volgende medicijnen gebruikt.

• Claritromycine en erytromycine, antibiotica.
• Itraconazol, ketoconazol en voriconazol, medicijnen om in te nemen tegen schimmelinfecties.
• Sommige medicijnen tegen hiv. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Sommige medicijnen kunnen de werking van crizotinib verminderen. Overleg met uw arts als u het volgende medicijn gebruikt.

• Rifampicine, een antibioticum tegen tuberculose en hersenvliesontsteking.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Het is belangrijk dat uw arts weet welke medicijnen u nog meer gebruikt. Neem daarom uw medicatieoverzicht mee als u naar het ziekenhuis gaat. Dit is een overzicht waarop staat welke medicijnen u gebruikt, maar ook of u bijvoorbeeld allergisch bent voor bepaalde medicijnen. U kunt dit overzicht bij uw eigen apotheek opvragen. Krijgt u in het ziekenhuis nieuwe medicijnen, of verandert er iets aan uw medicijngebruik? Geef dit dan ook weer door aan uw eigen apotheek. Dan blijft uw medicatieoverzicht actueel.

Als ik Xalkori gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Heeft u last van duizeligheid, vermoeidheid, onscherp zien, doof gevoel in handen en voeten? Dan kan dit uw rijvaardigheid beïnvloeden. Rijd geen auto als u hier last van heeft.

alcohol drinken?
Alcohol irriteert de slijmvliezen van het maagdarmkanaal. Het vergroot daardoor de kans op bijwerkingen op de maag en darmen. Gebruik daarom liever geen alcohol tijdens de kuur en zolang u last heeft van uw maag en darmen.

alles eten?
Wanneer u grapefruitsap drinkt of grapefruit eet tijdens het gebruik van crizotinib, heeft u extra kans op bijwerkingen. Vooral als u veel grapefruitsap drinkt of grapefruits eet.

De kans op bijwerkingen is klein:

• als u maximaal 1 glas grapefruitsap per keer drinkt of 2 grapefruits per keer eet;
• als u maximaal 2 keer per week grapefruitsap drinkt of grapefruits eet;
  en
• als u grapefruitsap drinkt of grapefruits eet met een tussenpoos van 3 dagen of langer.

Als u veel last krijgt van bijwerkingen, moet u contact opnemen met uw arts of apotheker. Voor meer informatie kunt u hier de folder downloaden.

Op deze site kunt u onder 'Klachten & ziektes', 'Maagklachten' adviezen vinden voor mensen met maagklachten.

Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?

Het is belangrijk dat u dit middel consequent blijft slikken. Mocht u toch een dosis vergeten, neem deze dan zo snel mogelijk in. Maar slik geen dubbele dosis.

Duurt het nog meer dan 6 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Neem de volgende dosis op het gebruikelijke tijdstip in.

Duurt het nog minder dan 6 uur? Sla de gemiste dosis dan over. Vertel dit aan uw verpleegkundige of arts bij uw volgende bezoek.

Kan ik zomaar stoppen met Xalkori?

Een behandeling met dit medicijn is zwaar en kan moeilijk vol te houden zijn, ook al helpt het u de ziekte te verslaan. Wordt de behandeling u te zwaar, bespreek dat dan met uw arts of verpleegkundige. Samen kunt u de bijwerkingen bespreken en kijken of er alternatieven zijn.

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.